Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/4848 K.2023/309

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 23.01.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirket hakkında ...

Bakanlığınca yürütülen soruşturma neticesinde davacıya ait iki adet ürün içerisinde yasaklı "Laurus Nobilis 1" maddesi tespit edildiği gerekçesi ile 17.196 adet ürüne imha edilmesi kararı verilerek el konulduğu ve şirkete idari para cezası verildiği, her ne kadar yapılan itirazlar neticesinde idari para cezası ve imha işlemi iptal edilerek mallar davacıya iade edilmiş ise de malların bir kısmının son kullanma tarihinin geçtiği, bu malların davacı tarafından imha ettirilmek zorunda kaldığı, imha edilen malların değerinin 760.167,46 TL olduğu,

imha için ödenen masrafların toplamının 3.617,57 TL olduğu ve yoksun kalınan kâr nedeniyle uğranılan gelir kaybının 600.000,00 TL olduğu, davacı şirketin itibar kaybına uğraması ve şubelerinin kapanması nedeniyle manevi zararın söz konusu olduğu, bu çerçevede 1.363.785,03 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın elkoyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.02.2018 tarihli ve 2018/40 Esas, 2018/28 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

3. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 04.04.2018 tarihli ve 2018/697 Esas, 2018/697 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

4. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 24.08.2021 tarihli tebliğnamesi ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine hükmedilmesi gerekirken "davanın görev yönünden reddine" şeklindeki yasal olmayan gerekçeye başvurulması nedeniyle temyiz talebinin kabulü ile hükmün bozulmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davanın adli yargıda görülmesi gerektiğine, bu nedenle mahkemenin kendisini görevsiz görmesinin hukuka aykırı olduğuna, kararın bozularak davanın ilk derece mahkemesince incelenmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı vekilinin ... Bakanlığınca (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) davacı aleyhinde yürütülen soruşturma neticesinde davacıya ait iki adet ürün içeriğinde yasaklı "Laurus Nobilis 1" maddesi tespit edildiğinden davacıya idari para cezası verildiği gerekçesiyle haksız el koyma ve imha nedeniyle tazminat davası açtığı,

5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasında "Suç soruşturması ve kovuşturması sırasında: kişiler maddi ve manevi her türlü zararını devletten isteyebilir" denmekle 5271 sayılı Kanun çerçevesinde tazminat davası açılabilmesi için davacının adli bir soruşturma veya kovuşturma sırasında maruz kaldığı koruma tedbiri nedeniyle zarara uğramış olması gerektiği, davacının dilekçesine konu olan haksız el koyma işlemi idari bir işlem olup bu hususta İdare Mahkemesine dava açması gerektiği tespit edilmiş,

Tazminat davasına konu işlemlerin 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde yazılı haksız tutuklama ve gözaltına alma işlemi olmayıp, niteliği itibarı ile idari işlem niteliğinde bulunduğu ve bu davaya bakmakla görevli mahkemenin İdare Mahkemesi olduğu anlaşılmakla açılan davanın görev nedeniyle reddine hükmedilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat istemine ilişkin CMK'nın 141. maddesinde suç soruşturması ve kovuşturması sırasında gerçekleşen koruma tedbirlerindeki hukuka aykırılıklar yönünden bu kanun hükümlerine göre tazminat istenebileceği belirtilerek tazminat istenebilecek hallerin tahdidi şekilde sıralandığı, davacı şirkete ait mallara yasaklı madde içerdiği gerekçesi ile ...

Bakanlığınca el konulmasının ve idari para cezası verilmesinin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası kapsamında olmadığı, davacının söz konusu işlemlerden doğan zararına yönelik olarak tazminat istemine ilişkin davanın gereğinin takdirinin idari yargı görev alanında kaldığı ve bu mahkemeler önünde tazminat isteminde bulunulabileceği göz önünde bulundurulduğunda,

her ne kadar tebliğname dosyanın İlk Derece Mahkemesinin görevsizlik kararı vererek dosyayı görevli idari yargı mahkemesine göndermesi yerine davanın reddine karar vermesinin 5271 sayılı Kanun'un 3 üncü ve devamı maddelerine aykırı olduğu gerekçesi ile hükmün bozulmasını talep etmiş ise de, 5271 sayılı Kanun'un 5 inci maddesindeki görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosyanın görevli mahkemeye gönderileceğine dair düzenlemenin adli yargı mercileri arasındaki görevsizlik kararlarını kapsadığı,

bu bakımdan mahkemenin idari yargının görevli olduğu tespiti ile davanın reddine karar vermesinin hukuka uygun olduğu tespit edilmekle, tebliğnamede bu yönde bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 04.04.2018 tarihli ve 2018/697 Esas, 2018/697 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,