Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2011/20105 K.2012/10908

İnsan üzerinde bilimsel deney yapma suçundan sanığın beraatine ilişkin hüküm katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Suç tarihinden 1,5 yıl kadar önce geçirdiği trafik kazası sonucu, Medulla spinalis'te T8 seviyesinden itibaren felç olan ve yatalak olarak hayatına devam eden katılan ...'nin, önce Sivas Cumhuriyet Üniversitesinde, sonra ise Ankara Gazi Üniversitesi tıp fakültesi hastanelerinde tedavi edilip, bilinen yöntemlerle sağlığına kavuşamaması üzerine, yakınlarından, sanığın, yatalak hastaları kök hücre yöntemi ile tedavi ettiğini öğrenmesi üzerine, sanığa müracaat ederek kök hücre nakli olması ve sonrasında şifa bulamaması üzerine, sanığın kendi üzerinde BİLİMSEL DENEY yaptığı düşüncesi ile şikayette bulunması şeklinde gerçekleşen olayda,

765 sayılı TCK'da düzenlenmeyen ve 5237 sayılı Kanun ile hukukumuza giren insan üzerinde deney suçuna ilişkin olarak yapılan incelemede,

TCK'nın 90. maddesinin incelenmesinde; maddede 2 tür suçun düzenlediği, TCK'nın 90/1 de insan üzerinde deney yapma suçu, 90/4'te ise izinsiz olarak insan üzerinde deneme suçunun düzenlendiği anlaşılmaktadır.

İnsan üzerinde izinsiz olarak bilimsel deney yapmak genel anlamda suçtur ancak bu eylemin suç olmaması için;

1- Yetkili kurul veya makamlardan gerekli iznin alınmış olması,

2- Deneyin öncelikle insan dışı deney ortamında yeterli sayıda hayvan üzerinde yapılmış olması,

3- İnsan dışı deney ortamında yapılan deney sonucunda ulaşılan bilimsel verilerin, varılmak istenen hedefe ulaşmak açısından bunların insan üzerinde de yapılmasını gerekli kılması,

4- Deneyin insan sağlığı üzerinde öngörülebilir zararlı ve kalıcı bir etki bırakmaması,

5- Deney sırasında kişiye insan onuruyla bağdaşmayacak ölçüde acı verici yöntemlerin uygulanmaması,

6- Deneyle varılmak istenen amacın, bunun kişiye yüklediği külfete ve kişinin sağlığı üzerindeki tehlikeye göre daha ağır basması,

7- Deneyin mahiyet ve sonuçları hakkında yeterli bilgilendirmeye dayalı olarak açıklanan rızanın yazılı olması ve herhangi bir menfaat teminine bağlı bulunmaması gerekmektedir.

İnsan üzerinde tedavi amaçlı rıza olmaksızın deneme yapılması da suçtur .

İnsan üzerinde tedavi amaçlı denemenin suç olmaması için ise;

1- En başta bilinen tıbbi müdahale yöntemlerinin uygulanmasının sonuç vermeyeceğinin anlaşılması ,

2- Tedavinin uzman hekim tarafından bir hastane ortamında yapılması ,

3- Hasta, tedavi konusunda yeterli bir şekilde bilgilendirilmeli ve yazılı rızası alınmalıdır.

Bu açıklamalardan anlaşılan, sağlıklı bir insan üzerinde bilimsel bir denemede bulunma DENEY niteliğinde iken, hasta olan ve bilinen yöntemler ile tedavi edilemeyen kişi üzerinde tedavi amaçlı yapılan bilimsel işlemlerin ise deneme olduğu ve mağdurun aydınlatılmış olması karşısında eylemin suç teşkil etmediğidir.

Bu veriler altında somut olay incelendiğinde ise;

Geçirdiği trafik kazası sonucu bel kısmından altı felç olan katılan ...'nin, bilinen tüm tıbbi yöntemler uygulanmasına rağmen şifa bulmadığı, Kök Hücre tedavisi konusunda bizzat kendisi bilimsel çalışmalar yapıp, uluslararası çalışmaları takip eden, sanık tarafından henüz geçerliliği kanıtlanmamış bir yöntem olan, Kök Hücre nakli ile tedavi edilmeye çalışıldığı olayda, sanığın üzerine atılı, İnsan Üzerinde Bilimsel Deney yapma suçunun unsurlarının oluşmadığı, eyleminin İnsan üzerinde tedavi amaçlı deneme olarak nitelenebileceği, bunun da katılanın rızası kapsamında suç teşkil etmediği, dosya içerisinde mevcut katılan ... ve İsa tarafından imzalanmış rızalarını gösterir belgelerle anlaşılmakla,