Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/1989 K.2025/7582

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ... tarafından diğer davalı şirket ve ... aleyhine ... 27. İcra dairesi 2020/5901 E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, icra dosyasından müvekkili şirkete 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 89. maddesi gereğince haciz ihbarnameleri gönderildiğini, müvekkili şirketin icra dosyasından davalılara herhangi bir borcunun olmadığını ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ile borçlu sıfatının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından borç ödenmediğini, bu konuda da davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının borcunu ödemediği için işbu davayı açamayacağı gibi, davalı alacaklı olarak da taraflarına husumet yönlendirilemeyeceğini, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, icra dosyasından davacıya karşı yapılan işlemlerde kanuna aykırılık veya usulsüzlük bulunmaması nedeni ile davacının haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın, İİK'nın 72. maddesine göre açılmış bir menfi tespit davası olarak nitelendirilmesi halinde dava ehliyeti yokluğundan reddine,

İİK'nın 89/5 hükmüne göre menfi tespit davası olarak nitelendirilmesi halinde de dava şartı ve husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalılardan ...'in, müvekkilleri aleyhine ... 27. İcra Dairesi'nin 2020/5901 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ve takibin kesinleştiğini, davacı şirkete İİK'nın 89. maddesi gereğince haciz ihbarnameleri gönderildiğini, daha önce yine aynı konu için ... 25. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2022/5 E. numaralı dosyada yargılama yapıldığını, davalı müvekkillerinin o davada olduğu gibi bu davada da usulen taraf olarak gösterildiğini, davacının iddia ettiği gibi müvekkillerine herhangi bir borçları bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin, müvekkiline haciz ihbarnameleri gönderilerek, icra dosyasına borçlu sıfatıyla eklendiğini, müvekkilinin İİK'nın 72. maddesi gereğince menfi tespit davası açtığını beyan ettiği, her ne kadar davacı vekilince davanın İİK'nın 72. maddesine dayalı olarak açıldığı belirtilmiş ise de, İİK’nın 72. maddesinde düzenlenen menfi tespit davası, takip borçlusunun takip alacaklısına karşı açacağı bir dava türü olup somut olayda davacı takip borçlusu olmadığından,

davacının zimmetinde sayılan borcu ödemeden ve İİK'nın 89/3 maddesinde öngörülen 15 günlük yasal süre geçtikten sonra dava açtığına göre davanın İİK'nın 72. maddesi kapsamında bir menfi tespit davası olarak nitelendirildiği, buna göre İİK'nın 72. maddesi düzenlemesinde getirilen menfi tespit davası açma hakkının sadece takip borçlusuna tanınmış olduğundan davacının takip borçlusu olmaması nedeniyle aktif husumet ehliyetini haiz olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurularının esas yönünden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.