Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2016/11277 K.2019/7129

2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların ayrı ayrı beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

A- Sanıklar ... ve ...’in beraatlerine ilişkin hükme yönelik temyiz incelemesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılan vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Dosya kapsamında; sanıklar ... ve ...’in üzerine atılı suçu işlediklerinin sabit olmadığının belirlenmesi karşısında, sanıklar hakkında CMK'nın 223/2-e maddesi gereğince beraat hükmü tesis, yerine, aynı maddenin 223/2-a maddesi gereğince beraat kararı verilmesi,

Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, ancak yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden hükmün 1. bendindeki, sanıklar “... ve ... hakkında” CMK’nın 223/2-a maddesi gereğince beraat hükmü tesisine ilişkin bölümün “Sanıklar ... ve ...’in CMK’nın 223/2-e maddesi gereğince ayrı ayrı beraatine” şeklinde düzeltilmesi ve hükümdeki ... ve ... hakkındaki diğer hususların aynen bırakılması suretiyle, sair yönleri usul ve Kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

B-Sanık ...'in beraatine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

2863 sayılı Kanunun 23/a maddesinde, korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıklarının örnekleme yoluyla sayıldığı, sayılanlar içerisinde, “halkın sosyal hayatını yansıtan insan yapısı araç ve gereçler dahil, bilim, din ve mihaniki sanatlarla ilgili etnoğrafik nitelikteki kültür varlıkları” nın da yer aldığı, 2863 sayılı Kanunun 23/a maddesi kapsamında korunması gerekli değer taşıyan tüm kültür ve tabiat varlıkları gibi etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarının da tasnif ve tescile tabi olduğu,

tasnif ve tescile tabi olmayan varlıkların zaten 2863 sayılı Kanunun konusu dışında kaldığı ve bunlar üzerinde serbestçe tasarrufta bulunulabileceği, anılan Kanun kapsamına giren kültür ve tabiat varlıklarının bulundurulmasının, alınıp satılmasının ise serbest olmayıp, kanun ve yönetmeliklerde düzenlenen birtakım koşulların gerçekleşmesine bağlı bulunduğu;

Daha açık bir deyişle, 2863 sayılı Kanunun 23/a maddesinde korunması gerekli taşınır kültür ve tabiat varlıkları arasında sayılan etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarının tümüyle ticarete konu edilemeyeceği, Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tasnifi, Tescili ve Müzelere Alınmaları Hakkında Yönetmeliğin 10/1. maddesine göre, 2863 sayılı Kanunun 25/1. maddesi uyarınca tasnif ve tescile tabi tutulan korunması gerekli etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarından, “müzelere alınması gerekli görülmeyenler” ile “bu nitelikte olup da sahiplerince müzelere satılmak istenmeyen” taşınır kültür varlıklarının,

“Tescile Tabi Taşınır Kültür ve Tabiat Varlığı Belgesi” düzenlenerek iade edileceği, belirtilen şekilde sahiplerine iade olunan etnoğrafik nitelikteki kültür varlıklarının ticarete konu edilmelerinin mümkün olduğu, ancak bunun için de 2863 sayılı Kanunun 27/2. maddesi uyarınca Kültür ve Turizm Bakanlığından izin alınması gerektiği, dolayısıyla, aynı Kanunun 24/2. maddesinde yer alan, “etnoğrafik mahiyetteki kültür varlıklarının yurt içinde alımı, satımı ve devri serbesttir” cümlesinin tek başına değil,

kanunun bütünü ve kanuna dayanılarak çıkartılan yönetmeliklerdeki düzenlemeler birlikte değerlendirilmek suretiyle yorumlanmasında zorunluluk bulunduğu anlaşılmakla;

1-Dava konusu bir adet Kur’an-ı Kerim üzerinde üniversitelerin arkeoloji ve sanat tarihi kürsülerine mensup öğretim üyelerinden oluşan yeni bir bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılarak, mevcut durumu itibariyle bilim, kültür, din veya güzel sanatlarla ilgileri, tasnif ve tescile tabi, bildirim zorunluluğu olan, yani 2863 sayılı Kanun kapsamında korunması gerekli taşınır kültür varlıkları olup olmadığı, ait oldukları dönemler, Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tasnifi, Tescili ve Müzelere Alınmaları Hakkında Yönetmeliğin 3/1-(ı) maddesindeki “tescile tabi etnoğrafik eser” tanımına uyup uymadığı tespit edilerek,

sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, üniversite araştırma görevlileri ve öğretim üyesi tarafından tüm bu hususları içermeyen içerikteki rapor ile, davanın tarafı konumundaki Kültür Bakanlığı müzesinde çalışan sanat tarihçi bilirkişinin bulunduğu heyet tarafından düzenlenen raporlar hükme esas alınmak suretiyle karar verilmesi,

2-Sanığa ait Kur’an-ı Kerim’in, Korunması Gerekli Taşınır Kültür ve Tabiat Varlıklarının Tasnifi, Tescili ve Müzelere Alınmaları Hakkında Yönetmeliğin 3/1-ı maddesinde tanımlanan “tescile tabi etnografik eser” olduğunun tespiti halinde, sanığın aynı yönetmeliğin 10/1. maddesine göre “Tescile Tabi Taşınır Kültür ve Tabiat Varlığı Belgesi” bulunup bulunmadığının araştırılması, bulunmaması halinde;

hukuka aykırı olarak elde bulundurulan kültür ve tabiat varlıklarının da 2863 sayılı Kanunun 27/2 maddesi uyarınca izin alınarak ticarete konu edilemeyeceği, bu nedenle sanığın “satışa arz etme” eyleminin aynı Kanunun 67/2 maddesinde düzenlenen suçu oluşturduğu gözetilmeksizin, 2863 sayılı Kanunun 24/1 maddesinde yer alan, “etnoğrafik mahiyetteki kültür varlıklarının yurt içinde alımı, satımı ve devri serbesttir” cümlesine lafzi yorum getirilmek suretiyle hatalı nitelendirme yapılarak yazılı şekilde hüküm tesisi,