Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/10299 K.2023/4783

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 19.09.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin IŞİD Terör Örgütü Üyesi Olma suçundan 09.11.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 28.11.2016 tarihinde tutuklandığını, adli kontrol altına alınarak tahliye edildiğini, yapılan yargılama ile beraat ettiğini, kararın 12.04.2018 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin 19 gün gözaltında, 186 gün tutuklu olarak cezaevinde kaldığını ve 1 yıl adli kontrol kararı hükümleri altında kaldığını belirterek haksız gözaltı, tutuklama ve adli kontrol kararı nedeniyle 200.000 TL maddi ve 200.000 TL manevi olmak üzere toplam 400.000,00 TL tazminatın yakalama tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2.Davalı vekili 04.04.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. ... 9. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.10.2018 tarihli ve 2018/392 Esas 2018/285 Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

4. ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.05.2019 tarihli ve 2019/125 Esas 2019/220 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 02.07.2020 tarihli ve 2019/2369 Esas 2020/942 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

6. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 21.12.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğuna ve hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; maddi tazminat miktarı belirlenirken, aylık net gelirini resmi bir belge ile ispat edemeyen davacının, vasıfsız bir işçi olduğu değerlendirilerek, (her ne kadar davacı vekili müvekkilinin şirket sahibi olduğunu beyan etmiş ise de, dosyamız arasına alınan GİB kayıtlarında davacının herhangi bir vergi kaydının olmadığı,

SSK kaydında bağkur çalışanı olarak gözüktüğü, bunların aksine başka bir delil ibraz edilmediğinden davacının vasıfsız işçi olarak değerlendirildiği) gözaltı ve tutuklulukta kaldığı dönemdeki net asgari ücret nazara alınıp, gözaltı veya tutuklandığı ilk gün hesaba katılmak ve tahliye edildiği gün dikkate alınmamak suretiyle,

haksız gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin ay ve günü üzerinden hesaplanan ve dosya kapsamıyla uyumlu olan bilirkişi raporunda belirtilen 8.394,68 TL maddi ve 15.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 09.11.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... hazinesinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; maddi tazminat miktarı belirlenirken, aylık net gelirini resmi bir belge ile ispat edemeyen davacının, vasıfsız bir işçi olduğu değerlendirilerek, tutuklulukta kaldığı dönemdeki net asgari ücret nazara alınıp, gözaltına alındığı veya tutuklandığı ilk gün hesaba katılmak ve tahliye edildiği gün dikkate alınmamak suretiyle, haksız tutuklulukta kalınan sürelerin ay ve günü üzerinden hesaplanacak 9.278,78 TL'nin maddi zarar olarak ödenmesine karar verilmesi gerekirken, maddi tazminatın eksik tayinin hukuka aykırı gerekçesiyle hüküm fıkrasındaki maddi tazminata ilişkin "8.394,68 TL" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine "9.278,78 TL" ibaresi yazılmak suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hükmün düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/150 Esas, 2018/125 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 09.11.2016-01.06.2017 tarihleri arasında 6 ay 22 gün göz altı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 12.04.2018 tarihinde kesinleştiği, göz altına alınma, tutuklama ve adli kontrol tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden 1. Gözaltı ve tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltı ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuş olup, açıklanan nedenle tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 02.07.2020 tarihli ve 2019/2369 Esas 2020/942 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,