Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3414 K.2025/7126

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı-karşı davalı vekili ve davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde; 2014/01255 sayılı “cam borulu damacana su pompası” başlıklı faydalı modelin müvekkili adına tescilli olduğunu, davalıların faydalı modelin birebir aynısını taklit etmek suretiyle üretip sattığını, davalı K....Suları İşl. Tic. ve San. A.Ş.’nin... markasının bulunduğunu, Kaynak Su firmasında bulunan broşürler ve davalı bayilerde bulunan cam boruların haksız tecavüzü ortaya koyduğunu, böylece faydalı modelden haksız kazanç elde etmeye çalıştıklarını ileri sürerek davalıların müvekkilinin 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’den (551 sayılı KHK) doğan haklarına tecavüzünün tespitini, durdurulmasını, her bir davalıdan 500,00 TL olmak üzere 2.500,00 TL maddi zararın tahsilini, kararın ilanını talep etmiştir.

2.Karşı davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davacının davasına dayanak yaptığı 2014/01255 sayılı faydalı model başvurusunun 04.02.2014 tarihinde gerçekleştirildiğini, pompa sistemlerinde cam boru kullanılmasının 1874 yılına kadar uzandığını, faydalı modelin 1 numaralı bağımsız isteminin bir kısım Amerikan patentleri karşısında yenilik vasfını taşımadığını, 2 ve 3 numaralı istemlerin bağımlı istemler olduğunu ileri sürerek 2014/01255 sayılı faydalı model tescilinin hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kaynak... İşl. Tic. ve San. A.Ş. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin iş yerinde tespit edilen broşürlerin ...Meşrubat firmasınca tanıtım amaçlı getirildiğini, müvekkilinin bu ürünleri imal edip satmadığını, bayilerin damacana pompalarını müvekkilinden değil üçüncü kişilerden tedarik ettiğini ya da bizzat kendilerinin ürettiğini, tespit dosyasında incelenen ürünün numunenin davacının faydalı model tescilinden önce imal edildiğini, böylelikle örtüşme halinde davacının faydalı modelinin yeniliğini de ortadan kaldırdığını, davacının faydalı modeli ile incelenen ürünlerin farklılık arzettiğini savunarak asıl davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Su- ... vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacının korumasında ileri sürdüğü cam borulu damacana su pompasını değil plastik borulu su pompası sattığını, müşteriden talep geldiğinde cam borunun pompadan ayrı satışa arzedildiğini, bu halde faydalı model kapsamında düşünülemeyeceğini, davacının borusundan farklı da olan cam borunun tek başına satışının engellenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ...Et Gıda San. İnş. Oto. Tek. Taş. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin aynı ambalajda damacana su pompası ve plastikten üretilmiş boru aksamı sattığını, tespitte ayrı ambalajda satılan numune olarak 10 adet cam boru da tespit edilmişse de davacının korumada olduğunu iddia ettiği ürünün bir bütün olarak bulunmadığını, cam borunun da evrensel bir ürün olduğunu, tek başına satışının engellenemeyeceğini, kaldı ki pompadan ayrı bulundurulan cam borunun davacının ürününden farklılık arz ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

4.Davalı ...-... Su asıl davaya cevap dilekçesinde; plastik borulu damacana su pompası sattığını, cam boruyu ise su pompasından ayrı satışa sunduğunu, bu cam borunun da farklı ve ayırt edici özellikler arzettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

5.Davalı ... duruşmadaki beyanında; ... Su istasyonunu kendi adına açtığını beyan etmiştir.

6. Davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde; karşı davacının sunduğu Amerikan patentlerinin davaya konu faydalı modelle benzerliğinin bulunmadığını savunarak karşı davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, faydalı modelin yenilik ve ayırt edicilik yönünden yapılan değerlendirmede, davacının dayandığı ve yenilik kırıcı olduğunu ileri sürdüğü Amerikan patentleri yönünden yapılan inceleme sonucunda davacı faydalı modeli ana isteminde yer alan pompa yuvasına sıkı geçme yoluyla herhangi bir boru (cam, plastik vesair) irtibatlandırılmamış olması sebebiyle dava konusu faydalı modelin ana istemi yönünden kıyaslanan Amerikan patentleri yönünden de yenilik vasfına sahip olduğu, bu haliyle hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı,

asıl davadaki tecavüz yönündeki talepler bakımından davalı işyerlerinde Taşdelen markalı plastik borulu pompa ve cam borunun ayrı ayrı ele geçirildiği ve müşterinin isteğine göre birleştirildiği, TR 2014 01255 Y numaralı faydalı modeldeki bağımsız istemin ana unsurları pompa ve cam borunun bir arada bir ürün üzerinde bulunmadığı, bozma ilamı doğrultusunda alınan raporda da belirlendiği üzere davalıların sattığı cam borunun pompaya montajının yapılmasının davacı adına tescilli faydalı modelin asıl istemine bağlı 2 numaralı istemin kapsamında kalmadığı,

davalı-karşı davacı tarafa ait ürünün davacı-karşı davalı tarafa ait faydalı modelden kaynaklı haklarına tecavüz oluşturmayacağı gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı-karşı davalı vekili ve davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava faydalı modele tecavüzün tespiti, önlenmesi, maddi tazminatın tahsili, karşı dava faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı vekili ve davalı-karşı davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.