Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/2478 K.2026/74

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) öngördüğü yargılama sistemine göre İlk Derece Mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir. İstinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvuran tarafın istinaf başvurusunun usulden ya da esastan reddine karar verilebilir veya İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir.

Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı, istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeni hüküm kurulması hâlinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır.

Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi hâlinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup bu hâlde İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı ...'a 04.06.2021 tarihinde kalemde; bilahare 07.06.2021 tarihinde tebliğ adresinde eşine tebliğ edilmiş olup, adı geçen davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince de davacı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşıldığından, davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ... Tektsil Dokuma Gıda Petrol Turizm Seyahat Ltd. Şti.'nin (... Ltd. Şti.) ortağı olduğunu, davalı ...'ın da dava dışı ... Ltd. Şti.nin müdürü olduğunu, adı geçenin müdürlük görevinden alınması ve davalı ... Turizm Taşımacılık Otomotiv İnşaat Gıda Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (... Ltd. Şti.) ile aralarında organik bağın tespiti için açılan davada alınan bilirkişi raporunda, dava dışı ... Ltd.

Şti. müdürü ...'ın fiktif, muvazaalı işlemleri ile şirketi zarara uğrattığı, iki şirket arasında organik bulunduğu, ... Ltd. Şti.nin ...'ın kardeşine kurdurulduğu tespitlerine yer verildiğini, ... Turizm Seyahat Organizasyon ve Ticaret A.Ş. (... Turizm A.Ş.) ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 01.02.2011 tarihli acentelik sözleşmesi imzalandığını, 10.05.2013 tarihli araç kiralama sözleşmesinin ise ... ile imzalandığını, yine ... Turizm A.Ş. ile ... Ltd.

Şti. arasında 01.03.2013 tarihinde ...'ın kardeşi ile acentelik sözleşmesi imzalandığını, 16.05.2014, 02.06.2015-01.11.2015 tarihli araç kiralama sözleşmelerinin de ... tarafından imzalandığını, ... Turizm A.Ş.'nin iki şirket arasında organik bağ bulunduğunu, ...'ın ... Ltd. Şti.ni borca sürüklediğini bildiğini, ... Turizm A.Ş. ile ... Ltd.

Şti. ve ... arasında imzalanan acentelik ve taşıt kiralama sözleşmelerinin kamu düzenine, ahlaka aykırı olduğunu, bahse konu şirketlerin imzaladığı acentelik sözleşmelerinin muvazaalı olduğunu, davalı tarafın müdür ...'ın hukuka aykırı işlemleri ile müvekkilinin ortağı oldığı ... Ltd. Şti.ni borca sürüklediğini, zira ... Ltd. Şti.'nin sözleşmesel ilişkilerinin fiilen .... Ltd.

Şti.ne aktarıldığını, kamu borçlarından dolayı müvekkilinin mallarına, banka hesaplarına haciz konulduğunu, onur ve saygınlığının zedelendiğini ileri sürerek ... Ltd. Şti. ile ... Turizm A.Ş. arasında imzalanan acentelik ve taşıt kiralama sözleşmelerinin iptaline, muvazaalı işlemler ve haksız fiil nedeniyle şimdilik 10.000,00 TL olmak üzere belirsiz alacak davası ile müvekkilinin uğramış olduğu zararın tespit ve tazminine, aksi takdirde ... Ltd.

Şti.'nin uğradığı zararın tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili, 21.11.2016 tarihli beyan dilekçesi ile davalı ...'ın müvekkilinin ortağı olduğu ... Ltd. Şti.'nin ana faaliyet konusunu muvazaalı bir şekilde ...’ın eşinin sahibi olduğu ve ...’ın müdürü olduğu ... Ltd. Şti.'ne taşıdığını, ... Ltd.

Şti.'nin içini hileli işlemler ile boşalttığını, şirketi kendine borçlandırmak suretiyle haksız eylemler ile şirketin batmasına neden olduğunu, kamu borçları nedeniyle müvekkili mal varlığına haciz konulduğunu belirterek, müvekkilinin bu borçlar sebebi ile uğradığı zarardan dolayı şirket müdürü ...'dan şimdilik 5.000,00 TL talep ettiklerini; ... Turizm A.Ş.'nin her iki şirketin de müdürünün ... olduğunu, yapılan ikinci sözleşmenin haksız rekabet oluşturduğunu ve ... Ltd.

Şti.’nin içini boşaltmaya yönelik olduğunu bilebilecek durumda olduğunu, zira acentelik veren şirketin, basiretli bir tacir gibi davranmayarak şirketler arasındaki organik bağ açıkça ortada iken ikinci şirkete acentelik vererek ... Ltd. Şti.'nin içinin boşaltılmasına ve ana faaliyet konusunun diğer şirkete taşınmasına yardımcı olduğunu, bu nedenle ... Turizm A.Ş.'nin müvekkilinin uğradığı dolaylı zarardan sorumlu olduğunu, davalı ... ve ... Ltd.

Şti.'nin de aynı sebepler ile müvekkilin yoksun kalınan kâr sebebiyle uğramış olduğu dolaylı zarardan sorumlu olduğunu, dolaylı zararın şimdilik tespitinin mümkün olmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL dolaylı zararı davalıların tümünden talep ettiklerini beyan etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... ve ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile ... Turizm A.Ş. arasındaki sözleşmelerin muvazaalı olmadığını, bu sözleşmelerin iptalinin ... Ltd. Şti. şirketinin ortağı olan davacı tarafından istenemeyeceğini, husumet itirazlarının olduğunu, organik bağ iddiasının mesnetsiz olduğunu, müvekkili ...'ın sadece ... Ltd. Şti. ortağı olup davalı diğer şirketin ortağı olmadığını, ...

Turizm A.Ş.'nin dilediği kimselerle acentelik sözleşmesi imzalayabileceğini, davacının hukuki yararı olmadığını, derdestlik itirazlarının olduğunu, aynı iddialarla Denizli Asliye Ticaret Mahemesinin 2014/582 E. sayılı dosyasında açılan dava bulunduğunu, belirsiz alacak davası açılamayacağını, müvekkili ...'ın ... Ltd. Şti. için özverili çalıştığını, müvekillerinin muvazaaalı eylem ve işleminin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ...

Turizm A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkil şirketin hangi ilde hangi şirket veya şahıs ile çalışacağı veya hangi şirket veya şahıs ile acentalık sözleşmesi yaparak faaliyetini sürdereceği veya yaptığı sözleşmeleri sona erdirme konusunda tam bir serbesti içerisinde olduğunu, müvekkili şirketin davacı ile diğer davalılar arasındaki anlaşmazlıklardan herhangi bir bilgisi veya dahli bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkil şirket, davacının iddia ettiği hususları biliyor olsa idi dahi, bu durumun davacının muvaaza iddiasını sözleşme serbestisi ilkesi gereği ileri süremeyeceğini,

müvekkili şirkete husumet yöneltemeyeceğini, ... Ltd. Şti. ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmelerin muvazaalı olmadığını, gerçekte var olduklarını ve iki tarafı da bağlayan sözleşmeler olduğunu, davacının uğradığını iddia ettiği zararlardan müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...'ın yönetici olduğu dönemde şirketi zarara uğratması nedeniyle Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/582 E. sayılı dosyası ile davalı ...'ın ... Ltd. Şti.'ndeki yönetim hakkının ve temsil yetkilerinin kaldırılmasına karar verildiği, ... Ltd. Şti.'nin uğradığı zararın toplam 3.725.837,65 TL olduğu, bu tazminatın şirkete ödenmesi gerektiği, ... Ltd.

Şti.'nin vergi ve SGK borçlarını ödediğinden davacının toplam 108.890,51 TL doğrudan zararının olduğu, ticaret sicil kayıtlarına göre ...'ın ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti.'nin müdürlüğünü birlikte yürüttüğü, ... Ltd. Şti.'nin ... Ltd. Şti.'nin kurulması ile net satışları 2012 yılında 6.113.014,39 TL iken 2013 yılında 1.997.879,76 TL'ye düştüğü, bu azalışın, ...'ın ... Ltd. Şti.'nin faaliyetlerini ... Tur Ltd.

Şti.'ne aktarmasından kaynaklandığı, davalı ...'ın bağlılık ve özen yükümlülüklerini ihlali neticesinde davacıyı ve dava dışı şirketi zarara uğrattığı, davalı şirket ile yapılan acentelik sözleşmelerine göre taşımacının acentenin bulunduğu bölgede dilediği gerçek ve tüzel kişilere satış acenteliği vermek, dilediği gerçek ve tüzel kişilere otobüs seferleri için yolcu bileti sattırmak hakkına haiz olduğu, acentenin bu durumda herhangi bir hak ve talepte bulunamayacağı hususunun yazılı olarak da beyan edildiği, davalı ...

Turizm A.Ş. ve ... Ltd. Şti. yönünden davanın sübut bulmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davalı ... Ltd. Şti. ile davalı ... Turizm A.Ş. arasında yapılan acentelik ve taşıt kiralama sözleşmelerinin iptali talebinin reddine, davalılar ... Turizm A.Ş. ve ... Ltd. Şti. aleyhine açılan sorumluluk davasının reddine, 5.000,00 TL'nin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 5.000,00 TL'nin davalı ...'dan alınarak dava dışı ... Ltd.

Şti.'ne verilmesine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ... Ltd. Şti. ile davalı ... Turizm A.Ş. arasında düzenlenen acentelik sözleşmesinde taşımacı acentanın, bulunduğu bölgede dilediği gerçek ve tüzel kişilere satış acenteliği vermek, dilediği gerçek ve tüzel kişilere otobüs seferleri için yolcu bileti sattırmak hakkına haiz olduğu, davalı ... Turizmin A.Ş.'nin bu konuda tam bir serbesti içinde olduğu, acentalık sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında ... Turizm A.Ş.'nin ve ... Ltd. Şti.'nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ve davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, muvazaa iddiasına dayalı acentelik sözleşmesinin iptali ile tazminat talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin yukarıda yazılı gerekçelerle reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.