Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2014/23519 K.2015/4083

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca itiraz edilmekle, yapılan incelemede;

Davacı ... ve ... vekili Av. ...'nın 12/03/2012 havale tarihli dilekçesi müvekkillerinin haksız olarak tutuklu kaldıklarını ve beraat ettiklerini belirterek tazminat isteminde bulunmuştur.

...Ağır Ceza Mahkemesi 25/02/2013 tarih ve 2012/528 Esas, 2013/107 Karar sayılı ilamıyla, davacılar ... ve ...'ın maddi ve manevi tazminat taleplerinin, haklarındaki beraat kararının kesinleşme tarihi 02/02/2011 olması ve tazminat davasının 02/03/2012 tarihinde açılmış olması nedeniyle CMK 142/1'e göre "Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir." hükmü uyarınca beraat kararının kesinleşmesinden itibaren bir yılı geçtikten sonra açıldığından davanın reddine karar verildiği,

Hükmün davacılar vekili tarafından 22/03/2013 tarihinde temyizi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 2013/141900 sayılı tebliğnamesiyle davacıların davalarının süresinde açıldığının kabul edilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmasının talep edildiği,

Dairemizin 02/09/2014 gün ve 2014/1972 Esas, 2014/17132 Karar sayılı kararıyla "CMK'nın 142/1. maddesine göre karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay herhalde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat istemde bulunabileceğinden mahkemenin kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığından tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak olunmayarak onanmasına karar verildiği,

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13.11.2014 tarih ve 12- 2013/ 141900 sayılı itiraz ile. Davacıların koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarına esas teşkil eden beraat ettikleri... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2008/361 esas 2009/446 karar sayılı dosyası kapsamında 01/11/2007 ve 28/10/2009 tarihleri arasında haksız olarak tutuklu kaldıkları, bu sebeple 12/02/2010 tarihli dava dilekçesiyle ...

Ağır Ceza Mahkemesi'ne dava açarak koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talebinde bulundukları, yargılama sonucunda ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin 24/09/2010 tarih 2010/82-2010/218 E-K sayılı ilamıyla, "tazminat davasının, beraat kararı verilen ceza davasının kesinleşmesi beklenilmeden açılması" sebebiyle davanın reddine karar verildiği, bu kararın temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 15/12/2011 tarih 2011/6603 E, 2011/8500 K sayılı ilamıyla hükmün onanmasına karar verildiği,

davacılar hakkındaki ceza davasının 03/02/2011 tarihinde kesinleştiği, davacıların Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin onama kararından sonra 12/03/2012 tarihinde yeniden dava açtıkları, ancak yeniden açılan davanın CMK'nun 142/1 maddesinde belirtilen hak düşürücü süre içerisinde açılmadığından bahisle ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin 25/02/2013 tarih ve 2012/528 Esas, 2013/107 Karar sayılı ilamıyla reddine karar verildiği, bu hükmün de itiraza konu Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 02/09/2014 gün ve 2014/1972 Esas, 2014/17132 Karar sayılı kararıyla onamasına karar verildiği ancak;

İncelenen dosya kapsamına göre, dava tarihinde hüküm kesinleşmediğinden dava şartı gerçekleşmemiş ve dolayısıyla henüz süre işlemeye başlamamış ise de, açılan davanın temyiz incelemesi sırasında, tazminat davasına konu karar kesinleştiğinden, dava şartı yargılama aşamasında gerçekleştiği, bu durum karşısında davacıların, ...

Ağır Ceza Mahkemesine açtıkları ilk tazminat davası sonucunda verilen karara yönelik temyiz itirazlarının Yargıtay 12. Ceza Dairesi tarafından değerlendirilerek sonuca bağlanmasını bekledikleri, ancak davanın reddine ilişkin yerel mahkeme kararının onaması üzerine, 12/03/2012 tarihinde yeniden dava açmış oldukları, tazminat davasının hükmün kesinleşmesinden itibaren açılmasını öngören CMK'nın 142/1. maddesi, tazminat istemeye hak sahibi olan kimsenin soruşturma ve kovuşturmanın akıbetini ve kesin sonuca bağlanışını takip ederek dava hakkını gecikmeden kullanması öngörülerek düzenlenlendiği,

dava açma süresi en fazla kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süreye bağlandığı, kararın kesinleşmesinden önce açılan davalar bakımından CMK'nın 142/3. maddesi gereğince davanın en önemli dayanağını teşkil eden beraat hükmünün kesinleşmediğinin anlaşılması durumunda mahkemece dilekçenin reddi kararı verilmesi gerektiği, itirazı kabil bu karar sonrası davacı kararın kesinleşmesini bekleyip yeni bir dava açtığı takdirde derdest dava söz konusu olmayacağı gibi, dosyanın geçirdiği safahat sonrası kanunda öngörülen süreler bakımından da davacının dava hakkı ortadan kalkmayacağı,

Yargıtay 12. Ceza Dairesi 15/12/2011 tarih 2011/6603 E, 2011/8500 K sayılı ilamıyla öncelikle, tazminat davasının reddine gerekçe olarak gösterilen "ceza dosyasındaki beraat kararının kesinleşmemesini" esasen davanın reddini değil, dava dilekçesinin reddi olarak kabul edilerek inceleme yapması ve hükmün temyiz kabiliyeti bulunmadığından 5271 sayılı CMK'nın 142/4. maddesi gereğince itiraza tabi olan hükmün temyiz incelemesine yer olmadığına itirazın tetkik merciince incelenmesine dair karar vermesi gerekirken yazılı şekilde karar verdiği,

öte yandan Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 15/12/2011 tarih ve 2011/6603 E sayılı temyiz incelemesi kapsamında, tazminat davasına esas teşkil eden ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2008/361 esas 2009/446 karar sayılı ilamının kesinleşip kesinleşmediğini UYAP sistemi üzerinde yapılacak inceleme ile kolaylıkla tespit edilmesi ya da ceza davasına bakan...

Ağır Ceza Mahkemesi'nden sorulmak suretiyle belirlenmesi mümkün iken bu yapılmadan tazminat davasının reddine dair hükmün onanmasına karar verilerek davacıların haklarını kaybetmelerine neden olunduğu,

Davacılar vekili tüm bu süreçte tazminat davasının yasada belirtilen süre içerisinde açtığı bilinciyle hareket ettiği, ancak ...Ağır Ceza Mahkemesi 25/02/2013 tarih ve 2012/528 Esas, 2013/107 Karar sayılı davanın reddine ilişkin ilamının Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 15/12/2011 tarih 2011/6603 E, 2011/8500 K sayılı ilamıyla hükmün onanması üzerine 3 ay geçmeden 12/03/2012 tarihinde yeniden dava açtığı,

Anayasamızın 141/son maddesi “Davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılmasını” yargıya bir görev olarak yüklendiği ve bu ilke gereğince davacılara ilk açtıkları tazminat davasının kesin sonucunu beklemeden ikinci bir dava açarak hakklarını aramaları külfeti yüklenemeyeceği, tüm bu nedenlerle davacıların ilk açtıkları tazminat davasının temyiz incelemesi sürecinin sonuna kadar yasada belirtilen hak düşürücü sürenin işlemeyeceği, davacılar vekilinin 12/03/2012 tarihinde açtığı davanın süresinde olduğu kabul edilerek yerel mahkeme hükmünün bozulması gerektiği belirtilirek,

Dairemizin 02/09/2014 gün ve 2014/1972 Esas, 2014/17132 Karar sayılı onama kararının kaldırılarak ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin 25/02/2013 tarih ve 2012/528 Esas, 2013/107 Karar sayılı ilamının bozulmasına karar verilmesi, itirazın dairece yerinde görülmemesi halinde dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi hususunda karar verilmesi, talep edilmiştir,