Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2012/27688 K.2013/18524

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Müze müdürlüğünde görevli arkeologlar tarafından düzenlenen 04/08/2008 tarihli raporda, yapılan ihbar üzerine Gaziemir ilçesi, 9 Eylül mahallesi, 1482 ada, 6, 16 ve 35 nolu parsellerde bulunan ve sanık ...'un şirket genel müdürü, sanık ...'ın proje müdürü olduğu Rönesans Alışveriş Merkezi-Optimum Outlet Eğlence Merkezi inşaat alanına gidildiği, 6 nolu parsel içerisinde bir adet tümülüs tespit edildiği ve incelendiği, konuyla ilgili rapor hazırlanarak 29/07/2008 tarihinde Müze Müdürlüğü'ne sunulduğu, ayrıca acilen 1. derece arkeolojik sit alanı ilan edilmesi yönünde 30/07/2008 tarihli tescil fişi düzenlendiği,

şikayet üzerine alanda yapılan inceleme sırasında tümülüsün iş makineleri kullanılarak tamamen yok edildiği, tümülüs mimarisinin korunan ve çevrede dağılmış halde bulunan blok taşlarının yerinde olmadığı ve alanda hala iş makineleri kullanılarak seviye inilmeye devam edildiği, kasıtlı olarak tümülüsün imha edildiğinin tespit edildiği, İzmir I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 18/08/2008 tarih ve 3449 sayılı kararı ile 1998 yılında kurtarma kazısı yapılarak tespit edilen tümülüsün 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillenmesine, bu alanda hiçbir inşai ve fiziki müdahalede bulunulmamasına,

29/07/2008 tarihli rapor ve ekindeki fotoğraflarda görülen tümülüs yapısının 04/08/2008 tarihli rapor eki fotoğraflardan tamamen yok edildiği anlaşıldığından, bu tahribata rağmen bu alanda mezar odasının kalıp kalmadığına ilişkin arkeolojik kazının Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürülüğünce gerçekleştirilmesine, 29/07/2008 tarihli fotoğraflarda görülen tümülüse ait mimari buluntuların nereye kaldırıldığının araştırılarak bulunmasına, tümülüsün bulunduğu yere getirilerek 1998 yılında ilk tespit aşamasında çekilen fotoğraflar, çizim vb belgelere dayandırılarak aynı yerinde yeniden oluşturulmasına karar verildiği,

taşınmaza (1482 ada 6 nolu parsel) ait tapu kaydı incelendiğinde, 17/09/2008 tarihinde 1. ve 2. derece korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olduğuna dair şerh verildiği, İzmir I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 24/10/2008 tarih ve 3557 sayılı kararı ile müze denetiminde yapılan kazılar sonucu, tümülüsün mezar odası temellerine veya zeminine ve 2863 sayılı Kanun kapsamına giren herhangi bir buluntuya rastlanılmadığı belirtildiğinden, 6 nolu parselde bulunan 1. derece arkeolojik sit alanı şerhinin kaldırılmasına, tümülüsün taşınmaz kültür varlığı olarak tescillenmesine,

6 nolu parselde şuanki mevcut zeminin, tümülüsün bulunduğu konumdan hafriyatla yaklaşık 4 metre aşağıya indirilmiş olması nedeniyle tümülüsün bu alanda rekonstrüksiyonunun yapılması imkanının kalmadığı anlaşılmış olduğundan, tümülüsün naklinin yapılabileceğine, arazi kullanımı ve ulaşım planlama kararları dikkate alındığında tümülüsün nakli önerilen 9 nolu parselin, karar eki krokide belirlenmiş olan bölümünde, 18/08/2008 gün ve 3449 sayılı karar eki ile bulunması istenilen tümülüse ait parçaların bulunularak getirilenleri, eldeki veriler ve bilinen örnekleri doğrultusunda rekonstrüksiyonunun yapılmasına,

Rönesans Alışveriş Merkezi avan projesinin ve bu projede tümülüsün ilk varolduğu yerin ki bu bölüm mevcut zeminden yaklaşık 4 metre yüksekte olacağından, bu alana isabet eden kısımda bir mekan hazırlanıp tümülüsün varlığının soyutlanarak sunumuna ilişkin bir çalışmanın da hazırlanarak, tümülüsün rekonstrüksiyon projesi ile birlikte Kurula iletilmesine, alışveriş merkezinde alt yapı inşai faaliyetlerinin ifraz ve tevhid işlemlerinden sonra,

3194 sayılı yasa doğrultusunda başlayabileceğine, ancak tümülüsün ayrılan yerde rekonstrüksiyonu ve alışveriş merkezi içindeki soyut sunumu tamamlanmadan yapı kullanma izni verilemeyeceğine karar verildiği, anılan Kurulun 06/02/2009 tarihli kararında ise tümülüse ilişkin iletilen rekonstrüksiyon projesinin olumlu, “tümülüsün ilk var olduğu yere isabet eden alanda tümülüsün varlığının soyutlanarak sunumuna ilişkin çalışmada çizilen madalyonun kronolojik ve anlamsal tutarlılığı bulunmadığından bu çalışmanın uygun olmadığına”,

“tümülüsün orijinal yerindeki varlığının soyutlanarak sunumuna ilişkin yeni bir önerinin hazırlanmasına karar verildiği, dosya kapsamında mevcut 28/02/2011 tarihli arkeolog ve harita mühendisi bilirkişilerin ortaklaşa düzenledikleri raporda, yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan süreç anlatılmış ve sonuç olarak, söz konusu alanda yapılan çalışmalar ve müze raporlarına göre tümülüs alanının 28/07/2008 ile 04/08/2008 tarihleri arasında yapılan tesviyesinde sanıkların iyi niyetli olduklarına inanmanın zor olduğu, ancak alanda 1998 yılında kurtarma kazısı yapılmasına rağmen alanın tescili için bir adım atılmadığı,

tapuya herhangi bir şerh düşülmediği, yani alanın korunması için herhangi bir girişimde bulunulmadığı, yapılan keşifte alanda tümülüsten geriye kalan mimari parçalar üzerinde yapılan incelemede herhangi bir belirleyici işaret, iz, süsleme elemanı bulunmadığı, parçaların çoğunun işlenmemiş temel taşları olduğu, Kurulun 24/10/2008 tarihli kararında söz konusu alan üzerindeki sit şerhinin kaldırıldığı, sadece tümülüsün taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edildiği, bu durumda sanıkların 2863 sayılı Kanuna aykırı hareket etmedikleri kanısına varıldığının belirtildiği,

tanık olarak dinlenen müze görevlisi arkeologların benzer mahiyetteki beyanlarında, 29/07/2008 tarihli ilk ihbar üzerine dava konusu yerde yapılan inceleme sonrası, sanıkların alanın tümülüs olduğu ve kesinlikle inşai ve fiziki müdahaleye devam edilmemesi gerektiği yönünde uyarılmalarına ve mezar odasının girişi ile odanın açıkça görülebilmesine rağmen, müdahaleye devam edilerek tümülüsün yok edildiği ve bilirkişi raporunda da sanıkların iyi niyetli olmadıklarına vurgu yapılmasına rağmen, mahkumiyetleri yerine dosya kapsamına uymayan gerekçe ve hatalı değerlendirme ile beraat kararı verilmesi,