Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/5639 K.2026/1071

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar asıl ve birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin rakı kategorisinde çeşitli tasarımcılar ile çalışarak tasarımlarını tescil ettirdiğini, ...... ... numaralı tasarımların sahibi olduğunu, davalının imal ettiği...markalı ürünlerin müvekkilinin tasarımlarına ayırt edilemeyecek derecede benzediğini, bu durumun tecavüz niteliği taşıdığını, davalının müvekkilin geliştirdiği tasarımları taklit ederek veya taklitlerini alarak satışını yaptığını, internet sitesinde teşhir ettiğini, özgün şişe tasarımının aynı emtia grubunda satışa çıkarılmasının tesadüf olmadığını,

davalıya ait şişenin gövde kısmının müvekkile ait 2007 ... numaralı tasarımın gövde kısmıyla benzerlik içerdiğini, davalıya ait şişenin boyun kısmının müvekkiline ait 2007 ... numaralı tasarımın boyun kısmı ile benzerlik taşıdığını, davalının bu eylemlerinin haksız rekabet yaratmakta olduğunu, koruma altına alınan tasarım tescil belgeleri ile karakterize edilen özelliklerin birebir taklit edildiğini, dava konusu şişenin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile belirgin bir farklılık olmadığını, davalının tecavüz eyleminden dolayı haksız kazanç sağladığını, müvekkilinin itibarını kullandığını,

bunun yanı sıra müvekkilinin tasarımı geliştirmek için harcadığı emek, sermaye ve zamanın davalı eylemi nedeniyle boşa gittiğini ileri sürerek müvekkiline ait tasarımlara karşı tecavüz ve haksız rekabetlerin tespitini, durdurulmasını, tecavüzün önlenmesini ve kaldırılmasını, 5.000,00 TL manevi tazminat ile şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; taraflar arasında İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2015/28 E. sayılı dosyasında açılan tasarım tecavüzüne ilişkin davanın ardından davalının hükümsüzlüğü talep edilen tasarımlar için tescil başvurusunda bulunduğunu, davalının tasarımının başvuru tarihinden önce piyasa var olan müvekkiline ait 2007/006 83... ... numaralı tasarımlar ile benzer olduğunu, yenilik özelliğinin bulunmadığını, davalının üretimini yaptığı ve tüketiciye sunulan "yeniçeri" markalı ürünlerinin müvekkilinin tasarımları ile aynı korunan unsurları içerdiğini,

bu halde söz konusu tasarımların müvekkili tasarımları veya davalı yanın kendi piyasaya sunduğu ürünleri nedeniyle yeni ve ayırt edici olmadığını, dava konusu şişenin müvekkilinin tasarımında küçük değişiklikler yaparak oluşturulduğunu, dava konusu şişe ile müvekkilinin tasarımının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenimde farklılık bulunmadığını, tasarımlar arasındaki benzerliklerin müvekkil tarafından açılan tecavüz davasında alınan rapor ile sabit hale geldiğini, davalı yanın kendi şişe tasarımlarını başvuru tarihinden önce piyasaya sunduğunu,

yeniliğini yitirdiğini ileri sürerek 2015/01985 sayılı endüstriyel tasarım belgesinin hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin kullandığı rakı şişelerinin özgün olduklarını, davacının tasarımları ile benzerlik içermediğini, müvekkilinin şişe tasarımlarının hiçbir rakı üreticisinin şişeleri ile benzerlik göstermediğini, davacı tarafın bilgilenmiş kullanıcıyı yanlış açıdan değerlendirdiğini, davaya konu şişelerin bilgilenmiş kullanıcı açısından farklı olduklarını, davacı tarafın 13.03.2015 tarihli murafaada dava konusu tasarımı kullanmadığını beyan ettiğini, dolayısıyla davacının dava açmakta hukuki menfaati olmadığını, korunmaya değer bir tasarımın da bulunmadığını,

müvekkilinin kullandığı ürünlerin müvekkilinin üretimi olmadığını, firmanın kullandığı şişelerin ... Cam Sanayi A.Ş.'ye yaptırıldığını ve dava dışı üçüncü kişiden satın alındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; davadaki uyuşmazlığın müvekkilinin tasarımı ile davacı tasarımının benzer olup olmadığı hususunda yoğunlaştığını, davacının söz konusu tasarımı kullanmadığını beyan ettiğini, İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde görülen davada sunulan uzman görüşünde tasarımların benzer olmadığının belirtildiğini, tasarım alanında alınan bilirkişi raporundaki farklılıkların küçük farklılık olarak belirtildiğini, bir şişenin daha fazla farklı olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davalının satışını yaptığı tespit edilen ürün ile davacı adına tescilli 2007/00683(1) tescil numaralı endüstriyel tasarımın karşılaştırılmasında, ürünlerin birbirlerinin birer versiyonu olarak algılandığı, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri üzerinde iltibas bırakacak derecede benzer oldukları tespit edildiği, dava tarihi itibari ile uygulanması gereken mevzuat kapsamında davalı eylemin tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği sonucuna ulaşıldığı,

birleşen dava yönünden de yenilik ve ayırt ediciliği bulunmayan davalı tasarımının hükümsüzlük şartlarının oluştuğuna kanaat getirildiği gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile davalı tarafından kullanılan şişe tasarımlarının davacya ait 2 ... numaralı tasarıma tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, ortadan kaldırılmasına, davacının maddi tazminat davasının kabulü ile, 85.989,63 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat davasının kabulü ile, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, birleşen davanın kabulü ile,

davalı adına tescilli ... numaralı çoklu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, asıl ve birleşen davada davalı vekilince temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması ile maddi ve manevi tazminatın tahsili, birleşen dava ise davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 373/4 hükmü uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.