Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3299 K.2026/359

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirkette %20 oranında pay sahibi olduğunu, yönetim kurulu üyesi olan diğer ortakların davalı şirketle aynı iştigal alanında faaliyet gösteren ... Group Hijyenik Ür. Ltd. Şti.'yi kurmak sureti ile rekabet yasağına aykırı olarak haksız rekabette bulunduklarını, bu durumun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 369. maddesine açık aykırılık teşkil ettiğini, yönetim kurulu üyeleri şirketi zarara uğrattıklarından haksız rekabetin tespiti, meni ve tazminat davası açılmak üzere davalı şirkete temsil kayyımı atanmasının zorunlu olduğunu ileri sürerek davalı şirkete temsil kayyımı atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TTK’nın 396/4 maddesi ile yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuyla ilgili hükümlerin saklı tutulduğu, yönetim kurulu üyelerinin rekabet yasağına aykırı eylemleri nedeniyle ortakların doğrudan doğruya bir zararları oluşursa, ortakların doğrudan doğruya kendilerine ödenmek üzere tazminat davası açabileceği gibi, iddia edilen zarar şirketin zararı olduğunda da şirket ortakları tarafından, davalı şirket yöneticileri aleyhine rekabet yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle zararın şirkete ödenmesine yönelik açılan davalarda,

dava açan şirket ortaklarının aktif dava ehliyetlerinin bulunduğu, davalı şirkette ortaklığı bulunan davacının, davalı şirketin dava dışı yöneticileri aleyhine rekabet yasağını ihlal ettikleri gerekçesiyle zararın şirkete ödenmesine yönelik dava açmakta aktif dava ehliyeti bulunmaktayken, bu hususta şirkete kayyım atanmasında hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlık konusunun yönetim kurulu üyesi olmayan %20 oranda pay sahibi davacının TTK'nın 396. maddesindeki seçimlik hakların kullanılarak rekabet yasağını ihlal eden yönetim kurulu üyelerine karşı şirket tarafından dava açılması için temsil kayyımı atanması talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı, davalı şirketin iki kişiden ibaret %60 oranda pay sahibi olan yönetim kurulu üyelerinin rekabet yasağını ihlal ettiklerinin iddia edildiği,

somut olayda da davacı tarafından genel kurulda rekabet yasağı izni verilmeyen yönetim kurulu üyelerinin azli, yönetim kurulu üyelerinin haksız rekabetlerinin durdurulması için dava açılmasının görüşüldüğü, ancak genel kurulda görüşülerek reddedildiği, yönetim kurulu üyelerinin tamamının rekabet yasağını ihlal etmeleri halinde şirket genel kurulunun ancak adı geçen üyeyi görevden alabileceği, şirket genel kurulunun yönetim kurulunun rekabet yasağını ihlal etmeyen üyesi adına seçimlik hak kullanma yetkisinin bulunmadığı,

şirket genel kurulunun dahi sahip olmadığı yetkinin mahkemece yasal temsilci ile şirket arasında menfaat çatışması bulunduğundan bahisle, esasen TTK'nın 396 maddedeki haklara dayalı talepte bulunma hakkı olmayan davacı ortağın talebiyle atanacak bir temsil kayyımına yetki verilemeyeceği, bu nedenlerle şirket ortağı ve alacaklılarının ancak TTK'nın 396/4 hükmü gereği 553. madde uyarınca tazminatın şirkete ödenmesi kaydıyla tazminat talep edebilecekleri, TTK'nın 396/2 hükmü uyarınca şirket genel kurulunun seçimlik haklardan birini kullanamayacağı,

genel kurul tarafından ancak rekabet yasağını ihlal eden yönetim kurulunun azledilebileceği ve yeni seçilecek üye/üyeler tarafından seçimlik hakkın kullanılabileceği, davacının talebi genel kurulun yetkisini dahi aştığından TTK'nın 396. maddesi uyarınca şirketin haklarının kullanılabilmesini teminen temsil kayyımı atanması talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalı şirkete temsil kayyımı atanması istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Davanın yasal dayanağı olan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 426. maddesi gereğince menfaat çatışması halinde tüzel kişiye temsil kayyımı atanacağı kabul edilmektedir. Bu yöndeki istemin, mahiyeti itibariyle mahkemeden geçici hukuki koruma önlemine dair karar verilmesi niteliğinde olduğunda kuşku yoktur.

Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 382. maddesinin birinci fıkrasında, uyuşmazlığın hangi ölçütlere göre çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıklanmış, ikinci fıkrasında çekişmesiz yargı kapsamında olan işler sayılmış, ikinci fıkrasının (b) bendinin 19. alt bendinde de vesayet işlerinin çekişmesiz yargı işlerinden sayıldığı düzenlenmiştir.

HMK'nın 362. maddesinin birinci fıkrasının (ç) fıkrasında ise çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararların temyizinin kabil olmadığı öngörülmüştür. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 03.07.2018 tarih ve 2018/1916 E. 2018/4982 K., 04.11.2019 tarih ve 2018/5724 E. 2019/6752 K., 22.02.2021 tarih ve 2020/871 E. 2021/1558 K., 28.05.2024 tarih ve 2023/1320 E. 2024/4395 K., 22.10.2024 tarihli 2023/5996 E. 2024/7451 K., 08.05.2025 tarihli 2024/4842 E. 2025/3191 K. sayılı ilamları)

Açıklanan yasal düzenlemeler karşısında TMK'nın 426. maddesinde hukuki dayanağını bulan eldeki kayyım tayini davası, HMK'nın 382. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin 19. alt bendinde düzenlenen vesayet işleri kapsamında kaldığından çekişmesiz yargı işi olduğu gibi mahiyeti gereğince aynı Kanun'un 10. kısmında yer verilen geçici hukuki koruma önlemi istemi niteliği taşıması nedeniyle, Bölge Adliye Mahkemesi kararı, HMK'nın 362. maddesinin birinci fıkrasının (ç) ve (f) bentleri gereğince temyiz edilemeyeceğinden anılan Kanun'un 366. maddesi delaletiyle 346. maddesi gereğince davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.