Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1745 K.2025/2659

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, asıl ve birleşen davalar davacısı vekili ile birleşen Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/198 E. sayılı dosyasında davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl davaya ilişkin dava dilekçesinde; ... adlı belgeselin 10.11.2000 tarihinde imzalanan sözleşmeyle davalı ... Koll. Şti.'den satın alındığını, sözleşmeye göre belgeselin çoğaltım, uyarlama, CD-ROM gibi ortamlara aktarma hakları süresiz olarak müvekkili kuruma devredilmesine rağmen davalılar ... Koll. Şti. ile ... tarafından bu belgeselin çoğaltılarak satışının yapıldığını ileri sürerek sözleşmeye aykırılık nedeniyle müvekkili tarafından tespit edilen 110.193,90 TL ile bandrol ve çoğaltım sayısı ile elde edilen gelirin toplamına 10.11.2000 tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili, birleşen 2006/390 E. sayılı dosyanın dava dilekçesinde; asıl davaya konu belgeselin tüm haklarının ... Koll. Şti. tarafından ... ... Yapımcılığı Ltd. Şti.ye devredildiğini, bu devir ile devredenin aralarındaki sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, devralanın tüm hakları ile aldığı belgeseli kullanıp satış yapmak suretiyle Hazine zararına sebebiyet verdiğini ileri sürerek, 110.193,90 TL ile bandrol ve çoğaltım sayısı ile elde edilen gelirin toplamının 10.11.2000 tarihinden itibaren yürütülecek en yüksek mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davacı vekili, birleşen 2005/198 E. sayılı dosyanın dava dilekçesinde, ... adlı belgeselin 10.11.2000 tarihinde imzalanan sözleşmeyle davalı ... Koll. Şti.den satın alındığını, sözleşmeye göre belgeselin çoğaltım, uyarlama, CD-ROM gibi ortamlara aktarma hakları süresiz olarak müvekkili kuruma devredilmesine rağmen davalı ... ... Yapımcılık Ltd. Şti. ile ... tarafından bu belgeselin çoğaltılarak satışının yapıldığını ileri sürerek davalının bu belgesel satışından elde ettiği gelir olan 154.044,92 TL'nin ve 408,20 TL tespit masrafının davalıdan yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davacı vekili ıslah dilekçesi ile 110.093,00 TL olan lisans bedeline ilişkin taleplerini 111.671,00 TL'ye yükseltmiş, bu bedele ilave olacak şekilde bandrol ve çoğaltım sayısı ile elde edilen 159.550,00 TL Hazine zararının 10.11.2000 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte, ayrıca tespit davasında yapılan yargılama giderinin faizi ile davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; davalı şirketin yargı kararı ile feshedildiğini, tasfiye sürecine girdiğini, taraf sıfatının kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen 2009/390 sayılı dosyanın bilirkişi raporuna itirazında zamanaşımı definde bulunmuştur.

3.Davalı vekili birleşen 2015/198 sayılı dosyanın davaya cevap dilekçesinde; müvekkili ile ... ... Yapımcılık Ltd. Şti. arasında imzalanan protokol uyarınca müvekkilinin filmlerin satış hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin davacı ile yapılmış sözleşmelerden haberinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak; davacının 16.11.2000 tarihli sözleşme ile yasaya uygun olarak devir aldığı mali hakların davacıya ait bulunduğu, ... adlı sinema eseri ile ilgili çoğaltma, yayma, temsil, işaret, ses ve görüntü nakline yarayan araçlarla umuma arzla ilgili mali hakların süresiz olarak davacıya ait olduğu, davalıların sahip olmadıkları hakların devrinin geçerlilik kazanmadığı, iyiniyet iddiasının dinlenemeyeceği, her üç davalının da sorumlu olduğu, davalı ...

Koll. Şti. ile davalı ... ... Ltd. Şti. arasındaki devir anlaşması ve yine davalı ... ... Ltd.

Şti. ile ... arasındaki sözleşmenin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 54. maddesi kapsamında davacıya karşı geçersiz olduğu, kendi aralarındaki iç ilişkiden doğan rücu alacakları nedeniyle davacıya karşı sorumluluktan kurtulamayacakları, bu durumda dava konusu ihlalle ilgili olarak birlikte zarara sebebiyet verdiklerinden müşterek müteselsilen sorumluluk gereği bilirkişilerin sorumluğu yüzdelerle bölmelerinin yerinde görülmediği, ...'nin sorumluluğunun oranının ve başlangıcının farklı değerlendirildiği bilirkişi görüşüne itibar edilmediği,

her üç davalı müşterek ve müteselsil sorumlu kabul edilerek ... ile yapılan sözleşme tarihinden (haksız fiil tarihi) itibaren faiz yürütülmesi gerektiği, davacı vekilinin hem telif tazminatı hem de elde edilen kazancı birlikte talep ettiği, her ne kadar bir kısmını telif bir kısmını da ayırıp elde edilen kazanç olarak belirtip ikisinin toplamını talep etmiş ise de her ikisine birlikte hükmedilmesi mümkün olmadığından,

ayrıca dava dilekçesi kapsamına ve ıslah dilekçesine göre FSEK'in 68/1 hükmü kapsamında telif tazminatı istediği anlaşıldığından bu madde gereği tazminata hükmolunduğu gerekçesiyle davanın asıl ve birleşen dosyalar yönünden ksımen kabulü ile kısmen reddine, davacının mali haklarının ihlali nedeniyle FSEK'in 68/1 hükmü uyarınca 239.323,80 TL’nin haksız fiil tarihi olan 20.10.2004'den itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davalar davacısı vekili ile birleşen Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2005/198 E. sayılı dosyasında davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu eserden doğan hakların davacıya devredilip devredilmediği, eseri meydana getiren ... Koll. Şti.'nin bu eserden doğan hakları başkasına da devretme hakkı olup olmadığı, burada varılacak sonuca göre eseri ... Koll. Şti.'den devralan ... ... Yapımcılığı Ltd. Şti.nin davalılardan ... Derneği Başkanlığı'na dava konusu eseri devretme yetkisi bulunup bulunmadığı, varsa ...'nin zararın tamamından müşterek müteselsil sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Dava ise, eserden doğan mali haklara tecavüz nedeniyle FSEK'in 68. maddesi kapsamında üç kat bedel ile 70. maddesi kapsamında tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin aşağıdaki 2 numaralı kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davacının tespit dosyalarındaki masraf ve vekâlet ücretinin yargılama giderlerine dahil edilmemesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3.Birleşen Ankara 27. Asliye Hukuk Mahkemesi 2005/198 E. sayılı dosyasında davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince; somut olayda davacı ile asıl davada davalı ... Koll. Şti. arasında (.... Noterliği ... YN) 16.11.2000 tarihinde yapılan "... Koll. Şti. Tarafından Hazırlanan ...

Adlı 11 Bölümlük ....Filme Ait Hakların Süresiz Olarak Çoğaltım, Uyarlama CD-ROM Gibi Ortamlara Aktarım Haklarının Satın Alınması Sözleşmesi" ile tüm hakları davacıya ait olmak üzere yüklenici ... Koll. Şti. eser üretip davacıya teslim etmiştir. Bu Sözleşmenin 7/e maddesinde, yüklenicinin bahse konu eserden doğan hakları 3. bir kişiye satamayacağı/ devredemeyeceği kararlaştırılmış olmasına rağmen, yüklenici ... Koll.

Şti. dava konusu eserin de içinde bulunduğu diğer bir kısım filmin kullanım, gösterim, çoğaltım ve her türlü hakkını 26.12.2002 tarihli sözleşme ile (.... Noterliği ... YN) birleşen 2009/390 E. sayılı dosya davalısı ... ... Yapımcılığı Turz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne devretmiş; bu şirket ile ... arasındaki 20.10.2004 tarihli Protokolle de dava konusu filmlerin dağıtım ve satışının adı geçen şirket tarafından yapılarak satış gelirinin ... hesabına yatırılacağı, şirketin satış ve dağıtım için masraf ve hizmeti karşılığı satış gelirinin %80'ini alacağı vs. hususlar düzenlenmiş, Protokolün 8. maddesinde de filmlerin ... dışında 3. kişiler tarafından satılamayacağı belirtilmiştir.

Bundan sonra olayın gelişimine göre, davacı 11.01.2005 tarihli yazısı ile ...'ne ... Koll. Şti. ile aralarında imzalanmış sözleşme bulunup bulunmadığını sormuş, ... 26.01.2005 tarihli ve 1-D 05/02 sayılı cevabî yazısında, ... Koll. Şti. ile aralarında imzalanmış sözleşme bulunduğunu, yapılması lâzım gelen resmî süreç tamamlandıktan sonra davacı ile ile ... Koll. Şti. arasında sözleşme imzalandığının öğrenildiğini, eserin mahiyetine binaen bu hususun sorun teşkil etmeyeceğini değerlendirdiklerini, ancak yine de makamlarının görüşüne ihtiyaç duyulduğu belirtilmiş, davacı ise 10.03.2005 tarihli yazısı ile söz konusu ... ile ilgili satışların durdurulmasını ve As ... şirketi ile imzalanan sözleşme evrakının gönderilmesini istemiştir.

Detayı yukarıda belirtildiği şekilde cereyan eden olayda davalı ...'nin davacı ile diğer davalılar arasındaki ilişkiden haberinin olmadığı dikkate alındığında kusurundan söz edilemeyecektir.

06.04.2012 tarihli bilirkişi raporunda da, davacının dava konusu eser üzerinde bir kısım mali haklara sahip olduğunun ... tarafından davacıya yazılan 26.01.2005 tarihli yazı ile öğrenildiğinin kabulüne göre, bu tarihten önce yapılan satışlar yönünden ... Ltd.

Şti.'nin; bu tarihten sonraki çoğaltma, dağıtım ve satış bakımından Protokol gereği ...'nin kendine düşen pay üzerinden sorumlu olduğu gözetilerek hesaplama yapılmış olup, Mahkemece asıl ve birleşen davalarda davalılarının tümünün aynı derecede kusurlu olduklarının kabulüyle karar verilmiş ise de, öncelikle FSEK'in 68/1 hükmü uyarınca üç kat bedele hükmedilebilmesi için hak sahiplerinden izinsiz kullanım aranmakta olup, somut olayda, davalı ... ... Yapımcılığı Ltd.

Şti. kendisini hak sahibi olarak göstererek davalı ... ile Protokol imzaladığından, ...'nin devredenin hak sahibi olmadığını bilecek durumda olmadığının kabulü gerekir. Bu sebeple davalı ... açısından kusura dayanılarak üç kat bedele hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

Davalı ..., kendisine hakları devredenin hak sahibi olmadığını öğrendikten sonra elindeki ürünleri sattığında bu satıştan elde ettiği bedelin, ...'nin davalı ... ... Yapımcılık Ltd. Şti. ile imzaladığı Protokoldeki dağılımına göre vekâletsiz iş görmenin FSEK'teki yansıması olan 70/3 hükmü uyarınca davacı tarafından talep edilebileceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davalı ...'nin diğer davalılarla birlikte tüm zarardan müşterek müteselsil sorumlu tutulması doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.