Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/257 K.2025/2523

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılara ait ...

Otomotiv isimli işyerinden 2005 yılında 1991 model... marka aracı 9.250,00 TL karşılığında satın aldığını, 1.000,00 TL'sini peşin verdiğini, kalan borca karşılık senet düzenlendiğini, borcun ödendiğini, yine müvekkilinin 2007 yılında davalılardan 1997 model ... marka aracı 14.500,00 TL'ye satın aldığını, 3.500,00 TL peşinat verdiğini, 1991 model aracın takas olarak 8.500,00 TL bedelle davalılara verildiğini, geriye kalan 2.500,00 TL borç için satın aldığı araç üzerine 5.000,00 TL'lik rehin konulduğunu,

borcu ödeyemeyince eşine ait aracı davalılara 8.500,00 TL bedelle verdiğini ileri sürerek 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve %40 tazminata hükmedilmesini, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, rehnin kaldırılmasını ve %40 tazminata hükmedilmesini, müvekkilinin davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçelerinde özetle; davacının ayrı sebebe dayanarak aynı kişilere karşı Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, 1991 model... marka ... plaka sayılı aracı 9.250,00 TL bedel karşılığında davacı ...'a sattıklarını, 1.000,00 TL peşinat aldıklarını, 2007 yılında 1997 model ... marka ... plaka sayılı aracı 14.500,00 TL bedelle davacıya sattıklarını, takas olarak davacıdan ... plaka sayılı minibüsü aldıklarını, aracı alırken davacının herhangi bir peşinat vermediğini, davacının eşine ait ... marka aracı satmak için vekâletname verdiğini,

aracın satılmasından sonra davacının kendilerine 1.000,00 TL borcunun kaldığını, bu borç dururken kendilerinden ikinci aracı aldığını, üç araç dışında başka hiçbir alışverişin ve ticari ilişkilerinin olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III.MAHKEME KARARI

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. 2012/111 K. sayılı dosyasının 15.09.2021 tarihinde kesinleştiği, anılan dosyada davacının davalılardan her biri 580,00 TL bedelli toplam 8.700,00 TL bedelli 15 adet senetten dolayı borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, talebin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 8.200,00 TL borcu olduğunun tespit edildiği, davalılının işbu davanın kesin hüküm nedeniyle reddinin gerektiğini söylediği, ilk davada senetler dolayısıyla davacının borçlu olmadığının tespiti yönünden yargılama yapıldığı,

dosyanın kesinletiği anlaşıldığından bu husustaki davacı talebi yönünden dosyanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar vermek gerektiği, isticvabına başvurulan davalılarca “1997 model ... plakalı minibüsün 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, takas olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiği,

bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model ... plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait ... aracı satmak için kendilerine vekaletname verildiğini” ayrı ayrı kabul ettikleri, nitekim davacının eşinin 08.09.2008 tarihli vekaletname ile davalıları vekil tayin ettiği, bu minvalde davalıların beyanları da dikkate alınmak suretiyle araçların bedellerinin gözönünde bulundurulduğu,

bilirkişilerce dosyaya sunulan 16.05.2014 havale tarihli rapor üzerinden daha önce senetlere ilişkin kesin hüküm de gözetilerek davacının borçlu olduğu miktarın belirlendiği gerekçesiyle gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı ve davalılar arasında 2005 yılında 1991 model... marka ... plakalı araç nedeniyle yapılan satışa ilişkin davacının davalılara borcu olmadığının tespitine, bu ilişkiye dayalı herhangi icra takibi bulunmadığından %40 icra inkâr tazminatı talebinin reddine, Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E.,

2012/111 K. sayılı ilamı ile davacı ve davalılar arasında 2005 yılında 1991 model... marka ... plakalı aracın satışına dair düzenlenen 12.02.2007 tarihli ödeme günü 28.03.2007 olan, aynı tarih ödeme günü 28.04.2007, aynı tarih ödeme günü 28.05.2007, aynı tarih ödeme günü 28.06.2007, aynı tarih ödeme günü 28.07.2007, aynı tarih ödeme günü 28.08.2007, aynı tarih ödeme günü 28.09.2007, aynı tarih ödeme günü 28.10.2007, aynı tarih ödeme günü 28.11.2007, aynı tarih ödeme günü 28.12.2007, aynı tarih ödeme günü 28.01.2008, aynı tarih ödeme günü 28.02.2008, aynı tarih ödeme günü 28.03.2008,

aynı tarih ödeme günü 28.04.2008 ve aynı tarih ödeme günü 28.05.2008 tarihi olan 580,00 TL meblağlı davalı ... imzalı senetlere ilişkin yargılama yapıldığından kesin hüküm nedeniyle davanın reddine, davacı ve davalılar arasında 2007 yılında 1997 model ... marka beyaz renkli ... plakalı araç nedeniyle yapılan satışa ilişkin davacının davalılara 5.250,00 TL borcu olduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının 2005 yılında aldığı 1991 model araç nedeniyle 9.250,00 TL borçlu olmadığının, bu araç nedeniyle tanzim edilen senetlerden dolayı borçlu olmadığının, 2007 yılında aldığı 1997 model araç nedeniyle 14.500,00 TL borçlu olmadığının, araç üzerindeki rehin nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, rehnin kaldırılması ve davalılardan 3.500,00 TL alacaklı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Davacı talebi ile Nurdağ Asliye Hukuk Mahkemesince isticvabına başvurulan davalıların “1997 model ... plakalı minibüsü 14.500,00 TL bedelle davacının satın aldığı, takas olarak kendilerine daha önce yine kendilerinden satın aldığı 1991 model ... plaka sayılı minibüsü verdiğini, bu aracı ise daha önce 9.250,00 TL bedelle kendilerinin davacıya sattıklarını ve ayrıca 1997 model ... plakalı aracın alımı esnasında ilk aldığı aracın takası ile birlikte davacının eşine ait ... aracı satmak için kendilerine vekâletname verildiğini ve taraflar arasında başka bir ticari ilişki bulunmadığını” ayrı ayrı beyan ettikleri,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda da davacının davalılardan satın aldığı iki araç karşılığı 23.750,00 TL borçlandığı, buna karşılık davacının davalılara toplam 27.099,00 TL ödeme yaptığı, davacının fazla yaptığı 3.349,00 TL ödeme nedeniyle davalılardan alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Dörtyol Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E. sayılı dosyasında davacının davalılardan her biri 580,00 TL bedelli toplam 8.700,00 TL bedelli 15 adet senetten dolayı borcunun olmadığının tespitini talep ettiği, 16.02.2012 tarih, 2012/111 K. sayılı ilam ile talebin kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 8.200,00 TL borcu olduğuna karar verildiği görülmüştür.

Mahkemece, bilirkişilerce dosyaya sunulan 16.05.2014 havale tarihli rapor üzerinden daha önce senetlere ilişkin kesin hüküm gözetilerek davacının borçlu olduğu miktar çıkarılmış ve kalan miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de hükme esas alınan raporda kesinleşen dosya kapsamı değerlendirilerek davacının davalılara toplam 27.099,00 TL ödeme yaptığı, böylece davacının fazla yaptığı 3.349,00 TL ödeme nedeniyle davalılardan alacaklı olduğu tespit edildiğine göre.

Mahkemece kesinleşen Dörtyol 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/277 E., 2012/111 K. sayılı dosyası kapsamında. 12.02.2007 tarihli ödeme günleri 28.03.2007 olan, 28.04.2007, 28.05.2007, 28.06.2007, 28.07.2007, 28.08.2007, 28.09.2007, 28.10.2007, 28.11.2007, 28.12.2007, 28.01.2008, 28.02/2008, 28.03.2008, 28.04.2008 ve 28.05.2008 olan 580,00 TL meblağlı davalı ... imzalı senetler bakımından verilen kesinleşmiş hükmün nazara alınarak,

davacının diğer talepleri bakımından menfi tespit isteminin değerlendirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle borçlu olduğunun tespitine karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olup kabule göre de olumsuz tespit yerine olumlu tespit şeklinde hüküm kurulması da doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.