Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2014/18079 K.2014/23601

Taksirle öldürme suçundan sanık ...ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 85/1, 62, 50/4, 50/1-a, 52/4, 53/6. maddeleri uyarınca 15.200,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına, hükmedilen adli para cezasının 15 eşit taksitte ödenmesine ve sürücü belgesinin 2 yıl süreyle geri alınmasına dair Ordu 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.12.2010 tarihli ve 2010/461 esas, 2010/769 sayılı kararındaki sürücü belgesinin 2 yıl süre geri alınması tedbirinin infazı sırasında, sürücü belgesinin teslim edilmesi hususunda Ordu Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından yapılan 16.04.2014 tarihli bildirime,

sanık müdafii tarafından hükmedilen adli para cezasının infazının tamamlanmasından sonra ehliyetin geri alınması kararının infaz edilebileceğinden bahisle yapılan itirazın reddine dair Ordu Denetimli Serbestlik Müdürlüğü İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonu'nun 02.05.2014 tarihli ve 2014/610 muh. sayılı kararına yönelik şikayetin reddine ilişkin Ordu İnfaz Hakimliğinin 12.05.2014 tarihli ve 2014/373 esas, 2014/387 sayılı kararına yönelik itirazın reddine dair Ordu Ağır Ceza Mahkemesinin 21.05.2014 tarihli ve 2014/877 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, her ne kadar sanık hakkında taksitler halinde ödeneceğine hükmedilen adli para cezasının infazı beklenmeksizin, sürücü belgesinin geri alınması için sanıktan sürücü belgesini teslimi istenmiş, bu karara yönelik şikayet ve itiraz reddedilmiş ise de.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 23.12.2013 tarihli ve 2013/26289 esas, 2013/30393 sayılı ilamında da belirtildiği üzere; sürücü belgesinin geri alınması tedbirinin, adli para cezası ve erteli hapis cezasını içeren hükümler ile birlikte verilmesi halinde, hakkaniyet, hak ve nasafet ilkeleri ile TCK'nın 3. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, “Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.” şeklindeki düzenleme nazara alınarak geri alma tedbirine adli para cezasının taksitler halinde ödenmesine karar verilmiş olması durumunda,

geri alma işleminin kararın kesinleşmesi üzerine uygulanmayıp adli para cezasının infazının tamamlanmasından sonra bu tedbirin uygulanması gerektiği gözetilmeden itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığının 15.08.2014 gün ve 2014/16019/54485 sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05.09.2014 gün ve 2014/301547 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

TCK'nın 53/6. maddesinde yer alan “Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet halinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Yasaklama ve geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar.” şeklindeki düzenleme incelendiğinde;

Maddenin ilk dört fıkrasındaki düzenlemelerin kasten işlenen suçlarda hapis cezasının yasal sonucu olduğu ve hükümde belirtilmemiş olsa dahi sanık veya hükümlü lehine aleyhe bozma yasağına konu olamayacağı, ancak beşinci fıkradaki düzenlemede adli para cezasına mahkumiyet halinde de mahkemece hükmedilmek koşuluyla hak yoksunluğuna karar verilebileceği ve bu hak yoksunluğunun para cezaları açısından adli para cezasının tümüyle infazından sonra başlayacağında kuşku bulunmamaktadır.

TCK'nın 53/6. fıkrasının uygulanma koşullarına gelince, anılan fıkrada hapis veya adli para cezasına mahkumiyet ayrımı yapılmaksızın mahkumiyet yeterli görüldüğünden, taksirle işlenen suçlarda hakim tarafından hükmedilmek ve süresi belirtilmek koşuluyla, fıkradaki bir meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına veya sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilmesi mümkündür.

Hapis cezasına mahkumiyet halinde cezanın infazı süresince yoksun bırakılan kişi bu meslek veya sanatı fiilen icra edemeyeceğinden veya sürücü belgesini kullanamayacağından, yasaklama ve geri alma hükmünün hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girmesinde ve sürenin cezanın tümüyle infazından sonra işlemeye başlamasında maddenin diğer fıkralarındaki düzenlemelere herhangi bir aykırılık veya adaletsizlik bulunmamaktadır.

Ancak; adli para cezasına mahkumiyet halinde veya cezanın ertelenmesi halinde fıkranın infaz koşullarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır.

Şöyle ki;

1- Sanık hakkında hükmedilen hapis cezasının ertelendiğini ve üç yıllık denetim süresi öngörüldüğünü, yine aynı ilamda sürücü belgesinin altı ay alınmasına karar verildiğini düşünelim, bu ihtimalde sanığın mahkumiyeti kesinleşecek, kesinleşme ile birlikte sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin karar yürürlüğe girecek üç yıllık denetim süresince hükümlü bu sürücü belgesini kullanamayacak, üç yıllın sonunda TCK'nın 51/8. maddesi uyarınca ceza infaz edilmiş sayılacak ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin süre başlayacaktır, görüldüğü gibi sürücü belgesi gerçekte altı ay değil bu ihtimalde üç yıl altı ay alınmıştır.

Oysa hükmeden mahkeme sürücü belgesinin altı ay alınmasına karar vermiştir. Bu uygulamanın maddesinin amacı ve özüyle TCK'nın 3. maddesindeki, güvenlik tedbirlerinin işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olması gerektiğine ilişkin hükümle bağdaşmadığı açıktır.

Aynı çelişkili durum para cezaları açısından da söz konusudur, sanık hakkında hükmedilen adli para cezasının ekonomik ve sosyal durumu itibarıyla aylık 15 eşit taksitte ödenmesine karar verilmesi halinde, sürücü belgesi hüküm kesinleşir kesinleşmez alınacak, belki de çalışarak adli para cezasını ödeyeceğini düşünen ve mesleği şoförlük olan sanık birden 15 ay boyunca mesleğini icra edemez hale gelecek, aslında sürücü belgesi iki yıl alınmış olmasına karşın, 2 yıl 15 ay boyunca sanık bu haktan mahrum edilmiş olacaktır.

Bu adil olmayan ve yasanın amacıyla da bağdaşmayan uygulamaların önlenmesi için, sürücü belgesinin geri alınması tedbirinin, adli para cezası ve erteli hapis cezasını içeren hükümler ile birlikte verilmesi halinde, hakkaniyet, hak ve nesafet ilkeleri ile TCK'nın 3. maddesinin 1. fıkrasında yer alan, “Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur.” şeklindeki düzenleme nazara alındığında, sanık Ergin Kotan'ın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 85/1, 62, 50/4, 50/1-a, 52/4, 53/6. maddeleri uyarınca 15.200 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına,

hükmedilen adli para cezasının 15 eşit taksitte ödenmesine ve sürücü belgesinin 2 yıl süreyle geri alınmasına ilişkin Ordu 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.12.2010 tarihli hükmü nedeniyle dosya içerisinde mevcut Ordu Cumhuriyet Başsavcılığı İlamat ve İnfaz Bürosunun 30.04.2014 tarihli yazısına göre hükümlü hakkında adli para cezasının infazına devam edilmekte olduğu ve 15 eşit takside bağlanan cezanın ilk taksiti olan 1.013,00 Türk lirası tutarındaki paranın Ordu Muhasebe Müdürlüğüne yatırıldığı,

yine dosya içerisinde bulunan 19.05.2014 tarihli geri alma tutanağına göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53/6. maddesi uyarınca hükümlünün sürücü belgesinin 19.05.2014 tarihinde teslim alındığı, böylece hükümlünün sürücü belgesinin, hakkında tayin edilen adli para cezasının infazı tamamlanmadan geri alındığı anlaşılmakla;