Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2013/30038 K.2015/1987

Sanık ... hakkında; TCK'nın 85/1, 62, 51/1-3. maddeleri gereğince mahkumiyet

Taksirle öldürme suçundan sanıklar ..., ..., ..., ...'in beraatlerine, sanık ...'ün mahkumiyetine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

...Tersanesinde yapımı süren “.....” isimli geminin yapım ve montaj çalışmasının ....İnşa Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi koordinatörlüğünde müteahhit firma olan ....Limited Şirketi tarafından yürütüldüğü proje gereği ihtiyaç duyulan kaynak bölgelerinin taşlama işlerinin yapımında “taşçı” ünvanı ile çalışan ölenin taşlama motoru (cugul) için gerekli elektriği .... tersane firmasının panosundan seyyar uzatma kablosu ile sağlayıp çalıştığı esnada elektrik akımına kapılıp öldüğü olayda;

Olaydan sonra ölenin çalıştığı taşlama makinesinin yerinde yapılan incelemede, cihaz üzerinde sabit kablonun orijinal olmadığı, sonradan değiştirildiği ve topraklamanın bulunmadığı, yine taşlama makinesine enerji sağlamak amacıyla kullanılan ara uzatma kablosunun topraklama bağlantısının bulunmadığı,... Anonim Şirketine ait seyyar elektirik panosunda uyarı etiketlerinin yetersiz olduğu, pano topraklama bağlantısının bulunmadığı, çalışanların kullandıkları prizlerin bazılarının hasarlı olduğu, kolaylıkla müdahale edilebilecek şekilde kapaksız kullanılmakta olduğu, işçilere verilen kişisel koruyucu eldiven ve gözlüklerin Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliğine uygun olmadığı,

Sanıklardan ....'ün; ...- ... firmasının sahibi olduğu, firma olarak ....Tersanesinde bulunan ....24 isimli geminin montajında, taşlama, kaynak, dolgu ve montaj işlerini üstlendiği,... AŞ. ile yaptıkları sözleşme gereği iş yerindeki iş güvenliği hususları ile çalışılan malzemenin sağlıklı olup olmadığının kendi şirketinin, işgüvenliği birimi ile ... tersanesine ait iş yeri güvenliği birimlerince denetlendiği,

Sanık ...'ın ...-... Gemi Limited şirketinde taşlama formeni,

Sanık ...'in ... – ... Gemi Limited şirketinde genel formen,

Sanık...'in ...-... Gemi Limited şirketinin proje müdürü olduğu, asıl mesleği gemi inşaat mühendiliği olan sanığın... isimli geminin teknik proje müdürlüğünü de yaptığı, kendi firması ile ...-... Gemi Limited şirketi arasında iş güvenliği açısından işyeri ortak sağlık ve güvenlik birimi protokolü bulunduğu,

Sanık ...'in ise ...- ... Gemi Limited şirketinde iş güvenliği sorumlusu olarak çalıştığı

31.07.2009 tarihli bilirkişi raporunda;... İnşa Sanayi Ticaret Anonim şirketi çalışma alanı içinde görev alan ve bazı hizmetlerden (eğitim, koruyucu malzeme, enerji vb.) ortak olarak yararlanan ...- ... firması ile alınması gerekli tedbirlere ilişkin protokol imzaladıkları, her iki firmanın şantiye sahasında iş güvenliği disiplinini sağlayacak personel bulundurmalarına rağmen yeterli denetimi sağlamadıkları,

....Gemi İnşa Sanayi Ticaret Anonim şirketi firmasının ...-...

Gemi Limited Şirketi arasındaki protokol gereği... firmasının iş ilişkisi kurduğu, şirketlerin kullanımına verdiği elektrik, kişisel koruyucu malzeme, cihaz, teçhizat ve ekipman gibi hizmetler ile iş ilişkisi kurduğu şirkete ait cihaz, teçhizat ve ekipmanlarla ilgili yanlış kullanım, hasarlanma ve eksik kullanım yönünden yeterli denetim yapması nedeniyle, ...-... firmasınında gerekli uygun kişisel koruyucu malzeme temin etmemek, personelin kullandığı cihaz, teçhizat ve ekipmanlarla ilgili hasarlanma, yanlış kullanım ve eksik kullanıma ilişkin yeterli denetim yapmadığı, malzemenin kullanım şartları ile ilgili periyodik bakım yapılmadığı,

öleninde kişisel koruyucu malzemeler üzerinde değişiklik yapması nedeniyle, kusurlu oldukları,

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı .... Bölge Müdürlüğüne bağlı iş müffettişi tarafından düzenlenen raporda ise; işyerinde... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, ... Klavuzluk ve ... Hizmetleri Sanayii Ticaret Anonim Şirketi ve ...... – ... Limited Şirketi olmak üzere 3 şirketin faaliyet gösterdikleri, ...- ... firması ile .... firması arasında 04.03.2009 tarihli Ödünç İş ilişkisi sözleşmesi,... Anonim Şirketi ile de 01.06.2009 tarihli “İşyeri Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi Protokolü” sözleşmesi imzalandığı, ölenin ödünç iş ilişkisi sözleşmesi ile ... Anonim Şirketi işvereni tarafından... tersanesinde taşlamacı olarak çalıştırıldığı,

Olay sonrası yapılan incelemede, cugul motorunun normal kablosunun topraklanmasının bulunmadığı gibi... Anonim Şirketine ait seyyar elektrik panosunda da topraklama bağlantısının bulunmadığı, tanık ifadelerinde çalışanlara “kişisel koruyucu malzeme” olarak baret, gözlük, eldiven, maske, ayakkabı ve elbise verildiği, ölenin olay sırasında “eldiven” kullanmadığı, işyerinde işçilerin eğitm ve bilgilendirmelerinden sonra ölçme ve değerlendirme yapılmadığından, işçinin öğrenip – öğrenmediğinin tespit edilemediği,

....Gemi Anonim Şirketi ile,.... Klavuzluk ve Römorkaj Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin elektrikli el aleti ve elektrik tesisat güvenliği sağlamadan, işçinin mesleki becerisini ölçmeden, çalışma düzeni oluşturulmasından dolayı %50 oranında kusurlu oldukları,

.... ile ......- ...- ... gemi firmasının kusurunun bulunmadığı,

03.12.2011 tarihli .... Üniversitesi öğretim üyelerinden oluşturulan uzmanlardan oluşan bilirkişi raporunda ise,

Olay yerinde çekilen ve olayla ilgisi olmadığı anlaşılan uzatma kablolarında ekler göründüğünü, bunun sorumluluğu doğurduğunu, dağıtım panosunun iç kesiminde kaçak akım rölesinin bulunmadığı, her tarafı metal olan iletken alanda çalışan işçilerin sağlam ve eksiksiz uzatma kablosu kullansalar bile her an kablonun zarar görebileceği, aletlerin iletken tozlardan kaçak yapacağı ve işçilerin gövdelerinin her an metal kısımlara değebileceği gözetilerek gemi içinde düşük akımla çalışan motorlar kullanmaları gerektiği belirtilerek,

Kullanılması tehlike doğuran ekipmanlarla çalışılan bir işyerinde, kazayı etkilemesi güçlü veya önemsiz bir nedenden ötürü işçiye kusur verilmesinin, işletmedeki görev ve sorumluluk dağılımına uymayacağı, firmaların kurulma nedeninin, sermayenin uygun amaçlı ve bir uzmanlık alanında yararlı çalışmalar yapması olduğu, her işe koşan uzmanlaşmamış bir şirketin kurulmasının yasalara aykırı olduğu,

yasaların uzman şirketin, yasa ve tüzüklere uyan işler yapacağını kabul ederek mali ve teknik işlerinde sorumlu tuttuğunu, bunun gereği olarak ucuz fakat tehlikeli olan bir yöntemle çalışılan şirketlerde işe uygun olmayan tehlikeli bir aleti kullanan işçinin dikkatsiz çalıştığı var sayılarak kusur verilmesinin uygun olmadığı,

ucuz fakat tehlikeli bir yöntemle çalışırken işçi yaşamını yitirirken, kâr etmeyi amaçlayan işverenin sorumluluğunu işçininkiyle karşılaştırmak ve buna uyan oranlarda kusur vermenin adil olmayacağı, her tarafı metal elektrik ileten bir odada, elinde, kablosu adaletten kaçırılarak kaç yerinden ekli olduğu bilinemeyen ve tüzük dışı öldüren bir değerdeki voltajla çalışan bir alet tutarken, oturduğu yerde elektriğe kapılıp ölen işçi ...'e kusur verilmesinin uygun olmadığı,

Mühendis ...'ün, yüklenici firmanın, çalışma ortamı için kullanılmasında tehlike oluşturan yüksek voltajlı aletleri kullanan firmanın yöntemini fark etmemesi düşünülemeyeceği, firmayı uyarmayan, gemilerin çevresi metalle örtülü alanlarında çalışmasına izin veren ...'ün kazada sorumlu ve yüklenici firma sorumlusuyla birlikte kusurlu oldukları,

Altunöz-... Gemi firması işvereni... ...'ün işçilerinin çalıştığı alana uygun cihazlar kullandırmadığı için kazada ... ile birlikte kusurlu olduğu,

Haklarında dava açılan .... -.... firması çalışanlarının, işi öğrenip işverene öğretme, uygun cihazları satın alma gibi bir sorumlulukları olamayacağından kusursuz oldukları, belirtilmiştir.

.... Üniversitesi öğretim üyeleri uzmanlarından oluşan bilirkişiler tarafından düzenlenen ve hükme esas alınan 14.06.2012 tarihli bilirkişi raporunda ise,

Belgelerde ve fotoğraflarda yapılan incelemelerde; gemi inşaatının son uç noktalarında kullanılan elektirikli cihazların güvenlik topraklaması olmadığı, dağıtım kutularında güvenlik topraklamasının olduğu ancak bu kutuya bağlanmış güvenlik toprak hattı olmayan bir elektirikli cihazın güvenli olarak çalışacağı anlamına gelmeyeceği, ölenin kullandığı avuç içi taşlama makinası ve kablosunda bir faz bir nötr iletkeni olmak üzere toplam iki iletken olduğu, olması gereken üçüncü iletkenin yani cihazın güvenlik topraklamasının olmadığı, gemi inşaatı, tank imalatı ve bunun gibi ortamın metal ile kaplı olduğu,

işçinin metal üzerinde durmak ve bulunmak mecburiyetinde olduğu yerlerde kullanılan gerilimin 220/380 volt olamayacağı, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü 318. maddesine göre Kazanlar, tanklar ve benzeri dar yerlerde nemli ve ıslak yerlerde elektirikli el lambalarında olduğu gibi alçak gerilim kullanılamayacağı, doğru akım kullanılıyorsa kullanma geriliminin 100 voltu geçmeyecek ve artı kutubuun topraklanmış olacağı, alternatif akımda ise ancak en küçük gerilim (42 volt) ve iyi yalıtılmış esnek kablolar kullanılacağı, kabloların düzenli ve ezilmeyecek şekilde bulundurulacağı,

kaza mahallinde ölen işçinin kullanmakta olduğu ....marka cugul- avuç iç taşlama makinasının kullanma klavuzunda ilgili cihazın 220 V ile çalıştığı bu nedenle tüzükle çeliştiği, kullanılan kablonun üçüncü iletkeninin olmadığı, el cihazının dağıtım kutusunun toprağına iletecek iletkeninin bulunmadığı kusurun burada olduğu, ölenin elinde elektirik çarpmasından kaynaklanan yaralanma meydana geldiği sağlam eldiven giymiş bir kişinin böyle bir olaya maruz kalması durumunda elektirik çarpması olayının gerçekleşmesinin mümkün olmadığı, ölenin el taşlama aletini eldivensiz kullandığı sonucuna varıldığı,

Buna göre, ölenin olayda ikinci derecede,

Olayda ödünç işçilik yapan ...- ... Gemi firmasının malzeme ve ekipman hariç işçilik yaptığı, bu nedenle şantiye sahası içinde kullanılan iş makinalarının ve ekipmanlarının bakımları ve sağlıklı bakımlarının yapılması ve onarılması yükümlülüğünden arındırılmış olması nedeniyle bu firmaya ve çalışanlarına herhangi bir kusur atfedilemeyeceği,

Olayın bu şekilde meydana gelmesinde, ... Gemi Firmasına işi veren.... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ...Klavuzluk ve.... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketlerinin yaptırdığı işte ... Gemi firmasını ve çalışanlarını sadece ödünç işçilik altında kullandığı, şantiyede kullanılan malzemelerin ve bakımlarının işveren firmalara ait olduğu, belgelerdeki içeriklerden anlaşıldığından, bu firmalar şantiyede kullanılan her türlü aletin seçimini yapmış satın almış ve kullanmak üzere ... Gemi firmasının çalışanlarına teslim ettiğinden, kullanılan aletlerde oluşabilecek hataların doğurabileceği sorumluluklarında bu firmalara ait olacağı, bu nedenlerle... Sanayi Anonim Şirketi ve... Kılavuzluk ve ...Hizmetleri Anonim Şirketlerinin müştereken eşit derecede asli kusurlu oldukları bildirilmiştir.

Dosya içindeki belgeler, bilirkişi raporları ve savunmalar karşısında;

a)Sanıklar ... ve ... haklarındaki beraat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Sanıklar ...'ın formen, ...'in ise genel formen olarak çalıştıkları işe uygun cihazları satın alma gibi bir sorumlulukları olamayacağından kusursuz oldukları anlaşılmakla yapılan yargılama sonunda yüklenen suç açısından faillerinin taksirinin bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanlar vekilinin eksik incelemeye ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle beraate ilişkin hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA,

b) Sanık ... hakkındaki mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince,

..... Firmasının proje müdürü olup, asıl mesleği gemi inşaat mühendisi olan projenin şefi olarak görev yaptığı anlaşılan sanık ...'ün, .....gemi firmasında iş güvenliği açısından yanlış ve hatalı yapılan konularda gerekli uyarı, takip ve denetim yetkisi bulunmakla mahkumiyetine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı,

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, incelenen dosya kapsamına göre katılanlar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Katılan ...'in vekilinin bulunmadığı gözetilmeden, mahkum olan sanık ...'ten tahsili gereken vekalet ücretinin kendisini vekille temsil ettiren katılan ... yararına hükmedilmesi gerekirken katılanlara verilmesine karar verilmesi suretiyle hükümde karışıklığa neden olunması,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; hükmün vekalet ücretine ilişkin B-9 bendi başındaki "katılanlara” ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine “katılan ...'e” ibaresinin yazılması suretiyle sair yönleri usul ve kanuna uygun bulunan hükmün isteme uygun olarak DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

c) Sanıklar... ve ... haklarındaki beraat hükümlerine yönelik temyiz itirazlarının incelemesine gelince;

Sanıklardan .... ve aynı firmanın işgüvenliği elemanı olduğu anlaşılan ...'in standarda uygun olmayan ve kullanılması yasaklanmış cihaz ve eklentileriyle çalışma yaptırdıkları, personelin kullandığı cihaz, teçhizat ve ekipmanlarla ilgili hasarlanma ve yanlış kullanma, eksik kullanıma yönelik yeterli denetleme yapılmadığı, elektrik kaçağına karşı ayrıca panoların topraklanması veya kaçak akımı kesici rölenin monte edilmesi, düzenli bakımının yapılmasını sağlamamaları nedeniyle asli kusurlu oldukları gözetilmeyerek mahkumiyetleri yerine beraatlerine karar verilmesi,