Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2014/7166 K.2014/9222

Dairemizce verilen 24.12.2013 gün ve 2013/13590 esas - 2013/30672 sayılı kararına Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından itiraz edilmekle; 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesine 02.07.2012 gün ve 6352 sayılı Kanunun 99. maddesine eklenen (2) ve (3). fıkraları uyarınca itiraz konusu değerlendirildi;

Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçları (TCK; m. 191) ile uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından (TCK; m. 188.) tutuklananlara tazminat verilmesine ilişkin dairemiz uygulamalarına bakıldığında; anılan kanun maddelerindeki suçların birbirinden bağımsız şekilde ayrı ayrı işlenmiş olması, birlikte işlenmiş olması veya bu suçların vasıf değiştirerek birbirine dönüşmesine göre ve hangi suçtan koruma tedbirine hükmedilmiş olduğu da nazara alınarak üç türlü değerlendirme ve buna bağlı olarak uygulamanın olduğu görülecektir.

Şöyle ki;

1-Sanık veya sanıklar hakkında, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK; m. 188) suçlarından tutuklama kararı verilip, yapılan yargılama sonucunda suç vasfının değişerek eylemin TCK'nın 191. maddesindeki kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak suçuna dönüştüğü kabul edilerek, sanık veya sanıklar hakkında denetimli serbestlik tedbiri veya tedbir ile beraber tedaviye hükmedilmiş ise, tedbirin gereklerine uyulması halinde davanın düşeceği, uyulmaması durumunda ise, yargılama yapılarak hüküm verilmesi gerekeceğinden tedbirin sonucunun beklenmesi gerekir.

Bu sonuca göre düşme kararı verilerek bu karar temyiz edilmeksizin kesinleştiği takdirde kişi tutuklu kaldığı süreler dolayısıyla tazminata hak kazanır.

Şayet düşme kararı aleyhe temyiz edilerek eylemin kullanma olmayıp, 5237 sayılı TCK'nın 188. maddesi kapsamında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçunu oluşturduğu gerekçesiyle bozulur ise, yapılacak yargılama sonucu bu suçtan mahkum olma ihtimali bulunduğundan tazminat davasının açılabilmesi için ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerekir.

2- Sanık veya sanıklar hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (TCK m.188) suçundan tutuklama kararı verilip, yapılan yargılama sonunda, TCK'nın 188. maddesi kapsamındaki suçlardan beraat kararı verilerek, ayrıca eylemin kullanma kabul edilip TCK'nın 191. maddesi gereğince denetimli serbestlik tedbiri veya tedbir ile beraber tedaviye hükmedilmesi halinde,

davacının sanık veya sanıkların tutuklamaya konu eyleminin tek olması ve uyuşturucu madde kullanmak suçunun tutuklamaya esas olan suçtan bağımsız nitelikte ayrı bir suç olma özelliği taşıması ve tazminat davasına dayanak teşkil eden ceza dava dosyasında yapılan yargılama sonucu verilip kesinleşen beraat hükmü ile birlikte, bu suça ilişkin olarak yapılmış olan tutuklamanın haksız hale gelecek olması nedeniyle,

sanık (davacı) hakkında uyuşturucu madde kullanmak suçundan tedaviye ve denetimli serbestlik tedbirine karar verilmiş olmasının lehe tazminata hükmedilmesine engel teşkil etmeyeceği ve bu kapsamda koruma tedbirleri nedeniyle tazminat verilmesine ilişkin 5271 sayılı CMK'nın 141/1 ve devamı maddelerinde belirtilen şartlar gerçekleşeceğinden, koruma tedbirinden zarar görenler beraat hükmünün kesinleşmesinden itibaren CMK'nın 142. maddesinde öngörülen sürede tazminat davası açabileceklerdir.

Tazminat davasının açılması halinde kişi veya kişiler tazminata hak kazanabilecektir. Bu aşamada erteleme kararının sonucunun beklenmesine gerek duyulmayacaktır. Çünkü bu durumda artık eylemin uyuşturucu madde ticareti (m .188) suçuna dönüşme ihtimali bulunmamaktadır.

3- Sanık veya sanıklar hakkında, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan tutuklama kararı verilipte, tutuklu kalan kişiler hakkında kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçundan kamu davası açılmışsa, tutuklu kalan kişiler CMK'nın 141/1-a maddesi gereğince tazminat talep edebileceklerdir. Bu durumda da kişilerin hapis cezası ile cezalandırılmaları da sonucu değiştirmeyecektir.

Tüm bu açıklamalar ışığında itiraza konu karar ve dayanağı olan ceza dosyası irdelendiğinde, sanığın (davacının) uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan tutuklanarak hakkında bu suçtan kamu davası açıldığı ve yapılan yargılama sonucunda sanık (davacı) hakkında 13.12.2011 tarihinde uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan beraat kararı verilmekle birlikte, kullanmak amacıyla uyuşturucu madde bulundurmak suçundan tedavi ve denetimli serbestlik tedbirinin uygulanmasına hükmedildiği ve tutuklamaya konu uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan verilen beraat kararının 21.12.2011 tarihinde kesinleşmesi üzerine,

CMK'nın 142. maddesinde öngörülen sürede, 30.01.2012 tarihinde haksız tutuklamadan kaynaklanan tazminat davasının açıldığı anlaşılmakla, süresinde açılan dava ile ilgili olarak davacının tutuklu kaldığı sürelerde nazara alınarak makul oranda maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğinden, dairemizin bozma kararının yerinde olduğu kanaatine varılmakla;