Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2025/6246 K.2026/149

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı-birleşen davada davalı ... vekili ile asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davalı banka nezdinde sahibi olduğu hesabında 15.11.2007 tarihi itibariyle 295.678,88 TL'nin bulunduğunu, 19.11.2017 tarihinde ilgili şubeye başvurularak hesaptaki paranın başka bir hesaba havale edilmesinin talep edildiğini ancak talebin yerine getirilmediğini, davalı bankanın davacının bir borcu bulunmamasına rağmen hesaptaki parayı bloke ederek sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, bu durum sonucunda maddi ve manevi zararlara maruz kaldığını, davalı bankanın bloke ettiği parayı iade etmesi gerektiğini ileri sürerek davacının, davalıdan 295.678,88 TL alacağının bulunduğunun tespiti ile bu meblağın 15.10.2007 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; davalı ... ile banka arasında 27.10.2003 tarihinde üye işyeri sözleşmesi imzalandığını ve bankanın üye işyeri olarak faaliyette bulunduğunu, davalı ... ve diğer davalılarla arasında gerçek bir alışveriş olmadığı halde diğer davalılara ait kredi kartlarını, pos cihazından geçirip işlemler yaparak müvekkili bankayı zarara uğrattığını, üyelik sözleşmesinin feshedildiğini, davalı ...'ın usulsüz işlemler yaptığını, ihtarname ile davalının hesabında bulunan 258.718,88 TL'nin borcuna mahsup edildiğinin bildirdiğini,

banka zararının kendisinden ve usulsüz kullanılan 52 adet kredi kartının hamili olan diğer 37 davalıya karşı açılacağının ihtar edildiğini, davalılar hakkında Eyüp Cumhuriyet Başsavcılığında soruşturma açıldığını, bankanın zararının tam olarak tespit edilemediğini, tespit edilen 1.935.648,11 TL zararın ...'tan tamamının, diğer davalılardan ise belirtilen tutarlar ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren %126 faiz yürütülmek kaydıyla müteselsilen tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı vekili asıl davaya cevap dilekçesinde. 22.10.2003 tarihinden itibaren banka ile Üye İşyeri Sözleşmesi imzalanmış olan ...

Peyzaj- ... firmasına tahsis edilen pos üzerinden 2003-2007 yılları arasında sadece 37 adet kart hamiline ait 52 adet kredi kartı ile alışveriş yapıldığını, davacının banka ile olan anlaşması gereği alışverişlerinde woldcard kullanılan müşterilerine verilebilecek maksimum puan olan 40 kat worldpuan verildiğini, başka bir deyişle alışveriş tutarının %20'sine karşılık gelen tutarlar maliyeti üye işyerlerine ait olmak üzere woldpuan olarak kart hamillerinin kredi kartına yüklendiğini,

bu puanlar seyahat kampanyasında kullanıldığında üye işyerinin kazandırdığı puanların karşılığı YTL'nin iki katı kadar bir katkının müvekkili banka tarafından yapıldığını, müvekkili bankanın yaptığı incelemelerde kazanılan bu puanların tamamının worldpuan seyahat kampanyasında ücretsiz uçak bileti alımında kullanıldığının belirlendiğini, davacının hesap hareketlerinin incelenmesinde kredi kartı ile yapılan alışverişler sonrasında davacı tarafından doğrudan veya ...'a ait hesap aracılığıyla bahsedilen kredi kartlarından bazılarına paralar yatırıldığını veya bazı kredi kartı sahiplerine EFT yapıldığının tespit edildiğini, bu durumda ...

Peyzaj -... firmasının pos cihazından geçen satış tutarlarının gerçek alışverişlerden kaynaklanmadığını, müvekkili bankaca işyeri sözleşmesinin feshedildiğini, davacının usulsüz işleri nedeniyle 26.09.2007 tarihi itibariyle ile 2.194.366,99 TL borcu bulunduğunu, müvekkili bankaca davacı hesabında bulunan 258.718,88 TL'nin borcuna mahsup edildiğini, savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

3.Diğer davalılar davaya cevap dilekçelerinde özetle; davacı banka ile aralarında kredi kartı sözleşmesi imzalandığını, kendilerine kredi kartı tahsis edildiğini, davacı bankanın kredi kartının kullanıldığını, kredi kartlarından dolayı bankaya herhangi bir borçlarının bulunmadığını, hesap ekstrelerinde borç görünmediği için kredi kartının ... tarafından kullanılması işleminde herhangi bir yanlış görülmediğini, davacı bankanın ... Peyzaj-... ile ilgili beyanları ve üye işyeri sözleşmesinin kendileriyle hiçbir ilgisi bulunmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bankanın world puan uygulamasına göre kredi kartı sahiplerinin kullanım tutarından %1'inden %40'ına kadar çıkıldığı durumlarda puan verildiği, bu puanların alışveriş için para yerine kullanılabildiği veya ücretsiz uçak bileti alma imkanını sağladığı, kart kullanım tutarının %40'ı puan olarak kart sahibine verilirken puan tutarının banka ve üye işyeri arasında yarı yarıya paylaşıldığı, puanın %20'sinin banka, %20'sinin üye işyeri tarafından karşılandığı, bedava uçak bileti ücretinin 1/3'ünün işyeri, 2/3'ünün banka tarafından karşılandığı,

kazanılan ücretsiz uçak bileti hakkının kart sahipleri tarafından hiçbir kısıtlama olmaksızın üçüncü kişilere devir etme imkanının bulunduğu, kart hamillerinin kazandıkları puanları bedava uçak bileti kampanyasında kullanmaları halinde bankaca bu puanların farklı bir katsayı ile değerlendirildiği, yaklaşık 2 katı kadar puan kullanma imkanına sahip oldukları, ... ile işlem yapmış olarak gözüken davalı kredi kartı sahiplerinin aynı işyerinde çalıştıkları, davalı ...'ın ...

Peyzaj adlı işyerinde davalıların kredi kartlarıyla ekstre dönemleri içinde çok sayıda alacak işlemleri yaptığı, pos cihazından işlem yapma ve para yatırma işlemlerinin aynı gün içerisinde defalarca tekrarlandığı, aynı veya yaklaşık olarak aynı tutarların pos işleminden sonra hesaba tekrar yatırıldığı ve tekrar kullanıldığı, zaman zaman hesaba borçtan daha fazla para yatırılarak işlemlere devam edildiği, davalı banka tarafından yapılan kredi kartı limit artışları nedeniyle de kullanım tutarlarının artma imkanı olduğu,

zimmet sütunu toplamının da puan hesaplamasında baz oluşturması sebebiyle bu işlemlerin bedava uçak bileti kampanyasında hak kazanmak için hediye puanı üretme amacıyla yapıldığı, borç-alacak hareketleri şeklindeki tutarların devir ettirildikten sonra kart kullanımından dolayı bir ana para borcunun kalmadığı, davacı bankada davalı kart sahiplerinin hesaplarında meydana gelen olağandışı hareketleri algılayacak denetim ve kontrol mekanizmasının olmadığı, ayrıca üye işyerinde meydana gelen olağandışı işlemleri ve ani ciro artışlarını algılayacak bir kontrol ve tedbir mekanizmasının da bulunmadığı,

...'ın ticari defter ve kayıtlarının çalınması sebebiyle zayi belgesi aldığı, bu nedenle kendisine ait işletmenin ticari defter ve kayıtlarının incelenemediği ancak ...'ın firmasının 2003 yılının Ekim ayında kurulduğu, firmada aylık cironun katlanarak olağan şekilde büyümesinin hayatın olağan akışına aykırı görüldüğü, ... tarafından işlemlerin gerçek alışverişlerden kaynaklandığının belgelenemediği, ...'ın kredi kartı sahipleri diğer davalılara ait kredi kartları ile onların yerine satış belgelerini imzalayarak banka ile akdedilen üye işyeri sözleşmesi, kredi kartı kurallarına aykırı davrandığı,

... tarafından bankaya ibraz edilen faturaların vergi usulü bakımından eksik ve tereddüt doğurucu şekilde düzenlendiği, davalı kredi kartı sahiplerinin ...'a verdiklerini belirttikleri kartlarla birbirini takip eden günlerde hatta gün içinde müteaddit defalar tekrarlanarak yapılan işlemlerin gerçek bir satış işlemi olduğunun kabul edilemeyeceği, yapılan işlemlerin fiktif olduğu, bu işlemler dolayısıyla bankanın zarara uğradığı, üye işyeri sözleşmesinin 16. maddesi kapsamında fiktif işlemleri yapan ...'ın bankanın zararından sorumlu olduğu, bankanın talep edebileceği zarar miktarının 2.194.366,90 TL olarak bulunduğu,

...'ın hesabından üye işyeri sözleşmesinin 13. maddesindeki rehin, takas, mahsup ve virman hakkına yönelik düzenleme uyarınca yapılan 295.678,88 TL tutarındaki mahsup işlemi sonucunda bankanın talep edebileceği miktarın 1.898.688,02 TL olduğu, diğer kredi kartı sahipleri davalıların menfaat temin ettiklerine ilişkin herhangi bir kesin tespitin bulunmadığı, kredi kartının kullanımında davacı bankanın limit aşımına izin verdiği, kullanım tutarlarının artmasına dolaylı şekilde sebep olduğu, işlemlerin olağandışı olduğunu farkedebilecek bir güvenlik ve kontrol mekanizmasının bankada bulunmadığı,

uçak bileti hakkı devredilirken hiçbir sınırlama getirilmediği, kullanım organizasyonunu aralarındaki sözleşmeden kaynaklanan ilişki ile ... firmasına devredildiği, davacı bankanın kusurlu olduğu, kredi kartı sahiplerine üyelik sözleşmesinin kredi kartı sahiplerine yüklenebilecek bir kusurun bulunmadığı hususlarının hüküm vermeye elverişli denetime açık bilirkişi kök ve ek raporu ile anlaşıldığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne,

davadan önce davalılar temerrüde düşürülmediğinden 1.898.688,02 TL'nin dava tarihinden itibaren üye işyeri sözleşmesinin 7. maddesinde belirtilen en yüksek kredi faiz oranına bu oranın %50'si ilavesi suretiyle bulunacak oran üzerinden hesap edilen %126 oranındaki temerrüt faizi işletilerek davalı ...'tan tahsiline, diğer davalılar açısından davanın reddine karar verilmiş, hüküm, asıl davada davacı/ birleşen davada davalı ..., asıl davada davalı-birleşen davada davacı banka, birleşen dava davalıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, tüm istinaf sebeplerinin gerekçeli kararda tartışılıp değerlendirildiği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, hüküm, asıl davada davacı/ birleşen davada ... vekili ile asıl davada davalı/ birleşen davada davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, bankacılık mevzuatından kaynaklı davacı mudinin hesabındaki paranın davalı banka zararından mahsup edilmesi nedeni ile mahsup edilen bedelin iadesi, istirdatı istemine ilişkin olup birleşen dava ise davacı banka ile davalı-asıl davacı arasında imzalanan üye işyeri sözleşmesine göre davalıya tahsis edilen kredi kartı pos cihazı kullanılarak, yine davacı tarafından diğer davalılara verilen kredi kartları ile gerçek olmadığı iddia edilen alışverişler yapılması sonucu oluşan zararın tazmini taleplerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.