Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/5374 K.2023/1671

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 30.01.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle.

22.08.2016 tarihinde Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan gözaltına alındığını, 02.09.2016 tarihinde tutuklandığını, 01.11.2016 tarihinde tahliye edildiğini, toplam 137 gün tutukluluk sonrası "yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemediği" gerekçesi ile ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilerek tahliye edildiği, kararın 05.01.2017 tarihinde tarafına tebliğ edildiğini, hayatı, sosyal çevresi, mesleği ve ailesi adına telefisi mümkün olmayan maddi ve manevi zararlara neden olan ve nihayetinde suçsuzluğunun anlaşılması,

"Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme" suçlaması nedeniyle gözaltına alındığı 22.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere 2.000.000,00 TL manevi, 100.000,00 TL maddi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 31.03.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen maddi ve manevi tazminat miktarı tazminat hukukunun genel prensipleri olan, hakkaniyet, tazminatın haksız zenginleşme aracı olmaması gerektiğini talep edilen miktarın fahiş düzeyde olduğunu öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.03.2018 tarihli ve 2017/50 Esas, 2018/119 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 29.06.2018 tarihli ve 2018/1777 Esas, 2018/1951 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacının istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 12.09.2021 tarih, 2018/71651 sayılı tebliğnamesi ile temyiz talebinin esastan reddiyle hükmün onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz sebebi, ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararda tazminat isteme hakkı olduğundan davayı açtığına, geliri olmadığından hakkında vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "... Davacının cezaevi aracılığıyla gönderdiği talep dilekçesinde.

22/08/2016 tarihinde Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçundan gözaltına alındığı, 02/09/2016 tarihinde tutuklandığı, 01/11/2016 tarihinde tahliye edildiği toplam 137 gün tutukluluk sonrası "yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilemediği" gerekçesi ile ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilerek tahliye edildiği, kararın 05/01/2017 tarihinde tarafına tebliğ edildiği, 22/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak üzere 2.000.000(iki miyon) Türk Lirası manevi, 100.000 (yüz bin) TL maddi olmak üzere toplam 2.100.000 TL maddi ve manevi tazminat başvurusunda bulunmuş ise de;

davacının Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olmak suçlarından dolayı tutuklandığı, soruşturma sırasında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan dolayı ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan dolayı ise ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar Soruşturma Bürosu' nun 08/11/2016 tarih, 2016/21052 Esas, 2016/1352 İddianame Numarası ile İddianame tanzim edilerek, ...'un, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 02/09/2016 ... 3 .Sulh Ceza Hâkimliği'nin 02/09/2016 tarih 2016/457 sayılı kararı ile tutuklu bulunduğu, TCK'nın 314/2, 53/1, 58/9 ve 63. maddeleri, 3713 sayılı TMK'nın 5/1 maddelerinden sevkle ...

2. Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, 2016/223 Esas sayılı dosyada yargılamanın devam ettiği, davacının bu suçtan dolayı tutukluluğunun halen devam ettiği, yargılaması devam eden suçtan dolayı baştan itibaren tutuklu olduğu da dikkate alındığında tazminat isteme koşullarının oluşmadığı zira gelinen aşamada herhangi bir hak kaybından söz edilemeyeceği cihetle, davacının tazminat isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince "Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine 15/8/2017 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 694 sayılı Kanun Hükmünde Karnamenin 144. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Yasasının 142 maddesine eklenen 9. bent gereğince davacının reddedilen tazminat miktarı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince nispi olarak belirlenen miktarın fazla olması nedeniyle Ağır Ceza Mahkemeleri için öngörülen 4.360,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken sulh ceza hakimlikleri için öngörülen 845,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi aleyhe başvuru bulunmadığı dikkate alınarak istinaf nedeni yapılmamıştır." denilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/52076 sayılı soruşturma dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sırasında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olmak suçlarından 22.08.2016-01.11.2016 tarihleri arasında 71 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan tahliye edilmesi üzerine hakkında 03.11.2016 tarihinde ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilerek tutuklu bulunduğu diğer suç olan silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan ...

Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/520760-2016/21052 Esas sayılı iddianamesiyle 8.11.2016 tarihinde hakkında kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda davacı hakkında ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/223-2017/255 sayılı kararıyla atılı suçtan 7 yıl 6 ay hapis cezasına mahkum edildiği, hükmün 30.03.2021 tarihinde kesinleştiği UYAP'tan yapılan kontrol sonucu anlaşılmıştır.

Yukarıda izah edildiği üzere davacının aynı soruşturma kapsamında Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan tutuklandığı, tutuklandığı suçlardan birinden mahkum olduğu, dolayısıyla tazminat isteme koşullarının oluşmadı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesinde hukuk aykırılık bulunmamıştır.

15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanunun 139 uncu maddesi ile aynen kabul edilen düzenleme ile 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az,

ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı anlaşıldığından davacının talep ettiği tazminat miktarına göre hesaplanan vekalet ücretinin ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olması nedeniyle, davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücret üzerinden verilmesi hukuka aykırı bulunmuş ise de;

bu husus temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamış, davanın tümüyle reddine karar verilmesi sebebiyle davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacının temyiz sebepleri yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 29.06.2018 tarihli ve 2018/1777 Esas, 2018/1951 Karar sayılı kararında davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,