Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1546 K.2025/2363

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. ASIL ve BİRLEŞEN DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; ...

A.Ş.'nin 20.02.2007 tarihinde yapılan 2002-2003-2004-2005 ve 01.01.2006–30.09.2006 faaliyet dönemlerine ait olağan genel kurul toplantısında 2003-2004-2005 yılları ile 01.01.2006 ve 30.09.2006 dönemini kapsayan 20.02.2007 tarihli denetim kurulu raporu içeriğinin genel kurulunun bilgisine sunulduğunu, şirket genel kurulunun 5 numaralı kararıyla şirketi zarara uğratan davalılar hakkında mali sorumluluk davası açmak üzere denetim kuruluna yetki verdiğini,

şirket kasa hesabında muhasebe kayıtlarında gözükmekle birlikte fiilen mevcut olmayan 904.759.73 TL'in gerekli takip yapılmayarak zarara dönüşmesinden yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin sorumlu olduklarını, şirket yöneticilerinin 2003 yılının ilk yarısında bulunan ... Grubuna ait değerli iştirak hisselerinin önemli bir kısmını satarak olabilecek kâr ve kazançlardan vazgeçtiğini, bu satışlardan toplam 5.685.249,58 TL zarar edildiğini, ...

A.Ş.'ye ait her biri 1,00 TL nominal değerde 2.841.740 adet hissenin satılarak alacak ve borçlar ile birlikte 113,24 TL zarar ile satıldığını, ... Ticaret A.Ş.'ye ait her biri 10.000,00 TL nominal değerdeki hisselerin bir çok kişiye satışından da 209.595,02 TL zarara uğratıldıklarını, ... Çimento San. Tic. A.Ş.'ye ait her biri 1,00 TL nominal değerde 3.265.025 adet hissenin nominal bedel üzerinden satılarak 650.574,56 TL zarar oluşturulduğunu, ... Çimento San.

Tic A.Ş.'ye ait 100 adet hisse senedi satarak 2,00 TL zarara neden olduklarını, ... Çimento San. Tic. A.Ş.'ye ait her biri 1,00 TL nominal değerde 449,999 adet hissenin nominal bedel üzerinden satılarak toplam 645.538,33 TL zarar oluşturduklarını, ... Çimento San. Tic. A.Ş.'ye ait her biri 500,00 TL nominal değerde 8.680 adet hissenin çeşitli şirketlere satılarak toplam 4.075.035,98 TL zarar oluşturduklarını, ... İzmir ...

A.Ş.'ye ait her biri 5.000,00 TL nominal değerde 5.777.800 adet hissenin nominal bedel üzerinden satılarak 104.390,00 YTL zarar oluşturduklarını, ... Çimento San. Tic.

A.Ş.'ye ait her biri 1,00 TL nominal değerde 5 adet hissenin nominal bedel üzerinden satılarak 0,28 TL zarar oluşturduklarını ileri sürerek şirketin uğradığı toplam zarardan fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının davalılardan sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; daha sonra 02.04.2008 tarihinde sunduğu dilekçesiyle davasını ıslah ederek talep miktarını 7.451.615,00 TL' ye çıkarmıştır.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl davadaki iddialarla şirketin denetim kurulu üyesi ...’ın davadan önce vefat ettiği ve yasal mirasçılarının da mirasını reddettiklerini; ... terekesinin tasfiyesi talebinin İstanbul 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2010/9 Tereke sayılı dosyasından işlemlerinin devam ettiğini, asıl davada 27.05.2015 tarihli oturumda ... terekesi yönünden dava açarak bu dosya ile birleştirilmesi için süre verildiğini ileri sürerek dosyaların birleştirilmesiyle birlikte şirketin uğradığı zarardan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL zararın, zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

II. ASIL VE BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP

1. Davalı ... cevap dilekçesinde; kasa açığından ve tedbire rağmen yapılan ödemelerden eski ve iyi niyetli bir üye olarak sorumlu olmadığını, gerçek yöneticiler olan ... ailesiyle şirketin tescil edilmiş ve atanmış imzaya yetkili müdür veya muhasebe müdürlerinin şirketinin yetkili kasa sorumlularının varsa zarardan sorumlu olduklarını savunarak davanın husumet, zamanaşımı ve esas yönünden reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; haksız ve yasal mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kendisinin raporlarının hazırlanmasından çok önce istifa ettiğini savunarak davanın zamanaşımı, husumet ve esas yönden reddini istemiştir.

4.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kendisinin raporlarının hazırlanmasından çok önce istifa ettiğini savunarak davanın zamanaşımı ve esas yönden reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... A.Ş. hakkında Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 14.08.2003 tarih, 2003/426 E. ve 26.08.2003 tarih, 2003/449 müteferrik sayılı dosyalarından tedbir kararı verildiği, tedbir kararına rağmen tedbir kararından sonra şirket kasasından çok sayıda tahsilat ve ödeme yapıldığı,

tedbir kararından sonra yapılan ödemeler neticesinde meydana gelen zararın 867.354,79 TL olduğu ve bu miktardan ... mirasçıları ..., ..., ... ... ..., ..., ...’nın sorumlu olup haklarındaki davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulünün gerektiği, hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan zarar ve kasa açığı nedeni ile sorumlu olmadıkları anlaşılmakla fazlaya ilişkin talebin reddinin gerektiği, davalı ... mirasçısı ... mirası reddettiğinden ve bu karar da kesinleştiğinden, mirasçı ... hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiği,

...'ın ise zarardan sorumlu olmadığı gerekçesiyle asıl davada müteveffa ... mirasçısı ... hakkındaki davanın husumet nedeni ile reddine, asıl davada davalı ... mirasçısı ... ile davalı ..., davalı ... ..., davalı ..., davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile, 867.354,79 TL'nin 10.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 857.354,79 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine;

birleşen davada ... terekesi hakkında açılan davanın reddine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile temlik eden ...

A.Ş.'nin 20.02.2007 tarihinde yapılan 2002-2003-2004-2005 ve 01.01.2006–30.09.2006 faaliyet yıllarına ait olağan genel kurul toplantısında, şirketi zarara uğratan yönetici ve denetçiler hakkında mali sorumluluk davası açmak üzere denetim kuruluna yetki verildiği, kasa açığına neden olunması, şirket hisselerinin zararına satılması ve tedbirden sonra ödemeler yapılması suretiyle şirketin zarara uğratıldığı iddiasıyla söz konusu zararın davalılardan tahsili ile şirkete ödenmesine karar verilmesi istemiyle eldeki asıl ve birleşen davanın açıldığı,

davalılar ...’ın 01.01.2002 - 10.05.2002 ve 25.06.2002 - 25.06.2003, ... ve ...’in 10.05.2002-13.02.2004, ...’ın 25.06.2003-13.02.2004 tarihleri arasında temlik eden şirketin yönetim kurulu üyeliğini yaptıkları; davalı ... ve ...’ın ise, 01.01.2002-13.02.2004 tarihleri arasında görev yaptıkları, ...

A.Ş.'nin 25.06.2002 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında davalı ... ve ...'ın 3 yıl görev yapmak üzere denetim kurulu üyesi olarak seçildikleri, ayrıca bu genel kurul ekindeki denetçi raporunun da, ... ve ... tarafından hazırlandığı, TMSF'nin bu arada 13.02.2004 tarih ve 13 sayılı, 09.02.2004 ve 51 sayılı kararları ile davacı şirketin temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimine el koyduğu,

davacı taraf, şirket kasa hesabında muhasebe kayıtlarında gözükmekle birlikte fiilen mevcut olmayan nakit paranın gerekli takip yapılmayarak zarara dönüştüğü ve bundan yönetici ve denetçilerin sorumlu olduğunu iddia etmişse de kasa sayımına ilişkin bir tutanağın dosyada bulunmadığı, bu durumda kasaya ne zaman el konulduğu ve tespitin kim tarafından ne zaman yapıldığının tam olarak belli olmadığı, kasa noksanlığına ilişkin kaydi işlemin 28.05.2004 tarihini içerdiği, tedbir karar tarihleri ve TMSF el koyma kararından sonrasına gerçekleştirildiği,

bu halde kasa noksanlığı bakımından yönetici ve denetçilerin sorumluluğuna ilişkin bir inceleme yapılamayacağı, davacı tarafça ... yöneticilerinin 2003 yılı ilk yarısında aktifinde bulunan ... Grubuna ait değerli hisselerin önemli bir kısmını satarak olabilecek kar ve kazançlardan vazgeçtiği ve bu satışlardan toplam 5.685.249,58 TL zarar edildiğinin iddia edildiği, temlik eden şirketin ...

Noterliğince 14.07.2003 tarihinde tasdiki yaptırılan ve 2, 3, 9, 10, 11, 12 ve 13 numaralı yönetim kurulu kararları ile ... Hiz. A.Ş., ... Ticaret A.Ş., ... Çimento San. A.Ş., ... Çimento San. A.Ş., ... .... San. A.Ş., ... Çimento San. A.Ş., ... Fab. T.A.Ş., ... Çimento San. A.Ş. olmak üzere toplam sekiz adet şirkete ait hisselerin yine ... Grubunda yer alan şirketler ile bir kısım gerçek kişilere satıldığı, TMSF Fon Kurulunun 18.05.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile, T.

İmar Bankası ile yönetim ve denetimi devir alınan ... grubuna ait 231 şirketin son genel kurullarından sonra yapılan pay devirlerinin Bankalar Kanununun 15/7b maddesine istinaden hükümsüz sayılmasına karar verilmişse de TMSF tarafından mahkemeye verilen 02.08.2010 tarihli yazı cevabında, hisselerin şirkete dönmediği ve bu yönde bir muhasebe kaydı bulunmadığının, 17.03.2011 tarihli yazı cevabında ise söz konusu hisselerin devralan şirketlerin aktifinde bulunduğunun bildirildiği, TMSF tarafından mahkemeye verilen 02.08.2010 tarihli yazı cevabında ise, ...

A.Ş. portföyünde bulunan ... Hiz. A.Ş., ... Ticaret A.Ş., ... Çimento San. A.Ş., ... Çimento San. A.Ş., ... .... San. A.Ş., ... Çimento San. A.Ş., ... Fab. T.A.Ş., ... Çimento San. A.Ş. olmak üzere toplam sekiz adet şirkete ait hisseleri alan şirketlerin tamamının, TMSF tarafından13.02.2004 tarihinde yönetim ve denetimi devralınan ... şirketlerinden olduğu ve Fon Kurulu kararı ile ... Varlıkları Ticari ve İktisadi Bütünlüğüne ait varlıklar 4,55 Milyar USD, ...

Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğü'ne ait varlıklar 158,5 Milyon USD, ... Çirnento Ticari ve İktisadi Bütünlüğüne ait varlıklar 48 Milyon USD, ... Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğüne ait varlıklar 81 Milyon USD, ... Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğüne ait varlıklar 93 Milyon USD, ... Ticari ve İktisadi Bütünlüğüne ait varlıklar 40 Milyon USD, ...

Çimento Ticari ve İktisadi Bütünlüğüne ait varlıkların ise 140 Milyon USD bedelle satıldığının bildirildiği, bilirkişi heyeti raporunda, dava konusu hisselerin herhangi bir değerleme ve fiyat araştırması yapılmadan devredildiği ve dava konusu bu hisselerden 8 şirkete ait hisselerin satış tutarının alış tutarının altında olduğu ve bu durumun olağan olmadığı belirtilerek 5.685.249,28 TL zarar bulunduğunun hesaplandığı,

hisse devirlerinin grup içi diğer şirketlere ve grup içi şirket çalışanlarına, alış tutarının altında satışı suretiyle yapılması şirketin zararına olup, bu hisselerin devir tarihi itibariyle yönetici olanlar dönemleriyle sınırlı olarak bu zarardan sorumlu olacakları, buna göre denetim raporu ve dava dilekçesinde belirtildiği üzere davalı ...’ın 209.708,26 TL'den, diğer yönetim kurulu üyelerinin ise 5.685.249,58 TL'den sorumlu oldukları, bu nedenle anılan tutarlar itibariyle hisse devri nedeniyle oluşan zarardan yönetim kurulu üyelerinin sorumlu tutulması gerektiği,

hisse devirlerinin yönetim kurulu kararlarına istinaden gerçekleşmiş olup denetim kurulu üyelerinin yönetim kurulu kararlarına müdahale gibi bir yetki ve görevlerinin bulunmadığı ve denetçilerin görevlerini gereği gibi yerine getirmemelerinden kaynaklanan bir zararın mevcut bulunmadığı, bunun yanı sıra davaya dayanak denetim raporunda, hisse satışıyla ilgili denetçilere bir sorumluluk yüklenmediği, Şişli 2. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 14.08.2003 tarih, 2003/426 müteferrik kararı ile yine 26.08.2003 tarih, 2003/449 müteferrik sayılı tedbir kararına aykırı olarak şirket kasasından çok sayıda tahsilat ve ödemelerin yapıldığı,

bu ödemelerden bazılarının grup şirketlerine fon aktarımı amacı ile yapıldığı böylelikle şirketin yönetici ve denetçiler tarafından zarara uğratıldığının ileri sürüldüğü.

Mahkemece bu istem yöneticiler (ölen yönetici bakımından mirası reddetmeyen mirasçı) ve denetçi ... yönünden kabul edildiği, diğer denetçi ... terekesi yönünden ise birleşen davada reddedildiği, tedbir kararının verildiği 14.08.2003 tarihi ile TMSF tarafından şirkete el koyma tarihi olan 13.02.2004 tarihi nazara alındığında,

bu tarihler arasında yapılan para çıkışları bakımından henüz denetçi raporu hazırlanması için gerekli sürenin de dolmadığı nazara alındığında birleşen dava bakımından denetçi ... terekesinin söz konusu zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı ve bu nedenle birleşen davada denetçi ... terekesi yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

lehine vekâlet ücreti hükmedilen davalılar yararına 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun (5411 sayılı Kanun) 133/son fıkrası uyarınca maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nisbi vekâlet ücreti takdirinin de doğru olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanı davacısı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm tesis edilerek asıl davada davalı ... mirasçısı ... mirası reddettiğinden ve red kararı da 15.02.2012 tarihinde kesinleştiğinden ölü ... mirasçısı ... hakkındaki davanın husumet nedeni ile reddine,

asıl davada tedbir kararından sonra yapılan ödeme ve hisse devri zararına ilişkin dava yönünden davalı ... mirasçısı ... ile davalı ..., davalı ... ..., davalı ... hakkındaki davanın kabulüne, davalı ... hakkındaki davanın tedbir kararından sonra yapılan ödemeye ilişkin zarar bakımından kabulüne, 867.354,79 TL tedbir kararından sonra yapılan ödeme zararı 5.685.249,58 TL hisse devri zararı olmak üzere toplam 6.552.604,37 TL'nin 10.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 20.04.2007 tarihinden,

kalan 6.542.604,37 TL'nin (kalan kısımdan davalı ...'ın sorumluluğu tedbir kararından sonra yapılan ödeme ve hisse devri zararına ilişkin olarak toplam 1.067.063,05 TL ile; davalı ...'nın sorumluluğu tedbirden sonra yapılan ödemeye ilişkin olarak 857.354,79 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) ıslah tarihi olan 02.04.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemlerin reddine; birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava anonim şirket yönetici ve denetçilerinin şirket zararından sorumluluğu, birleşen dava ise asıl davadaki şirketin denetçisinin sorumluluğu istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda,

dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına ve asıl davada davalı ...'ın sorumlu olduğu miktarın karar gerekçesinde 209.708,26 TL ve 867.354,79 TL toplamı olduğu belirtilmesine rağmen hükümde 1.077.063,05 TL yerine 1.067.063,05 TL olarak belirtilmesi açık hesap hatası olup mahallinde her zaman düzeltilebilecek olmasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.