Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2020/10863 K.2023/1959

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.03.2012 tarihli ve 2011/295 Esas, 2012/164 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan aynı Kanun'un 74/2, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına dair kurulan mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

2. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 06.03.2012 tarihli ve 2011/295 Esas, 2012/164 Karar sayılı kararının 30.04.2012 tarihinde kesinleşmesine müteakip, sanığın denetim süresi içinde 16.07.2015 tarihinde kasten yaralama suçunu işlediği sabit kabul edilerek ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.12.2015 tarihli ilamı ile kesin nitelikte mahkumiyetine hükmedilmiştir.

3. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.04.2016 tarihli ve 2016/156 Esas, 2016/322 Karar sayılı kararı ile hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar açıklanarak sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan aynı Kanun'un 74/2, 5237 sayılı Kanun’un 53 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 11.11.2020 tarihli, 2016/258733 sayılı ve "Hükümden sonra 19.08.2020 gün ve 31218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi’nin 25.06.2020 gün ve 2020/16 Esas, 2020/33 Karar sayılı kararı ile,

04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununa 17/10/2019 tarihli ve 7188 sayılı Kanunun 31. maddesiyle eklenen geçici 5. maddenin (d) bendinde yer alan “… kovuşturma evresine geçilmiş …” ibaresinin aynı bentte yer alan “… basit yargılama usulü …” yönünden Anayasaya aykırı görülerek iptaline karar verilmiş olması ve CMK’nin “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesinin (f) bendinde kovuşturmanın “İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi” ifade eder şeklinde tanımlanması karşısında,

7188 sayılı Kanunun 24. maddesiyle başlığı ile birlikte yeniden düzenlemeye konu edilen CMK’nin 251. maddesi uyarınca sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması" yönünde bozma görüşlü Tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteği; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Mahkemenin Kabulü

"Sanık ... ile haklarında daha önce karar verilen ..., ..., ..., ..., ... , ... ve ...'ın 05.04.2011 günü saat 13:00 dolaylarında ... ili, Kocasinan ilçesi, ... Jandarma Komutanlığı görevlileri tarafından ...

Mahallesi'nin kuzey yönünde bulunan Yamula Barajı ile Mendil Harmanı Mevkii arasındaki sit alanı içinde ellerindeki kazma, küreklerle kazı yaparken olay yerine gelen jandarma tarafından görülüp yakalandıkları, amaçlarının define aramak olduğu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yasasının 74/2 maddesinde düzenlenen suçu işledikleri, iddia, sanığın savunması, 05.04.2011 günlü olay yeri tespit tutanağı, el koyma tutanakları, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı Emanet Memurluğu'nun 2011/1119 sırasında kayıtlı bulunan sanıklara ait 3 adet kürek, 2 adet kazma ve bir adet demir manivela, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 27.01.2012 günlü 137 sayılı kararı, nüfus ve sabıka kayıtları ile tüm dosya içeriğinden anlaşıldığından mahkememizin 06.03.2012 günlü 2011/295 Esas 2012/164 Karar sayılı kararı ile sanığın cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, beş yıl denetim süresi belirlenmesine karar verildiği,

bu kararın 30.04.2012 tarihinde kesinleştiği, sanığın bundan sonra beş yıllık süre içinde 16.04.2015 tarihinde kasten yaralama suçunu işlediği, hakkında ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.12.2015 günlü, 2015/550 Esas, 2015/1132 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCY'nin 86/2,3-e-son, 62, 52/2 maddeleri uyarınca 3.000,00 TL adli para cezasının verildiği, bu kararın kesin olduğu anlaşıldığından daha önce açıklanması geri bırakılan hüküm açıklanmıştır."

2. Olay günü saat 13.00 sıralarında kolluk kuvvetleri tarafından icra edilen devriye görevi sırasında, sanık ... ile haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen diğer sanıkların ellerinde kazma ve küreklerle görülmesi üzerine sanıklara bölgede ne yaptıklarının sorulduğu, tüm sanıkların kazı yaptıklarını beyan etmeleri üzerine çevrede yapılan incelemede 2,5 metre derinliğinde ve 2 metre çapında kazı yapılmış olduğu tespit edilmiştir.

3. Sanık ... aşamalardaki tutarlı savunmalarında, temyiz dışı diğer sanıklarla fikir ve eylem birliği içerisinde hareket ederek kültür varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yaptıklarını beyan etmiştir.

4. ... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 21.06.2011 gün ve 2102 sayılı kararı ile suça konu yerin 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1. ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 26.04.2011 tarihli ve 2011/4395 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen "kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma" suçundan dava açıldığı, anılan suça ilişkin olarak Kanun maddesinde 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası belirlenmesi karşısında, tebliğnamede "basit yargılama usulü" yönünden bozma öneren düşünceye iştirak edilmemiştir.

2. Sanık tarafından gerçekleştirilen eylemin, 5728 sayılı Kanun ile değişik 2863 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen “kültür varlıkları bulmak amacıyla izinsiz kazı yapma” suçunu oluşturduğu, aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen “izinsiz define araştırma” suçunun oluşabilmesi için sanığın, sit alanı ya da korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliğini haiz yerde, kazı eylemi olmaksızın yüzeysel faaliyetler ile araştırma yapmış olması gerektiği, bu bakımdan, “kültür varlığı” ya da “define” bulmak kastı ile hareket edilmesinin, anılan suçları birbirinden ayırmada esas alınacak bir kriter olmayıp,

kazı fiilinin gerçekleşip gerçekleşmediği hususunun belirleyici olduğu, dolayısıyla, 2863 sayılı Kanun kapsamında kalan bölgede kazı yaptığı sabit olan sanık hakkında, aynı Kanunun 74 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi uyarınca hüküm tesis edilmesi gerektiği gözetilmeksizin, hatalı nitelendirme ile “izinsiz define araştırma” suçundan mahkumiyet kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (2) no'lu bentte açıklanan nedenle ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.04.2016 tarihli ve 2016/156 Esas, 2016/322 Karar sayılı hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, aynı Kanunun 326/son maddesi uyarınca ceza miktarı yönünden sanığın kazanılmış hakkının saklı tutulmasına,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,