Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2019/6756 K.2021/7122

Taksirle öldürme suçundan sanıklar ..., ..., ... ve ...'ın mahkumiyetine ilişkin hükümler, sanıklar müdafileri ve katılanlar vekili tarafından, sanıklar ... ve ...'in beraatine ilişkin hükümler ise katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

22/09/2011 tarihinde saat 13:30 sıralarında katılan ..., Çağrışım Özel Eğitim ve Araştırma Merkezinde eğitim gören epilepsi hastası kızı ...'yu sınıfına bırakmak üzere yanında diğer çocukları ... ile 13/06/2009 doğumlu ... olduğu halde Çağrışım Özel Eğitim ve Araştırma Merkezi binasına geldiği, kızının eğitim gördüğü 3. kattaki sınıfa çıkmak için çocukları ile birlikte refakatçi bulunmaksızın eğitim merkezinin asansörüne bindiği,

asansörde bulunması gereken asansör duvarının bulunmaması ve perde tabir edilen metal asansör perdesinin sürekli şekilde açık olması nedeniyle asansörün hareket etmesinden sonra ...'nun dengesini yitirerek perde kısmı açık olan asansörle kabin arasındaki boşluğa önce kafası sıkıştığı, daha sonra bu boşluktan aşağıya düşerek vefat ettiği, 22/09/2011 tarihli ölüm muayene ve otopsi tutanağına göre "müteveffanın kafasının asansör ve kabin arasında sıkışması sonucu parçalı yaygın açık ve kapalı kemik kırıkları ve doku harabiyeti sonucu oluşan dolaşım ve solunum yetmezliği sonucu oluştuğu" kanaatinin bildirildiği,

Dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelere göre Silivri Yeni Mahalle no:6'da bulunan ... ada ... parsel taşınmaz arsanın üzerine mülk sahibi sanık ... tarafından 20/09/2007-235 tarih sayılı yapı inşaat ruhsatının alındığı, bir yıl içerisinde bitirilen 355 m2 kullanım alanına sahip 4 katlı binanın 04/06/2008 -73 tarih sayı ile yapı kullanma genel iskan izninin alındığı ve Çağrışım Özel Eğitim Merkezine 01/04/2010 tarihinde 3 yıllığına kiralandığı,

Çağrışım Rehabilitasyon ve Özel Eğitim Hizmetleri Limited Şirketinin 2009 yılında kurulduğu, sanıklar ..., ..., ... ve ...'in şirket ortakları oldukları, şirket genel kurulu tarafından alınan karar gereğince sanıklar ..., ... ve ...'ın şirketi temsil ve iltizama yetkili şirket müdürü oldukları, Özel Eğitim Merkezine İstanbul Valiliğinin 24/11/2008-1540 tarih sayılı yazısına, Silivri Belediye Başkanlığının kontrol ve inceleme raporuna istinaden 23/01/2009 tarih 3791/4242 sayılı "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının" düzenlendiği,

Davaya konu kazanın gerçekleşmesinden sonra eğitim merkezinin mimari projesinin Silivri Belediye ve Şehircilik Müdürlüğü yetkililerince incelenmesi sonucunda binanın mimari projesinde asansörün ve asansör işletme ruhsatının bulunmadığının belirtildiği, benzer olarak Silivri Belediyesi tarafından dosyaya gönderilen 12/10/2011 tarihli yazı gereği projesinde bulunmayan ve kullanım ruhsatı bulunmayan asansörün, binanın ruhsatlandırılmasından sonra kaçak olarak yapıldığı, işletme ruhsatı alınmadan kullanıma açıldığının tespit edildiği,

Dosya kapsamı, sanık ve tanık beyanlarına göre özel eğitim merkezi binası yapımı sırasında imar mevzuatına uygun olarak binanın içerisinde asansör boşluğu bırakılarak asansör yapılmadığı, daha sonra söz konusu binanın rehabilitasyon merkezi olarak açılabilmesi için işletme ruhsatı aşamasında aynı zamanda söz konusu asansörün imalatçısı olan bina maliki olan ve asansör imalatı yapan sanık ... tarafından herhangi bir projelendirme, ruhsat işlemi ve standarta uygunluk denetimi yapılmadan dışarıdan binaya ekleme suretiyle yapıldığının tespit edildiği,

Soruşturma aşamasında asansörün incelenmesi neticesinde düzenlenerek dosyaya eklenen 04/10/2011 tarihli teknik bilirkişi raporuna göre; kazanın gerçekleştiği asansörün, imal tarihinde yürürlükte olan Asansör Yönetmeliği ve Stardartlardaki Şartlar (95/16/AT) hükümleri gereği gerekli olan avan ve tatbikat projelerinin bulunmadığı, CE uygunluk işaretleri ve etiketlemelerinin yapılmadığı, ruhsatının, yıllık kontrol belgesinin ve periyodik bakımlarının yapıldığına dair belgelerin ibraz edilemediği, makina dairesine erişimin güvenli olmadığı, kuyu dibinin çamur dolu olduğu,

kat kapısı kilidinin ikinci emniyetinin iptal ediliği, yarı otomatik kapılı asansörlerde, asansörün imal edildiği tarihte yürürlükte olan standarda göre.

"5.4.2 Kabin girişine bakan durak kapıları ve kuyu duvarları veya duvar bölümlerinden oluşan kuyu yüzeyi, kabin kapısının tüm genişliği boyunca, kapıların çalışması için gerekli açıklıklar haricinde kesintisiz bir yüzey oluşturulmalıdır" şartının yerine getirilmediği, kuyu içinde girinti ve çıkıntılar olduğu halde, kabin kapısı kapanmadan asansörün çalışır durumda olduğu, kilitli rezervasyon anahtarı gibi refakatçi için gereken önlemlerin bulunmadığı ve asansörün genel kullanıma açık olduğu,

refakatçi eşliğinde kullanılabilen asansörlerin, refakatçi haricinde kullanılamaz vaziyette olması gerektiği, mevcut durumda asansörün çalıştırılması güvenlik açısından riskli ve tehlikeli olduğunun belirtildiği,

Yargılama aşamasında alınan 24/09/2013 tarihli ve 15/03/2015 tarihli bilirkişi raporları ile de doğrulandığı üzere sanık ...'ın bina maliki olarak herhangi bir projelendirme, ruhsat işlemi ve standarta uygunluk denetimi yapılmadan dışarıdan binaya ekleme suretiyle asansörü yapması ve yasal koşullara uygun olmaksızın kendisine ait binayı özel eğitime ihtiyaç duyan çocukların eğitim gördüğü Çağrışım Özel Eğitim kurumuna kiraya vermek ve gerekli denetimleri usulüne uygun olmayan şekilde sürdürmek suretiyle meydana gelen ölüm olayından asli kusurlu olduğu.

Çağrışım Özel Eğitim Merkezi'nin temsile yetkili kurucu ortakları ..., ... ve ...'in ise binanın kullanımı sırasında gerekli tedbirleri almama, özellikle kazaya sebep olan asansörün, asansör duvarı bulunmaması, perde tabir edilen metal asansör perdesinin sürekli açık olmasını nazara alarak en azından bu eksiklik giderilene kadar eğitime gelen çocuklar yönünden asansörün tehlikeli olabileceğini öngörerek asansöre çocukların girip çıkmaları sırasında kendilerine refakat edecek bir görevli bulundurmamak suretiyle asli kusurlu oldukları,

ayrıca dosya kapsamında alınan tanık ifadeleri ile sabit olduğu üzere asansörün sık sık arızalanması üzerine ... ve elemanları tarafından yapılan tamir işlemi sırasında camekanlı bölüme bakan emniyet kapısının açık kalması durumunda sık arızalanma yaşanmayacağını söylemeleri üzerine bu kapının açık bırakılarak asansörün kullanılmaya devam edildiğinin anlaşıldığı, böylece kazanın meydana geldiği eğitim merkezinin özel eğitime ihtiyaç duyan çocukların eğitim gördüğü yer olması, kazaya neden olan asansörün duvarı bulunmaması, perde tabir edilen metal asansör perdesinin sürekli açık vaziyette çalıştırılması,

asansöre çocukların girip çıkmaları sırasında kendilerine refakat edecek bir görevli bulundurulmaması suretiyle olayda bilinçli taksirin koşullarının oluştuğu anlaşılmakla yapılan incelemede;

1)Sanıklar ..., ... ve ...'in mahkumiyetlerine ilişkin hükümlerin temyizen incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık ... müdafinin olayın öngörülemez olduğuna, sanığın teknik bilgi sahibi olmadığına, cezanın çok olduğuna, sanık ... müdafinin eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, sanığın kusurunun olmadığına, mahkumiyetine yeterli delil bulunmadığına, sanık ... müdafinin bir nedene dayanmayan, katılanlar vekilinin ise TCK'nın 83/3. maddesi gereği mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,

2)Sanık ...'ın mahkumiyetine ilişkin hükmün temyizen incelenmesinde;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanık müdafinin sanığın kusurlu olmadığına, asansörü kendisinin imal etmediğine, bakım sözleşmesi olmadığına, eylemi ile netice arasında illiyet bağı olmadığına, asıl olarak ölenin annesinin kusurlu olduğuna, bilinçli taksirin koşullarının oluşmadığına ilişkin, katılanlar vekilinin ise TCK'nın 83/3. maddesi gereği mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz itirazlarının reddine ancak;

TCK'nın 53/6. maddesinde “belirli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkumiyet halinde 3 aydan 3 yıla kadar bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebileceği ve fıkra uyarınca bir mesleğin icrasının yasaklanabilmesi için ruhsatnameye bağlı olarak yürütülmesi gerektiği gözetilmeksizin dosya içeriğine göre sanığın asansör imalatı, bakımı ve montajı mesleğinin ruhsatnameye bağlı olarak yürütülen bir meslek olmadığı nazara alınmadan çalışma hürriyetini kısıtlayacak şekilde soyut ifadelerle 2 yıl süreyle meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, hükmün bu nedenle 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA; ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu hususta, aynı Kanunun 322. maddesi gereğince karar verilmesi mümkün bulunduğundan, aynı maddenin verdiği yetkiye istinaden; sanık ... hakkında TCK’nın 53/6. maddesinin uygulanmasına ilişkin 2 numaralı hükmün e. bendinde yer alan "sanık ...'in asansör imalatı, bakımı ve montajı mesleğini" ibaresinin hükümden çıkarılması suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3)Sanıklar ... ve ...'in beraatlerine ilişkin hükümlerin temyizen incelenmesine gelince ise;

Sanık ...'in Çağrışım Özel Eğitim ve Araştırma Merkezi müdür vekili olduğu, olay tarihinde yürürlükte olan 06/01/2011 tarihli Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliğinin "Merkez müdürünün görev, yetki ve sorumlulukları" başlıklı 12. maddesi gereğince merkez müdürlerinin eğitim faaliyetlerinin planlanması ve yürütülmesi ile sınırlı olarak görev yaptığı, merkezde meydana gelecek kazalara karşı mevzuattan doğan önlemlerin alınması bakımından bir sorumluluğunun bulunmadığı,

Sanık ...'in ise Çağrışım Özel Eğitim ve Araştırma Merkezi'nin ortaklarından olmasına karşın kurumu temsil ve iltizama yetkili kişiler arasında yer almadığı, bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliğinin 9. maddesinde kurucu veya kurucu ortaklarına ilişkin yüklenen "binanın yeterli duruma getirilmesi ve kazalara karşı gerekli önlemlerin alınması" bakımından sorumlu sayılamayacağı anlaşılmakla, mahkemenin beraate ilişkin kabulü yerinde görülmüştür.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, katılanlar vekilinin sanıkların kaza nedeniyle kusurlu olduklarına, mahkumiyetlerine karar verilmesi gerektiğine ilişkin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazının reddine, ancak;

Yüklenen suç açısından sanıkların taksirinin bulunmaması nedeniyle beraat kararı verilirken uygulama maddesinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nın 232/6. maddesine aykırı hareket edilmesi;