Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1522 K.2025/4971

Taraflar arasında görülen davada mahkemece verilen kararı düzeltilerek onayan Dairenin kararı aleyhinde asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... ... Tekstil İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuş olmakla, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup görüşüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 10.09.2012 tarihli ham kumaş satış sözleşmesi imzalandığını, toplam değeri 118.936,40 TL tutan kumaşların 20.09.2012-17.12.2012 tarihleri arasında davalıya teslim edildiğini, borcun bir kısmının ödenmemesi üzerine davalıya ihtarname gönderildiğini ve takip açıldığını, davalının yasal süreler içinde ayıp ihbarında bulunması gerektiğini, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin genel şartlar maddesinde de kumaşta iplikten veya dokumadan meydana gelen hatalı üretimlerin en geç 15 gün içinde yenisi ile değiştirileceğinin öngörüldüğünü,

gerek yasal gerekse sözleşmede tanınan ek sürede bir ayıp ihbarı ya da değiştirme talebi yapılmadığını ileri sürerek davalının icra takibine haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin şort mayo ihalesini 342.600,00 TL bedelle aldığını, ihale doğrultusunda 60.000 adet şort mayo imalatı için kumaş tedariki arayışına girdiğini, davalı ile 10.09.2012 tarihli, 2012/01 numaralı imalat ve satış sözleşmesini düzenlediğini, bu sözleşmede satıcının tedarik edeceği kumaşın niteliğinin ve dokusunun belirlendiğini, davalının sözleşmenin imzalandığı 10.09.2012 tarihinden itibaren 40 gün içerisinde boyama vb. işlemlerini yapacağını, Bursa'daki ...

Boyahanesine teslim edeceğini yüklendiğini, davalının gerek teslim süresini gerekse sözleşme ile kararlaştırılan nitelikteki kumaşların teslimi şartlarını ihlal ettiğini ve sözleşmeye aykırı davranarak müvekkilini zarar uğrattığını, 40 günlük teslim süresinin aşıldığını, kumaşların 28.09.2012 ile 17.12.2012 tarihleri arasında 29 parti halinde eksik ve hatalı olarak teslim edildiğini, ihale sözleşmesinin davalının ağır kusuru nedeniyle feshedildiğini,

ayrıca müvekkilinin güvenilirliğinin ve ticari itibarının zedelendiğini ileri sürerek şimdilik toplam 397.366,09 TL maddi tazminatın 31.01.2013 tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline ve 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin T.C.

Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri'nin ihtiyacı olan 60.000 adet şort alımı için açtığı ihaleyi kazanarak yüklenici olduğunu, şortların imalatında kullanacağı kumaşların temini için davacı şirketle anlaştığını, taraflar arasında 10.09.2012 tarihinde konu ile ilgili olarak "İmalat ve Satış Sözleşmesi" akdedildiğini, müvekkilinin bu kumaşları kullanarak ürettiği 60.000 adet şortun Bakanlığa teslim edildiğini, şortlar üzerinde Milli Savunma Bakanlığı Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Muayene Komisyon Başkanlığınca kontrol işlemi yapıldığını, şortlarda ayıp olduğunu belirten Bakanlığın ihaleyi iptal edip şortları iade ettiğini,

sözleşmeye göre mal teslim etmek zorunda olan davacının ağır kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında 10.09.2012 tarihinde ham kumaş alımı konusunda sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında davacının istediği tarihlerde ve miktarlarda kumaşın davacının isteği doğrultusunda Bursa'da ...

Boyahanesine teslim edildiğini, davacının teslim aldığı kumaş bedellerini ödememesi nedeniyle cari hesaba dayalı olarak davacı hakkında İzmir 9. İcra Müdürlüğü'nün 2013/9806 E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıklarını, takibe itiraz edilmesi üzerine İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/307 E. sayılı dosyasında itirazın iptali davası açtıklarını, ayıp iddiasını hiçbir şekilde kabul etmemekle birlikte tacir olan davacının muayene ve ihbar külfetini yerine getirmesi gerektiğini, davacının basiretli davranmayıp yasal ve sözleşmede tanınan sürede muayene yapmadığını,

müvekkiline yapılmış bir ihbar ve ihtarın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, asıl ve birleşen dava dosyalarında, taraflar arasında 10.09.2012 tarihli imalat ve satış sözleşmesinden doğan ticari ilişki olduğuna dair uyuşmazlık bulunmadığı, iki ayrı bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, satışı yapılan kumaşların 1/2' sinin sözleşmede kararlaştırılan nitelikleri taşımadığı, iş bu ayıbın büyüteçle yapılacak basit bir muayene sonucu anlaşılabilecek gizli ayıp niteliğinde olmadığı, alıcının ayıplı ürünü teslim almasından itibaren 8 günlük ihbar süresi içerisinde, ayıbı satıcıya ihbar etmediği,

ancak satıcı olan tarafın, kumaş satışını meslek edinmiş kişilerden olduğu, bu nedenle kumaştaki ayıbı bilmesi gerektiği, satıcılığı meslek edinen tarafın, alıcı tarafça süresinde ayıp ihbarında bulunulmamış olmasını ileri sürerek ayıptan kaynaklı sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamayacağı, taraflar arasında akdedilen sözleşmede, sözleşme bedelinin 118.936,40 TL olarak kararlaştırıldığı, ürünün ayıplı olan kısmının, alıcı tarafça satıcı tarafa iade ve teslim edilmediği, ayıplı kısmının değerinin, sözleşmede 59.468,20 TL olarak kararlaştırıldığı,

iş bu bedelde ayıp oranında indirim yapıldığında, ayıplı kumaştan dolayı alıcı tarafın, satıcı tarafa ödemesi gereken satış bedelinin 55.063,14 TL olduğu, alıcı tarafın ayıplı ürünleri üretimde kullanarak üçüncü şahıslara sattığı, iş bu nedenle ayıplı kabul edilen kumaş bedelinden, alıcı tarafın sorumlu olduğu, sözleşme kapsamında, davalının ayıplı kabul edilen iş bu kumaş bedeli ile ayıpsız olan kumaş bedeli dahil ödemesi gereken sözleşme bedelinin 114.531,34 TL olduğu, alıcı tarafın, satıcı taraftan teslim aldığı kumaş bedeli karşılığı, satıcıya 27.022,66 TL ödediği,

takip tarihi itibarı ile alıcının ödemesi gereken bakiye borç miktarının 87.508,68 TL olduğu, iş bu miktar alacağa, asıl dosya davalısı, birleşen dosya davacısı şirketin itirazında haksız olduğu, birleşen dava dosyasında alıcı taraf şirketin, satıcıdan aldığı ayıplı ürünleri kısmen imalatta kullanarak yapılan sözleşme kapsamında dava dışı Milli Savunma Bakanlığı'na teslim ettiği, ayıplı ürün teslimi nedeniyle dava dışı Milli Savunma Bakanlığının alıcı ile olan sözleşmeyi feshettiği, ayıplı ürünü teslim alan alıcı tarafın 308.955,78 TL maddi zararının oluştuğu, ayıplı ürünleri kullanarak imal ettiği ürünleri,

dava dışı şirketlere satışından dolayı 86.400,00 TL gelir elde ettiği, iş bu gelirin oluşan maddi zarardan mahsup edilmesi ile alıcı tarafın tazmini gereken bakiye maddi zararının 222.555,78 TL olduğu, kumaş ürününde imalatı meslek edinen alıcının büyüteçle yapılacak basit bir muayene sonucu tespiti mümkün olan ayıplı ürün nedeniyle dava dışı Milli Savunma Bakanlığı ile olan sözleşmesinin feshi ve bu kapsamda zararının oluşmasında satıcıyla eşit kusurlu olduğu, maddi zarardan indirime gidilmesi gerektiği, alıcının tazmini gereken maddi zararının 111.277,89 TL olduğu,

alıcı tarafın, dava dışı Milli Savunma Bakanlığı ile olan sözleşmesinin ayıplı ürün tesliminden dolayı feshedilmiş olması, alıcı tarafın ticari itibarı ve bu kapsamda kişilik haklarına saldırı ve zararına sebebiyet verildiği, alıcı şirketin ekonomik büyüklüğü ve itibar kaybı ve zararın oluşmasındaki kusur durumu dikkate alındığında, talep ettiği 20.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihindeki ülkenin ekonomik durumu ve paranın satın alma gücüne göre orantılı olduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, asıl dosya davalısı, birleşen dosya davacısı ... ...

Tekstil İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin İzmir 9. İcra Müdürlüğü'nün 2013/9806 E. sayılı takip dosyasına konu 87.508,68 TL asıl alacağa itirazının iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz oranı uygulanmak sureti ile takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, tarafların leh ve aleyhlerine icra inkar ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, birleşen davanın kısmen kabulüne, 111.277,89 TL maddi zarardan doğan alacağın 06.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte asıl dosya davacısı, birleşen dosya davalısı ...

Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak asıl dosya davalısı, birleşen dosya davacısı ... ... Tekstil İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'ne verilmesine, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, 20.000,00 TL manevi tazminatın birleşen dosya dava tarihi 10.02.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte asıl dosya davacısı, birleşen dosya davalısından alınarak asıl dosya davalısı, birleşen dosya davacısına verilmesine karar verilmiş, hüküm asıl davada davacı, birleşen davada davalı vekili ile asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiş, Dairemizin 09.09.2024 tarihli, 2023/4360 E. ve 2024/6160 K. sayılı kararı ile hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiş, Dairemiz ilamına karşı asıl davada davalı,

birleşen davada davacı vekilince karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

IV. KARAR DÜZELTME İNCELEMESİ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Asıl dava, itirazın iptali, birleşen dava, tazminat istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekilinin 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 440. maddesinde sayılan hâllerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.