Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3570 K.2025/5296

Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2023/667 E., 2023/889 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Almanya Aschaffenburg Eyalet Mahkemesinin 3 O 178/09 sayılı kararı ile davalının müvekkiline 18.056,78 euro ödemesine karar verildiğini, müvekkilinin Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/21 E. sayılı dosyasında tanıma ve tenfiz davası açtığını, söz konusu davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddedildiğini, eksiklikler giderilerek işbu davayı açmak zarureti hasıl olduğunu belirterek Almanya Aschaffenburg Eyalet Mahkemesinin 3 O 178/09 sayılı kararının tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın öncelikle usulden, aksi kanaatte esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yabancı mahkeme kararı her ne kadar gıyapta verilmiş ve bu hususta aşamalarda itirazda bulunulmuş ise de, davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, davalının savunma yapma, delillerini gösterme imkanından yoksun bırakılmadığı, o ülkenin usul yasasına göre gıyabi karar verildiği, bu kararın kesinleştiği ve kesinleşme şerhinin de dosyaya işlendiği, davaya konu mahkeme kararının 13.10.2011 tarihinde davalı şirketin vekiline hukuki yardımlaşma yoluyla tebliğ edildiği, karar metnine kesinleştiğine ilişkin şerh düşüldüğü, tenfiz koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yabancı mahkeme kararlarının tenfizinin belirli bir süreye tabi olmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, yabancı mahkeme kararının tenfizi istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114. maddesi hükmü ile derdestlik dava şartı kabul edilmiş, anılan hükmün (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir. Bu düzenleme ile derdestlik iddiası olumsuz dava şartı hâline getirilerek ilk itiraz olmaktan çıkarılmıştır. Derdestliğin ilk şartı, tarafları, konusu ve dava sebebi aynı olan bir davanın daha önce açılmış olmasıdır.

İkinci şartı ise, daha önce açılmış bulunan davanın hâlen görülmekte olması ve kesin hükümle sonuçlanmamış bulunmasıdır. Bu iki şart birlikte bulunduğunda, derdest bir davanın varlığı kabul edilir. Bir davanın açılması ile kesinleşmesi arasında geçen sürede, davanın derdest olduğu kabul edilmekte olup taraflar arasında o konuda ortaya çıkan uyuşmazlığın henüz çözümlenmediği anlamı taşımaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı tarafça davalıya karşı aynı konuda Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/21 E. sayılı dosyasında açılan davada yapılan yargılama sonucunda davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir. Dosya aslının incelenmesinden 2021/21 E. sayılı dava dosyasında verilen gerekçeli kararın tebliğ edildiğine ilişkin bir bilgi olmadığı gibi kesinleştiğine dair bir veri de bulunmamaktadır. Bu davanın temyize konu eldeki dava bakımından derdestlik oluşturup oluşturmadığı tartışılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebebine göre davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.