Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/10623 K.2023/3771

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı 13.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2008/125 Esas ve 2008/439 Karar sayılı dosyasında tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonucunda beraatine karar verildiğini belirterek haksız tutuklama nedeniyle 50.000 TL maddi ve 35.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini" talep etmiştir. 2.Davalı vekili 09.10.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılıp açılmadığının tespiti gerektiğini, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. Manisa 1.Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.12.2018 tarihli ve 2018/466 Esas 2018/597 Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

4. İzmir 23. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.05.2019 tarihli ve 2019/59 Esas 2019/164 Karar sayılı kararı ile davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.

5.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin,17.07.2020 tarihli ve 2019/2008 Esas 2020/1215 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

6.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 20.12.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davanın süreden reddedinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacı taraf beraatle sonuçlanan dava sebebiyle tutuklu kaldıkları süreler sebebiyle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talebinde bulunmuştur. Hukukumuzda haksız tutuklama, yakalama veya diğer koruma tedbirleri sebebiyle oluşan zararları karşılanması için CMK'nın 141 ve devamı maddeleri kapsamında tazminat davası açmak mümkündür.

Davacı taraf da Manisa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2008/125 Esas ve 2008/439 Karar sayılı dosyasında 19.05.2007-08.04.2008 tarihleri arasında tutuklu kalmış ve ilgili dosyada yapılan yargılama sonucunda beraatine karar verilmesi üzerine iş bu koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasını açmıştır.

Davacı vekilinin beraat kararında tazminat hakkı hatırlatılmadığı yönünde iddiası bulunsa da 2008/125 Esas ve 2008/439 karar sayılı dosya üzerinde yapılan incelemede tazminat hakkının hatırlatıldığı görülmüştür. CMK'nın 142/1 maddesi gereğince dava açma süresi karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren 3 ay ve her halde kesinleşmeyi izleyen 1 yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir.

Dava dosyasına bir örneği getirtilerek incelendiğinde kararın davacıya tebliğ edilmediği tespit edilmişse de kanun gereği her halde kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde açılması gerektiği anlaşıldığından, davanın 13.08.2018 tarihli dilekçe ile açıldığı tespit edilerek, 3 aylık ve 1 yıllık süreler içerisinde açılmayan sözkonusu davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Manisa Ağır Ceza Mahkemesinin 2008/125 Esas ve 2008/439 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 19.05.2007-08.04.2008 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 03.11.2008 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tâbi olduğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden ; 5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 142 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir.... Hükmü uyarınca tazminata esas beraat hükmünün 03.11.2008 tarihinde kesinleştiği, davanın ise hak düşürücü bir yıllık süre geçtikten sonra 13.08.2018 tarihinde açılması karşısında davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin,17.07.2020 tarihli ve 2019/2008 Esas 2020/1215 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,