Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2052 K.2026/479

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin fabrika kasasından 16.12.2018 tarihinde dava konusu çekler dahil bir çok çekin çalındığını, Çorlu Cumhuriyat Başsavcılığının 2018/16741 sayılı dosyasıyla soruşturmanın devam ettiğini, çalınan çeklere ilişkin olarak İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/352 E. sayılı dosyasında iptal davası açıldığını, 22.01.2019 tarihinde ödeme yasağı kararı verildiğini, dava konusu çeklerin keşidecisi ... Tekstil Ltd.

Şti., lehtarı müvekkili şirket, keşide tarihi 10.05.2019, seri numarası 34528 16... .000,00 TL bedelli ... Bankası çeki ile keşidecisi ... Tekstil Ltd. Şti., lehtarı müvekkili şirket, keşide tarihi 10.05.2019, seri numarası 62357 96... .000,00 TL bedelli ... Bankası çeki olduğunu, söz konusu çeklerin 13.05.2019 tarihinde davalı ... tarafından ...

Bankası'na ibraz edildiğini, ödeme yasağı kararı nedeniyle çeklere ilişkin işlem yapılmadığını, çeklerin davalı ... tarafından İstanbul 4. İcra Dairesinin 2019/234 98... /23499 sayılı dosyaları ile icra takibine konulduğunu, çekler üzerinde bulunan kaşenin ve müvekkili şirkete atfen atılan imzanın müvekkili şirkete/ yöneticilerine ait olmadığını, ciro silsilesinde görünen şirketlerin fiktif olduğunu, aralarında ticari bir ilişki bulunmadığını, her iki çekin de çalınmasını müteakip sırasıyla ...

İnşaat Tur. Ltd. Şti., ... Plastik Teks. Tur. Ltd. Şti., ... Tekstil Gıda İnş. A.Ş., ...-... Tekstil, ... Tekstil Ltd.

Şti. ve ...‘na ciro edildiğini, çalınan çeklerin aynı cirantaların imzası ile davalının eline geçip son hamil olarak bankaya sunulmasının, ciranta olarak geçen şirketlere ulaşılamamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ve davalının iyi niyetini ortadan kaldırdığını, çeki ibraz eden davalı ...’nun kambiyo senetlerine ilişkin bir çok dosyada davalı olduğunu, bir çok soruşturma dosyasında şüpheli veya sanık olarak yargılandığını, davalının dava konusu çekleri iktisap ederken kötüniyetli olduğunu,

sahte kaşe ve sahte imza ile ciro edilmesi nedeniyle ciro silsilesinin koptuğunu ileri sürerek dava konusu çeklerin müvekkili şirkete iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin yıllardan beri tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini, yüksek miktarlı alım satım işlemleri yaptığını, tüm alım satım işlemlerinin faturalı olup kayıt dışı herhangi bir ticaretinin bulunmadığını, ...

Tekstil-... isimli kişiyle ticaret yaptığını ve tamamı faturalı bu ticarete ilişkin olarak dava konusu bir kısım çeklerin müvekkiline verildiğini, davacının çalındığını iddia ettiği çeklerin bankada değil de şirkette bulunmasının hayatın olağan akışına aykırılık taşıdığını, davacının çekleri ilk ciranta olan ... İnşaat Tur. Ltd.

Şti. emrine ciro etmesi nedeniyle hırsızlık iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, davacının milyonlarca değerindeki çekleri ciro ettikten sonra uhdesinde tuttuğu iddiasının kabul edilemeyeceğini, çekler hakkında verilen ödeme yasağının icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediğini, müvekkilinin iyiniyetli yetkili hamil sıfatı taşıdığını, söz konusu çeklere ilişkin satışı yapılan ürünlerin tamamının fatura ve irsaliyeler ile sabit olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalılar cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu çeklerin ciro silsilesinde şeklen bozukluk bulunmadığı, davacı iş yerinde hırsızlık olayının gerçekleştiği, davacının kayıtları üzerinde yapılan mali inceleme uyarınca davacının dava konusu çekleri ticari ilişki kapsamında edindiği, davacı cirosunu takip eden cirantalar ile davacının herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/334 E. sayılı dosyası ve mahkemenin 2020/740 E., 2020/716 E. ve 2020/130 E. sayılı dosyalarına konu çeklerin de aynı hırsızlık olayında çalınan çeklerden olduğu,

bu çeklerdeki ciro silsilesi ile dava konusu çeklerdeki ciro silsilesinin bire bir uyuştuğu, davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'nin tek ortağı ve yetkilisi olan ...'nun benzer mahiyette çok sayıda hukuk ve ceza davalarının olduğu, taraf ticari defterlerinde yapılan incelemeye göre davacı ile çeklerde ciranta olan davalı şirketler ve ... arasında herhangi bir ticari ilişki ve kayda rastlanmadığı, dava konusu çeklerin davalı ... tarafından davalı ... Tekstil Gıda İnş.

A.Ş.'den teslim alındığı ve davalı ... Tesktil San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye teslim edildiği, davalı ...'in ... Tekstil'e Nisan ayında toplamda 4 adet 617.600,00 TL bedelli fatura düzenlediği, düzenlenen fatura içeriği kumaşların toplam miktarının 14.600 kg olduğu, ... tarafindan ... Tekstil Gıda İnş.

A.Ş.'ye düzenlenen 4 adet faturanın her birinin içeriği satışı yapılan kumaş miktarının ortalama 3600 kg olduğu ancak sevk irsaliyelerinde teslim alan nakliye araç plakası gibi Vergi Usul Kanunu hükümlerince zorunlu olan bilgileri içermediği dolayısı ile fatura konusu malların teslim edildiğinin anlaşılamadığı, aralarında gerçek bir ticari ilişki bulunduğu ve bu kapsamda çeklerin alındığı izlenimi oluşmadığı, davalı ... ...'in ... Tekstil Gıda İnş.

A.Ş.'den tahsil ettiği dava konusu çekleri, ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'den yaptığı alımların ödemesi olarak teslim ettiğini beyan ettiği, davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. kayıtlarında davalı ...'e düzenlenen fatura ve karşılığı teslim alınan çeklerin yer aldığı, ancak davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'nin 2019 Mart-Nisan-Mayıs ayına ait ... beyanını süresinde yapmadığı, ...

Tekstil - ...'in ise alım satım yaptığı hiçbir faturayı ... formları ile vergi dairesine beyan etmediği, ... Tekstil - ...'in hem fatura tarihlerinde hem de davaya konu çekleri ... Teks. San. Tic. Ltd. Şti.'ye teslim ettiği Nisan 2019 döneminde faaliyetini terk etmiş sayıldığı ve faal olmadığı, davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından ibraz edilen muavin kayıtları uyarınca; davalı ...'e fatura düzenlenen tutarların çok üzerinde çek tahsilatı yapıldığı ve yapılan ticaretin kayıtlarla örtüşmediğinin tespit edildiği, buna göre ... Teks. San. Tic. Ltd.

Şti. ile ... arasında gerçek bir ticari ilişki bulunmadığı ve çeklerin usulüne uygun olarak iktisap edilmediği, tüm bu deliller nazara alındığında ceza yargılamasının sonucunu beklemekte yarar görülmediği, hırsızlık olayı neticesinde çalınan gerek dava konusu çeklerin gerekse diğer dosyalara konu çeklerin aynı cirantaların imzası ile ... Teks. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin eline geçerek son hamil olarak bankaya sunulması, anılan şirketin kayıtlarının şüpheli işlemler barındırması, bu şirketin ticari ilişki içinde olduğu ...'in ticari kayıtlarının gereçeklikten uzak olması, diğer cirantaların şirket olması ve bu şirketlere ulaşılamaması gibi hususların ortada hayatın olağan akışına uygun ticari ilişkinin bulunmadığına, davalıların iyiniyetini ortadan kaldıran organize bir durumun olduğuna işaret ettiği, davalı ciranta ve hamilin kötüniyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının dava konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm, davalılar ... ve ...

Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çeklerin davacının iş yerinde gerçekleşen hırsızlık suçu sonucu rızası dışında elinden çıktığı, davacının her iki çek üzerinde de cirosunun bulunduğu, davacı vekilince kaşe ve ciro imzasının sahte olduğunun ileri sürüldüğü, Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde davacı şirketin çekleri aldığı keşideciler ... Tekstil ve ... Tekstil Ltd.

Şti. ile ticari ilişkisinin bulunduğunun tespit edildiği, bu nedenle davacının çeklerde yetkili hamil olup, sunulan deliller ve soruşturma dosyasındaki delillere göre de çekin hırsızlık sonucunda davacının rızası dışında elinden çıktığının sabit olduğu, son hamil davalı ...'nun dava konusu her iki çekte de bir önceki ciranta olan ... Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti.'nin tek ortağı ve yetkilisi olduğu, aynı hırsızlık olayında davacının iş yerinden çalınan farklı çeklerin de aynı ciro silsileleriyle en son ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'ye, ondan da bu şirketin yetkilisi olan davalı ...'na geçtiği ve bankalara ibraz edildiği, bu çeklere ilişkin olarak davalar açıldığı, başka bir olayda 26.05.2019 tarihinde kargodan çalınan çeklerin son hamili ... Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti. olup, şirketin çeki ...'den ciro yoluyla devraldığı, bu çeklere ilişkin olarak ... Elektrik tarafından ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.'ye yönelik istirdat davaları açıldığı, 22.02.2019 tarihinde konuttan hırsızlık yoluyla çalınan çeklerin son hamilinin ... olup davalının çekleri ... İnşaat Tur. Ltd.

Şti.'nden ciro yoluyla devraldığı, bu çeklere ilişkin olarak ... tarafından ... aleyhine istirdat davaları açıldığı, cüzdan hırsızlığı sonucu çalınan başka bir çekin son hamilinin yine ... olup bu çeke ilişkin olarak da ...

Faktoring A.Ş. tarafından ... aleyhine istirdat davası açıldığı, UYAP'ta yapılan sorgulamada, davalı hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan hukuk davaları ve ceza soruşturmalarının bulunduğu, ceza soruşturma ve davalarının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiğinin sabit olduğu,

bu durumda davalı ...'nun keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiği, İlk Derece Mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatı koşulları oluştuğundan, davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesinin isabetli olduğu, ancak çek istirdatı davasının son hamile karşı açılması gerektiği, somut olayda son hamilin davalı ... olduğu,

son hamil vasfı taşımayan ve kendilerine husumet yöneltilmesi mümkün olmayan diğer davalılar bakımından davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi gerekirken, davanın kabulünün doğru görülmediği hükmün diğer davalılar tarafından istinaf edilmeksizin kesinleştiği, bu nedenle hükmü istinaf eden davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, diğer yandan davacı tarafça talep edilmediği halde çeklerin istirdatı yanında menfi tespit hükmü kurulmasının da 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 26. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, buna göre davalı ... Tekstil Ltd.

Şti. aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, davalılar ..., ... İnşaat Turizm İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti, ... Plastik Tekstil Yapı Malz. İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Tekstil Gıda İnşaat Plastik San. ve Tic. AŞ. ve ... Tekstil-... aleyhine açılan davanın kabulüne, dava konusu çeklerin davalılardan istirdatı ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, çek istirdatı talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.