Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/3786 K.2026/285

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369/2 hükmü gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde gerçekleştirdiği 2021/139117 sayılı 7. sınıf "..." emtialarına ilişkin şekil markası için tescil başvurusunun Markalar Dairesi Başkanlığı kararı ile 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1-b, c hükümleri gereği re'sen reddedildiğini, bu ret kararına karşı yaptıkları itirazın bu kez TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun (YİDK) 2022-M-12750 sayılı kararı ile nihai olarak reddine karar verildiğini, davacının tanınmış bir ürününün görselini ihtiva eden bu markanın markasal hüviyette ayırt ediciliğinin yüksek olduğunu,

ayrıca bu şeklin tasviri/tanımlayıcı olduğundan da bahsedilemeyeceğini, davacının bu şekil markasına konu süpürgelerle ilgili olarak yoğun bir reklam kampanyası eşliğinde uzun süredir tanıtım yaptığını, günümüzde bu süpürge şeklinin davacı ile özdeşleştiğini, nitekim davacının 20 yıldan fazladır piyasada olan “...” adlı ürünlerinin şeklinin davacı adına tescil başvurusundan önce kullanım yoluyla ayırt edicilik kazandığını, SMK'nın m. 5/2 hükmü kapsamında reddinin mümkün olmadığını ileri sürerek 2021/139117 sayılı "şekil" ibareli başvurunun reddine dair TÜRKPATENT YİDK'in 2022-M-12750 sayılı kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava konusu markanın, redde konu emtialar bakımından ilgili tüketiciler tarafından belirli bir ticari kaynağa ait bir işaret olarak algılanmayacağını, birlikte, markanın asli işlevi olan belirli bir işletmeye ait mal ve hizmetleri, diğer işletmelere ait benzer mal ve hizmetlerden ayırt etmeyi sağlama işlevini yerine getiremediğini, zira başvuruya konu şeklin herkesçe bilinen ve birçok üretici tarafından kullanılan elektrikli bir süpürge şekli olduğunu, davacının dava konusu markaya kullanım sonucu ayırt edicilik kazandırıldığı iddialarını ispat için yeterli delil sunamadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu işaretin tanımlayıcı nitelikte olmadığı, somut ayırt ediciliği üzerinde barındırdığı, markasal anlamda kullanımı sonucu ayırt edici nitelik kazanmış olduğuna dair marka işlem dosyasında yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, TÜRKPATENT YİDK'in 2022-M-12750 sayılı kararının iptaline karar verilmiş hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davacı tarafça, dava konusu şeklin SMK'nın 5/2 hükmü kapsamında kullanım sonucu ayırt edici hale geldiği ileri sürülmüşse de, İlk Derece Mahkemesinin bu iddianın ispatlanamadığına dair kabulü yerinde olduğundan davacının istinaf itirazlarının yerinde görülmediği, davalı vekilinin istinaf itirazlarına gelince, işlem dosyasının incelenmesinden; davacının 2021/139117 sayılı marka başvurusunda bulunduğu, başvuru kapsamında 7. sınıfta bulunan "..." mallarının yer aldığı,

Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından SMK'nın 5/1-b, 5/1-c hükümleri uyarınca başvurunun reddedildiği, dava konusu başvurunun, bir tür elektrikli süpürge şeklini resmettiği, bunun dışında bir kelime/renk/şekil unsuru ihtiva etmediği, bu durumda dava konusu başvuruyu oluşturan işaretin, ilk bakışta bir elektrikli süpürge şekli olduğunun anlaşıldığı, ilgili tüketicide doğrudan süpürge algısı uyandırmadığı, tescili istenen 7. sınıf "..." mallarının tüketicileri nezdinde işletmesel bir kökene işaret etmeyeceği, belirli bir ticari kaynağa ait bir işaret olarak algılanmayacağı, markanın asli fonksiyonu olan ayırt ediciliği sağlamadığı,

dava konusu başvurunun SMK'nın 5/1-b hükmü uyarınca tescilinin mümkün olmadığı, dava konusu işaretin, doğrudan, zihni

bir çabaya gerek olmaksızın, herkes tarafından bilinen ve ticaret alanında herkes tarafından kullanılabilecek olan bir alet algısını zihinde uyandırdığı, kavramsal açıdan üzerinde kullanılacağı emtiaları doğrudan çağrıştırdığı ve süpürge emtiasıyla doğrudan bir bağlantısı olduğu, dava konusu başvurunun SMK'nın 5/1-c maddesi anlamında da tescil engeli bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın reddine karar verilmiş, karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.