Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3688 K.2026/789

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “...” ibareli seri markaların mevcut olduğunu, davalı gerçek kişilerin ... numaralı "..." markasını, müvekkil şirkete ait ... ibareli seri markalarının tescilli olduğu sınıflarla aynı ve ilişkili olan 31. sınıf ve diğer sınıflarda tescil ettirmek için başvurduklarını, dava konusu markanın müvekkili markaları ile iltibas yaratacak düzeyde benzer olduğunu, “kuruyemiş” ibaresinin markaları farklılaştırmadığını, her iki taraf markasının da gıda sektörüne yönelik ürünleri içerdiğini, müvekkilinin başvuruya itiraz ettiğini,

Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararında ... başvuru numaralı "..." ibareli markanın, müvekkiline ait "..." markasının tanınmış olduğu gıda ürünlerini kapsayan ve bu ürünlerle ilişki kurulabilecek "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." ile "gıda ürünleri" bakımından tanınmış olan müvekkil şirket markasının bu hususta kazandığı yüksek itibarı zedeleyebilecek olan "Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." ürünlerinde tescil işlemlerinin devamına karar verildiğini, 29. ve 30. sınıf açısından ise markaların benzer görüldüklerini, dava konusu başvurunun müvekkilinin tanınmış markaları ile iltibas yaratarak haksız rekabete yol açacağını, başvurunun kötüniyetle yapıldığını ileri sürerek YİDK kararının iptali ve ... numaralı "..." markasının "SINIF 31: İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." emtiaları yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; başvuru ile davacı tarafa ait marka arasında belli düzeyde benzerlik olmasının yanı sıra markaların kısmen aynı/aynı türden emtialarda tescilli olduğu ve bu emtialar yönünden iltibas ihtimalinin bulunduğu tespit edilerek bir kısım emtiaların başvuru kapsamından çıkartıldığını, başvuru kapsamında sadece 31. sınıfta yer alan “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri.

Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Malt (insan tüketimi için olmayan).

Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” mallarının kaldığını, bu kalan mallar yönünden davalı markasının bütünsel olarak ayırt edici olduğunu, markaların üreticileri arasında idari ve ekonomik bir bağ kurmayacaklarını, kalan mal ve hizmetler yönünden iltibas ihtimalinin bulunmadığını, YİDK kararının tüm yönleriyle hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; başvuru kapsamında kalan emtialar yönünden benzerlik ve iltibas ihtimalinin bulunmadığını, 31. sınıfta yer alan “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Ormancılık ürünleri. Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Malt (insan tüketimi için olmayan). Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” malları bakımından müvekkili markalarının ayırt edici olduğunu, müvekkilinin davacı markalarından yararlanma amacı taşımadığını, “...” kelimesinin Türkçe’de yaygın kullanıldığını, davacı markasının tanınmış olduğunu kabul etmediklerini, kötüniyet iddialarının dayanaktan yoksun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu marka kapsamında yer alıp eldeki davaya konu olan emtiaların "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar. Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." olduğu, dava konusu marka kapsamında kalan 31. sınıftaki “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.” emtialarının esasen doğrudan doğruya sofrada nihai tüketime uygun ürünler olmamakla birlikte, doğada üretildikten sonra doğrudan tüketim için işlenebilen bitki/meyve-sebze çeşitleri, tahıllar, tohumlar olarak da düşünülebileceği, bu nedenle, bu ürün grubu ile davacının markaları kapsamında yer alan "Kuruyemişler, kurutulmuş meyveler.

Bitki yapraklarından elde edilen çaylar, ada çayı, ıhlamur, kurutulmuş, pişirilmiş (konservelenmiş), dondurulmuş sebzeler, Bal, arı sütü, polen, propolis, pirinç, bulgur, keşkek, bakliyat, bezelye, fasulye, nohut, mercimek, soya." gibi ürünler ile arasında esasen düşük düzeyli bir ilişki bulunduğu, bununla birlikte başvuru kapsamındaki “Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” emtialarının ise davacı yanın önceki tarihli markaları kapsamında yer alan bir ürün grubu olmadığı gibi önceki tarihli markaları kapsamındaki emtialar ile de herhangi bir benzerlik taşımadığı,

dava konusu markanın tek asli unsuru “...” ibaresinden oluştuğu, “...” şeklindeki dava konusu marka ile davacı markaları arasındaki işaretsel benzerliğin son derece yüksek olmasından ötürü bu markanın da davacı markalarının bir serisi olarak algılanacağı, bununla birlikte davacının"..." esas unsurlu markalarını özellikle gıda sektöründe yaygın surette kullanıma konu ettiği, bu hususun da ayrıca markalar arasındaki ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesini arttırdığı,

ortalama tüketici kesiminin, davaya konu "..." markasını, davacı markaları kapsamındaki emtialar ile benzer olduğu tespit edilen "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları üzerinde gördüğünde veya işittiğinde, bu emtialardan faydalanmak için ayıracağı sınırlı süre içerisinde, bu marka ile davacı markaları arasında ilişki kurabileceği, “...” markalarının gıda ürünlerinde tanındığı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 6/1 hükmü kapsamında benzerliği tespit olunan ve karıştırılma ihtimaline sebebiyet vereceğine kanaat getirilen 31. sınıftaki “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.” emtialarının da gıda sektörüne yönelik/ilişkilendirilebilir niteliği itibariyle, bu emtialarda davaya konu markanın tescilinin, davacı markalarının ayırt edici karakterine zarar verebileceği gibi somut olay özelinde tanınmışlık temelinde de karıştırılma ihtimalini pekiştireceği, dava konusu markadaki 31. sınıfta yer alan “Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” emtialarına ise sirayet etmeyeceği, zira anılan emtiaların, davacı yanın tanınırlığının bulunduğu gıda sektöründen farklı nitelikte emtialar olduğu,

kötüniyet iddiasına dayalı istemlerin yerinde görülmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile. "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından YİDK kararının iptaline, fazlaya ilişkin istemin reddine, dava konusu ... sayılı markanın "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ile davalı Kurum vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının "..." asli unsurlu markaları ile dava konusu "..." ibareli marka başvurusu arasında "..." ibaresinin ortaklığından kaynaklanan yüksek dereceli benzerlik bulunuyor ise de uyuşmazlık konusu 31. sınıf "evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu" emtiaları yönünden SMK'nın 6/1 hükmü anlamında emtia benzerliği şartı gerçekleşmediğinden karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin doğmadığı, öte yandan davacının "..." esas unsurlu markalarının gıda sektöründe tanındığı,

ancak bu tanınmışlığın, gıdaya ilişkin mal ve hizmetlerle tamamen ilgisiz bulunan 31. sınıf "evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu" emtiaları yönünden SMK'nın 6/5 hükmündeki şartların gerçekleşmesine neden olmayacağı, başvurunun kötüniyetle yapıldığı iddiasının ispatlanamadığı, davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin sair istinaf sebeplerinin esas yönünden reddinin gerektiği, davalı Kurum vekilinin diğer istinaf itirazlarına gelince dava konusu başvuru kapsamında bulunan "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." malları ile davacı markalarının kapsamında bulunan 29. ve 30. sınıftaki gıda emtiası aynı/aynı tür ya da benzer olmadığı gibi, davacı markalarının gıda mallarındaki tanınmışlığının bu mallara sirayet etmeyeceği, 31. sınıf altında insan tüketimi için olmayan bitkilere işaret edildiğinden,

davacının markasının kapsamındaki 29. ve 30. sınıf gıda emtiası ile 31. sınıftaki insan tüketimi için olmayan emtianın benzer kabul edilemeyeceği, kararın davalı gerçek kişiler tarafından istinaf edilmemesi nedeniyle, İlk Derece Mahkemesince hükümsüzlük davası yönünden verilen kararın aynen muhafaza edildiği gerekçesiyle davacı vekilinin tüm, davalı Kurum vekilinin diğer istinaf itirazlarının esastan reddine, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararının kaldırılmasına, YİDK kararının iptaline ilişkin davanın reddine, marka hükümsüzlüğü davasının kısmen kabulüne;

dava konusu ... sayılı markanın "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, itirazın reddine dair YİDK kararının iptali, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Davacı, “...” ibareli seri markaların mevcut olduğunu, davalının ... tescil numaralı "..." ibareli başvurusunun müvekkilinin tanınmış markaları ile iltibas yaratarak haksız rekabete yol açacağını, başvurunun kötü niyetle yapıldığını ileri sürerek YİDK kararının iptali ve ... numaralı "..." markasının "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.

Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." emtiaları yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesince, ziraat mühendisi bilirkişinin de dahil olduğu bilirkişi heyetinin hazırladığı 21.06.2022 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınmak suretiyle, “İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar.” emtiaları ile davacının markaları kapsamında yer alan "Kuruyemişler, kurutulmuş meyveler.

Bitki yapraklarından elde edilen çaylar, ada çayı, ıhlamur, kurutulmuş, pişirilmiş (konservelenmiş), dondurulmuş sebzeler, Bal, arı sütü, polen, propolis, pirinç, bulgur, keşkek, bakliyat, bezelye, fasulye, nohut, mercimek, soya." gibi ürünler ile arasında esasen düşük düzeyli bir ilişki bulunduğu, bununla birlikte başvuru kapsamındaki “Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu.” emtialarının davacının önceki tarihli markaları kapsamındaki emtialar ile de herhangi bir benzerlik taşımadığı,

davacının markalarını gıda sektöründe yaygın surette kullanıma konu etmesinin markalar arasındaki ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma tehlikesini arttıran bir unsur olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile. "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları bakımından YİDK kararının iptaline ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ile davalı ... vekilince istinaf edilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, başka bir uyuşmazlık hakkında düzenlenen bilirkişi raporunda davacı markalarının kapsamında bulunan 29. ve 30. sınıftaki gıda emtiası ile başvuru kapsamındaki "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." mallarının aynı/aynı tür ya da benzer olmadığının belirtildiği, davacı markalarının gıda mallarındaki tanınmışlığının bu mallara sirayet edeceğinin kabulünün mümkün olmadığı, mahkemece bu kabullerle verilen kararın istinaf aşamasından da geçerek Yargıtay kararı ile onanarak kesinleştiği gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, YİDK kararının iptaline ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince daha önce emsal bir uyuşmazlık hakkında düzenlenen bilirkişi raporuna atıf yapılmışsa da, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalının marka başvurusu kapsamında yer alan "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar.

Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları ile davacının markaları kapsamında yer alan "Bitki çaylarından elde edilen çaylar, buzlu çaylar, ada çayı, ıhlamur" emtiaları arasında benzerlik olduğu, ortalama tüketici tarafından davacı markası ile davalının başvuru markasının karıştırılma ihtimali bulunduğu, davalı markasının belirtilen emtialarda tescilinin, davacı markalarının ayırt edici karakterine zarar verebileceği anlaşılmaktadır.

O halde Bölge Adliye Mahkemesince, davalının başvuru markasında yer alan "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar. Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar." emtiaları ile davacı markasında yer alan emtiaların ilişkili olduğu hususu göz ardı edilerek, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporunun aksi yönde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.