Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6138 K.2023/593

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 28.06.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 28.03.2015 - 07.11.2016 tarihleri arasında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan tutuklu olarak yargılandığını, yapılan yargılama neticesinde beraatine hükmedildiğini, davacının tutuklanmadan önce aylık 2.500,00 TL sabit geliri ve bir işyerinin ortağı olduğunu, 20 aylık sürede yaklaşık kazanç kaybının 167.500,00 TL olduğunu, davacının ceza yargılamasında avukat tutması nedeniyle yaklaşık 5.000,00 TL ödeme yaptığını ve tutuklanması ve tutuklandığı suçun mahiyeti nedeniyle manevi zarara uğradığını, tüm bu nedenlerle 172.500,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 14.07.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde olmadığını, mahkemenin yetkili olup olmadığının ve mükerrer dava açılıp açılmadığının araştırılması gerektiğini, davacının kendi kusurlu eyleminin sonucuna katlandığını, maddi zararın ispatlanmadığını ve talep edilen manevi tazminat miktarının fazla olduğunu beyan etmiştir.

3. ... 15. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.04.2018 tarihli ve 2017/269 Esas, 2018/186 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.07.2018 tarihli ve 2018/2535 Esas, 2018/2278 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 19.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz talebinin süreden reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz sebepleri tazminat koşullarının oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğine ve hükmedilen maddi ve manevi tazminatın fazla olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 28.03.2015 tarihinde tutuklandığı, 07.11.2016 tarihinde serbest bırakıldığı, yapılan yargılama sonucunda ... 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/464 Esas 2017/68 Karar sayılı kararı ile beraat kararı verildiği, kararın temyiz edilmeden 29.03.2017 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat kararının sanığa tebliğ edilmediği, bu nedenle üç aylık sürenin işlemeye başlamadığı, tazminat davasının bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde ve yetkili mahkemede açıldığı, davacı tarafından aynı konu ve tutuklama nedenine dayalı olarak başkaca bir dava açılmadığı tespit edilmiştir.

Maddi tazminat bakımından, herhangi bir gelir belgesi ibraz etmeyen davacının maddi zararı asgari ücret üzerinden hesap edilerek 22.660,64 TL olarak belirlenmiş, ceza davasında hüküm altına alınması gereken 3.600,00 TL vekalet ücretinin maddi tazminata dahil edilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve toplamda 26.260,64 TL maddi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

Manevi tazminat bakımından ise, olayın oluş şekli, oluşundaki özellikler, tutuklu kalınan süre, ekonomik sosyal durum, paranın satın alma gücü, olayın meydana geldiği tarih, faizin başlangıç tarihi, manevi tazminatın amacı gibi kıstaslarda gözetilerek özgürlüğünden kısıtlı kalan davacıyı kısmen tatmin edecek ancak sebepsiz zenginleşmesine yol açmayacak mağduriyeti ile orantılı hakkaniyete uygun bir manevi tazminat miktarı belirlenerek 30.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine hükmedilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince tazminata esas ceza davasında hükmedilmesi gereken vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamına dahil edilemeyeceği gerekçesi ile maddi tazminat miktarının 22.660,64 TL'ye indirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan ... 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/464 Esas – 2017/68 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veye uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan 28.03.2015 - 07.11.2016 tarihleri arasında 590 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 29.03.2017 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Yargılaması adli tatil içinde yapılamayan davaya ilişkin davalı vekilinin yokluğunda 10.07.2018 tarihinde verilen kararın, davalı vekiline adli tatil içinde 02.08.2016 tarihinde tebliğ edilmesi ve 5271 sayılı Kanun'un 331 inci maddesinin dördüncü fıkrasında adli tatil içinde sürenin işlemeyeceğinin belirtilmesi karşısında, davalı vekilinin adli tatil içinde kendisine tebliğ olunan hükmü, adli tatil bitimini takip eden gün itibariyle işlemeye başlayan 15 günlük temyiz süresi içerisinde, 05.09.2018 tarihinde temyiz ettiği anlaşıldığından tebliğnamedeki temyiz isteminin süresinde olmadığından bahisle ret öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

3. Tutuklandığı suçtan dolayı yapılan yargılama neticesinde beraat eden ve tutuklanmasına kendi kusuru ile neden olmayan davacının tazminata hak kazandığı anlaşılmakla lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

4. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamış ve davalı vekilinin hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğuna ilişkin temyiz nedeni yerinde görülmemiştir.

5. Asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, davalı vekilinin bu hususa ilişkin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.07.2018 tarihli ve 2018/2535 Esas, 2018/2278 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 15. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,