Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6484 K.2023/3729

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle,

Davanın niteliğine göre, davacılar vekilinin duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı Kanun'un 299 uncu maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacılar vekili 30.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi olan ...'nın ileri derecede kanser hastası olmasına rağmen Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/6028 soruşturma sayılı dosyası kapsamında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 04.08.2016 tarihinde tutuklandığı, tutuklu kaldığı süre zarfında hastalığıyla ilgili yapılan itirazlara rağmen tutukluluk halinin devamına dair kararlar verildiği, cezaevinde yaşamını idame ettiremeyeceğine dair rapor alınması üzerine 14.11.2016 tarihinde tahliye edildiği ve cezaevi şartlarının bir neticesi olarak 19.11.2016 tarihinde vefat ettiği belirtilerek müteveffanın eşi ... için 100.000,00 TL, çocukları ... ve ... için 75.000,00'er TL olmak üzere toplamda 250.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 19.06.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresi içinde açılmadığı, davacının varislerinin tazminat davası açma haklarının bulunmadığı, davacıların tazminat talep ettiği anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçundan düzenlenen tutuklama müzekkeresinin infaz görmediği, diğer taraftan anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçunun katalog suçlardan olması nedeniyle tazminat talep edilemeyeceği, davacı tarafından fahiş miktarda tazminat talep edildiği, gerekli inceleme ve araştırmanın yapılarak re'sen gözetilecek hususlarla birlikte davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

3. Isparta 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.09.2018 tarihli ve 2018/236 Esas, 2018/294 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 01.03.2019 tarihli ve 2018/3080 Esas, 2019/595 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 27.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz talebinin esastan reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacılar vekilinin temyiz istemi; 1.Mirasçıların dava açabileceğine,

2.Davanın kabul edilmesi gerektiğine,ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Tazminat davasının dayanağı olan Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/6028 soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; davacıların murisi ... hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan başlatılan soruşturma kapsamında ...'nın 02/08/2016 tarihinde gözaltına alındığı, Isparta Sulh Ceza Hakimliğinin 04/08/2016 Tarih ve 2016/302 Sorgu sayılı kararı ile tutuklandığı, soruşturma devam ederken ...'nın Isparta Sulh Ceza Hakimliğinin 14/11/2016 Tarih ve 2016/3687 Değişik iş sayılı kararı ile tahliyesine karar verildiği,

...'nın 19/11/2016 tarihinde vefat etmesi sonrasında Isparta Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 11/01/2017 tarihinde ... hakkında ölüm nedeniyle ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 26.03.2002 gün ve 92/223 sayılı kararında belirtildiği üzere koruma tedbirleri nedeniyle dava açma hakkının kural olarak zarar görene ait olduğu,

bu hakkın mirasçılara intikalinin ancak zarar görenin ölmeden önce dava açması veya dava açma iradesini açıkça izhar etmesi durumunda mirasçılara intikal edeceği, mirasçıların ancak bu şartlarda açılmış davaya devam edebilecekleri veya dava açabileceklerine ilişkin kararı doğrultusunda (Benzer Yönde Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 07/03/2016 Tarih 2015/9844 Esas 2016/3398 Karar sayılı kararı) dava açılması yönünde iradesini izhar etmeyen ölen ...'nın mirasçılarının açmış oldukları koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Isparta Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/6028 soruşturma sayılı ceza dosyası kapsamında, davacıların murisi olan ...'nın terörizmin finansmanının önlenmesi hakkında kanuna muhalefet, Anayasal Düzeni ortadan kaldırmaya teşebbbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 04.08.2016-14.11.2016 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda 11.01.2017 tarihinde ölüm sebebiyle ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacılar vekilinin temyiz istemi yönünden; Muris ...'ın 19.11.2016 tarihinde vefat ettiği, Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre koruma tedbirleri nedeniyle dava açma hakkının kural olarak zarar görene ait olduğu, bu hakkın mirasçılara intikalinin ancak zarar görenin ölmeden önce dava açması veya dava açma iradesini açıkça izhar etmesi durumunda mirasçılara intikal edeceği, mirasçıların bu şartlarda açılmış davaya devam edebilecekleri veya dava açabilecekleri anlaşılmakla, 30.05.2018 tarihinde mirasçı olan davacılar tarafından açılan davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davacılar vekilinin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 01.03.2019 tarihli ve 2018/3080 Esas, 2019/595 Karar sayılı kararında davacılar vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,