Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2020/4472 K.2022/1717

Taksirle öldürme suçundan sanıkların mahkumiyetine ilişkin hükümler sanık ... müdafii, sanıklar ... ve ... müdafii, sanık ..., sanık ... müdafii, sanık ... ve katılanlar vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Dosya içeriğine göre, Elektrik Üretim A.Ş. Afşin Elbistan Linyit İşletme Müdürlüğünün bant konveyörlerinin işletilmesine dair sözleşme yaptığı alt işverenlerinden....Petrol Sağlık Temizlik İnş. San. Tic. Ltd.

Şti. çalışanı tahrik personeli ...'ın, bant üzerinde halat olduğu bildirimi üzerine çalışmakta olan bant yolunu kontrol ettiği sırada, bant ile konveyörün çelik konstrüksiyonu arasına sıkışması neticesinde hayatını kaybetmesi ile sonuçlanan olayda, sanık ...'ın Elektrik Üretim A.Ş. Afşin Elbistan Linyit işletme müdürü, sanık ...'ün Elektrik Üretim A.Ş. Afşin Elbistan Linyit İşletme Müdürlüğü üretim şube müdürü, sanık ...'ın ... Petrol Sağlık Temizlik İnş. San. Tic. Ltd.

Şti. sahibi, sanık ...'in .... Petrol Sağlık Temizlik İnş. San. Tic. Ltd. Şti vardiya sorumlusu maden mühendisi, sanık ...'ın ... Petrol Sağlık Temizlik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. kazanın gerçekleştiği vardiyada tahrik nezaretçisi ve sanık ...'nin ise hizmet alımı yoluyla ... Petrol Sağlık Temizlik İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından görevlendirilen iş güvenliği uzmanı olduğu, sanık ...'ın asli kusurlu, diğer sanıkların ise tali kusurlu olduğunun kabul edildiği,

Soruşturma aşamasında savcılık tarafından alınan 04.01.2015 tarihli bilirkişi raporunda, arızaya sadece ölenin gönderilmesi, olaydan önce arızalı konumda olan güvenlik halatının olay anında çalışmıyor olması, işyerinde yapılan çalışmalarda iyi bir iş organizasyonunun oluşturulmaması, gece vardiyasında acil durumlarda müdahale edebilecek sağlık elemanı görevlendirmemesi, çalışanların kendilerine okunup imzalattırılan talimatlara uygun olarak çalışıp çalışmadıklarının kontrol ve denetiminin yapılmaması, yapılan işlerin, tamamen çalışanların kendi inisiyatiflerine bırakılarak sürdürülmesi,

ölene iş güvenliğine ilişkin verilen eğitimlerin yeterli ve etkin olmadığı, imzalatılan iş sağlığı ve güvenliği talimatının işyerinde yapılan işlere ve kullanılan ekipmanlara uygun hazırlanmadığı gerekçeleri ile sanıklar ... ve ...'in asli kusurlu olduğu, kontrol merkezinden aldığı arızaya öleni tek başına yönlendiren ...'ın tali kusurlu olduğu,

kendi otoritesi altında olan işyerinde, alt işverenlerce yapılan çalışmaları yeterince denetleyemeyen, işlerin daha güvenli yapılabilmesi için gerekli olan iş organizasyonunun sağlayamayan ve alt işverenin yaptıkları çalışmalarda işyeri ortamında ve üretimde kullanılan iş ekipmanlarında görülen tehlikeli durumların ortadan kaldırılması için yapılan yazılı istekleri zamanında yerine getiremediği anlaşılan işveren ...

Afşin Elbistan Linyit İşletmesi Müdürlüğünün 94. bant yolu da dahil bant konveyörlerin bakım-onarım işlerinden sorumlu yetkilisinin asli kusurlu olduğu, ölenin ise işe girişte iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katıldığı ve çalışırken uyması gereken kurallarla ilgili hazırlanan tutanağı okudum, anladım diyerek imzaladığı halde bant konveyor hattını enerjisiz hale getirmeden ve diğer bir çalışanın gelmesini beklemeden arızaya müdahalede bulunması nedeniyle tali kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği,

Dosyaya eklenen yeni belgeler ışığında aynı heyetten ek rapor istendiği ve 12.05.2015 tarihli ek raporda ise asıl işveren tarafından hatlara bant emniyet şartelleri konulduğu ve çalışanların bu şartelleri kapatıp asma kilit taktıktan sonra hatta müdahale etmesi gerektiği ancak ölenin bu hususa riayet etmediği değerlendirmesi ile asıl işveren ... Afşin Elbistan Linyit İşletmesi Müdürlüğüne atfı kabil kusur olmadığı yönünde görüş bildirdiği, diğer kişiler bakımından ise ilk rapordaki kusur tayininin aynı bırakıldığı,

Yerel mahkemece İstanbul Nöbetçi Asliye Ceza Mahkemesine talimat yazılarak İTÜ'de görevli iki iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ile bir hukukçudan oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasının istendiği, oluşturulan heyet tarafından 03.06.2016 tarihli raporun mahkemeye sunulduğu,

Raporda; işyerinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin yeterli ve etkin bir şekilde verilmediği, iyi bir iş organizasyonu oluşturulmadığı, gece vardiyasında acil durumlarda müdahale edebilecek sağlık elemanı görevylendirilmediği, çalışanların kendilerine okunup imzalattırılan talimatlara uygun olarak çalışıp çalışmadıklarının kontrolünün ve denetiminin yapılmadığı, yapılan işlerin tamamen çalışanların insiyatiflerine bırakılarak sürdürülmesi nedeniyle alt işveren vekili sanık ...'ın asli kusurlu (kusur oranının %40) olduğu,

Kazazede ...'ın, iş güvenliği eğitimlerine katıldığı, çalışırken uyması gereken kurallarla ilgili "tutanağı okudum, anladım." diyerek imzaladığı, bir çalışan olarak tutanakta bant konveyör hattında kilit sistemi kullanarak enerjisiz konumda yapacağı işlerden sayılan bir işi yaparken enerjinin kesilmesini ve diğer bir çalışanın gelmesini beklemeden aceleci bir şekilde arızaya müdahalede bulunurken dikkatsiz ve tedbirsiz çalıştığı, şahsi güvenliğin sağlamada gerekli dikkat ve özeni göstermediği nedenleriyle olayın olduğu saatteki vardiya sorumlusu maden mühendisi sanık ...'in tali kusurlu (kusur oranı %10) olduğu,

... Firması iş güvenliği uzmanı sanık ...'nin, gerekli iş güvenliği tedbirlerini almamış ve sahada uygulamalı olarak anlatmamış olması, iş güvenliği eğitimlerinin kağıt üzerinde kalması, iş güvenliği hakkında çalışanlara yeterli iş güvenliği eğiimi vermediği için çalışanların inisiyatiflerini kullanmaya kalkışmaları, iş güvenliği ile ilgili gerekli ve zorunlu olan uyarı levhalarnı, konveyörlerin görünen kısımlarına yeterli sıklıkta astırmamış ve koydurtmamış olduğundan tali kusurlu (kusur oranının %10) olduğu,

Vardiyada tahrik nezaretçisi olan ve arızaya müteveffayı tek başına yönlendiren sanık ...'ın tali kusurlu (kusur oranının %5) olduğu,

Otoritesi altında olan işyerlerinde alt işverenlerce yapılan çalışmaları yeterince denetlemeyen, işlerin daha güvenli yapılabilmesi için gerekli iş organizasyonunu sağlamayan ve alt işverenin yaptığı çalışmalarda işyeri ortamında ve üretimde kullanılan iş ekipmanlarında görülen tehlikeli durumların ortadan kaldırılması için yapılan yazılı istekleri zamanında yerine getirmeyip ihmalkar davranan işveren ... Afşin Elbistan Linyit İşletmesi İşletme Müdürü sanık ...'ın tali kusurlu (kusur oranının %15) olduğu,

... Afşin Elbistan Linyitleri İşletme Müdürlüğü Üretim Şube Müdürü sanık ...'ün de tali kusurlu (kusur oranının %15) olduğu,

Müteveffa ...'ın, bir işi yaparken enerjinin kesilmesini ve diğer bir çalışanın gelmesini beklemeden aceleci bir şekilde arızaya müdahalede bulunması ve dikkatsiz ve tedbirsiz çalışarak şahsi güvenliğini sağlamada gerekli dikkat ve özeni göstermediği nedenleriyle tali kusurlu (kusur oranının %5) olduğu, yönünde görüş bildirildiği anlaşılmakla;

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre;

Dosya içerisinde yer alan belgelerin incelenmesinde kusur dağılımını yapmaya yeterli bilgi ve belgelerin toplanmamış olduğu, mevcut delillere göre bilirkişi heyetlerince hazırlanan raporların ve kusur dağılımlarının yetersiz olduğu göz önünde bulundurulmakla; kazaya konu olayda bant üzerindeki arızanın netliğe kavuşturularak izlenilmesi gereken yöntemin ne olduğu,

bu müdahalenin görev tanımları da açıklanarak kaza saatindeki vardiyada kimler tarafından yapılması gerektiği, ölenin bu müdahaleyi yapmaya yeterliliği olup olmadığı ve asıl işveren ile alt işveren arasındaki sözleşmenin teknik şartnamesinin 11.3 maddesi uyarınca asıl işveren tarafından kaza saatindeki vardiyada ölenin bağlı bulunduğu birimden sorumlu olarak görevlendirilen denetim elemanının kim olduğu hususları tespit edilerek, alt işverene ait organizasyon şeması ve görev dağılımının getirtilmesi,

iş güvenliği uzmanı hizmet alımı çerçevesinde Vatan OSGB ile yapılan sözleşmeye göre haftalık ve aylık bazda kaç saatlik hizmet alındığının tespit edilebilmesi için sözleşmenin bir örneğinin dosya içine eklenmesi ve alt işverenin maden mühendisleri tarafından iş güvenliği uzmanının yeterli hizmet sağlamadığına yönelik düzenlenen 12.03.2014 tarihli tutanakta imzası bulunanların tanık olarak dinlenmesinden sonra, dosyanın konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edilerek yeniden rapor aldırılarak sanıkların hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması;

Kabule göre de;

1-Sanık ... hakkında hükmedilen 3 yıl 7 ay 6 gün hapis cezasından TCK'nın 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası nedeniyle 3 yıl hapis cezası yerine 2 yıl 12 ay 2 gün hapis cezası hesaplanması nedeniyle 54.750 TL yerine 54.600 TL adli para cezasına hükmedilmesi;

2-Sanıklar ... ve ... hakkında hükmedilen 2 yıl 7 ay 6 gün hapis cezasından TCK'nın 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası nedeniyle 2 yıl 2 ay hapis cezası yerine 2 yıl 1 ay 28 gün hapis cezası hesaplanması nedeniyle 15.800 TL yerine 15.760 TL adli para cezasına hükmedilmesi;

3-Sanıklar ... ve ... hakkında hükmedilen 2 yıl 4 ay 24 gün hapis cezasından TCK'nın 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası nedeniyle 2 yıl hapis cezası yerine 1 yıl 12 ay 3 gün hapis cezası hesaplanması nedeniyle 14.600 TL yerine 14.560 TL adli para cezasına hükmedilmesi;

4-Sanık ... hakkında hükmedilen 2 yıl 2 ay 12 gün hapis cezasından TCK'nın 62. maddesi uyarınca 1/6 oranında indirim yapılırken hesap hatası nedeniyle 1 yıl 10 ay hapis cezası yerine 1 yıl 10 ay 3 gün hapis cezası hesaplanması nedeniyle 13.300 TL yerine 13.360 TL adli para cezasına hükmedilmesi;

5-Sanıklar hakkında hükmedilen uzun süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilirken, adli para cezasının belirlenmesine esas alınan tam gün sayısının gösterilmemesi suretiyle TCK'nın 52/3. maddesine aykırı hareket edilmesi;