Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3581 K.2026/462

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; gözlük ürünlerinin imali, ithali, ihracı ve ticareti alanında faaliyet gösteren müvekkili şirketin "..." markasının tanınmış olduğunu, davalı şirketin, "... ..." ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere başvuruda bulunduğunu, 2020/37543 kod numarasını alan başvurunun ilanı üzerine müvekkili tarafından yapılan itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, oysa müvekkilinin ... markasının T/... sayı ile Kurum tarafından tanınmış marka olarak kabul edildiğini,

... olarak birçok sosyal medya hesabının bulunduğunu, ... markasının WIPO nezdinde 15 ülkede ve Dünya’nın 30 farklı ülkesinde tescilli bulunduğunu, ... markasının 1936 yılında Amerikalı pilotlar için tasarlandığını ve üretildiğini, uzun yıllardır Türkiye’de de markanın kullanıldığını, markaların görsel, işitsel ve bütünsel olarak benzediğini, ... ibaresinin “köprü” anlamına geldiğini ve optik alanında da gözlük çerçevesinin modelini belirtmek için kullanılan bir terim olup gözlüklerin burun yastığını ifade ettiğini, davalının ... markasını bilmemesinin imkanı bulunmadığını,

kötüniyetli olduğunu ileri sürerek TÜRKPATENT YİDK'in 2021-M-12048 sayılı kararının iptaline ve 2020/37543 sayılı "... ..." ibareli markanın tescil edilmiş olması halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı şirket; davaya cevap vermemiş, herhangi bir savunmada bulunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/3. maddesi hükmü açısından "yabancı" tescilsiz markalar veya işaretler için farklı bir uygulama olmadığı, Türkiye'de tescilli olmayan bir marka veya işaretin de, hükümde yer alan koşulları sağlamaları şartıyla hüküm kapsamında korunabileceği, ancak "ülkesellik" prensibi gereği, başka bir ülkede doğmuş olan hakkın Türkiye’de öne sürülemeyeceği, tescil ilkesinin istisnalarından birisinin SMK'nın 6/3. maddesinde hükme bağlanan eskiye dayalı kullanım olduğu, “...” ibaresinin davacının “gözlük” sektöründe bilinir olduğu ve ... markalı ürünlerinin ... ... olarak uzun süredir kullanıldığı,

Türkiye’de ürünlerin satıldığı ve eskiye dayalı kullanımlarının ... ... olduğunun sunulan deliller ile sabit olduğu, SMK’nın 6/4. maddesi gereğince Paris Sözleşmesinin 1. mükerrer 6. maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvurularının, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedileceği, bu koşulun gerçekleşebilmesi için öncelikle eskiden tescil edilmiş ya da tescili için başvurulmuş markanın, Türkiye’de belli bir tanınmışlık düzeyine yükselmesinin arandığı, söz konusu nispi ret engelinin uygulanabilmesi için;

tescil engeli olarak ileri sürülen markanın, Türkiye’de tanınmışlık düzeyine ulaşmış marka ile aynı ya da benzer olması gerektiği, ayrıca sonraki tarihli başvuru konusu işaretin tescilinin, toplumda tanınmışlık düzeyine ulaşmış markanın ününden haksız yarar sağlanmasına, onun itibarına zarar verilmesine veya onun ayırt edici karakterinin zedelenmesine neden olması gerektiği, ... ibaresinin firmanın çatı markası olan ... ile birlikte kullanıldığı, sunulan delillerde ... ibaresinin pilotlar için üretilen özel bir seri olduğu ve çok uzun yıllardır “gözlük” sektöründe kullanıldığının tespit edildiği,

her ne kadar dava konusu markada ... ibaresi yanında ... ibaresi bulunsa da markaya tek başına yeterli bir ayırt edicilik katmadığı, davaya konu marka ile davacının ... asıl unsurlu markaları arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzerlik olduğu, davalı markasında.

35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için “Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.” mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)'in yer aldığı,

gerek marka itiraz dosyasına gerek işbu dosyaya sunulan delillerle, davacı tarafa ait “...” ibaresinin ... tanınmış markası ile birlikte uzun süreli kullanım ile gözlük sektöründe tanınmış bir marka haline geldiği gözetildiğinde davalı markasında yer alan “...” ibaresinin iltibasa neden olabileceği, dava konusu marka başvurusunun özellikle “Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları” yönünden kullanılması halinde, ilişkilendirme ve imaj transferi yoluyla haksız bir yararın sağlanabileceği, davacı markasının itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği,

davacının “...” T/... sayı ile Kurum nezdinde de tanınmış markasının 09. Sınıf: “gözlükler” mallarında yoğun ve aktif kullanımının bulunduğu, “...” ibaresini yoğun olarak “...” tanınmış markası ile birlikte kullandığı ve 09. Sınıf: “gözlükler” mallarında yoğun ve aktif kullanımının bulunduğu, davacının markasının birçok ülkede tescilli olduğu, davacının “...” işaretinin marka olduğu gözlüklerin Türkiye ve Türkiye dışında birçok ülkede satıldığı, SMK'nın 6/4 maddesi kapsamında davacı yanın tanınmış marka korumasından yararlanabileceği, ancak;

... markasının gözlük sektöründe, ürün bazında tanınmışlığının kabulü halinde dahi, tüketiciler piyasada ... markasını başka işletmelerin markası olarak farklı mal/hizmetlerde görmeye alışkın olduklarından davalı markasından yola çıkarak,

davalının, 35. Sınıf: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için malların .."Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir), hizmetleri dışındaki 09, 35, 37... . sınıflar için tescilli markasına yönelemeyecekleri, spesifik bir ürün üzerindeki tanınmışlığın, tüm piyasaya sirayet edemeyeceği, ... gibi çok yaygın kullanılan bir işarette imaj transferi olasılığı olamayacağı,

sıkça kullanılan bir ibare olması sebebi ile “ayırt edici karakterini zedelemeyeceği, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötüniyetli olduğuna ilişkin somut verilerin dosya kapsamında bulunmadığı ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olayın söz konusu olmadığı, davalı şirketin kötüniyetli olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, YİDK'in 2021-M-12048 sayılı kararının 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması.

Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” yönünden kısmen iptaline, 2020/37543 sayılı markanın 35. sınıf “"Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için.

Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.