Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6672 K.2023/776

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 02.02.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle. "Müvekkil teğmen rütbesiyle Personel Şube Müdürü olarak görev yapmakta iken 06.07.2012 tarihinde gözaltına alınarak 07.07.2012 tarihinde ifadesinin alınmasının ardından serbest bırakılmış, "şantaj, kişisel verileri kayıt altına alma, devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etme, yasaklanmış bilgileri temin ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak" suçlarından dört yıl boyunca yargılanmış ve ...

5. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.02.2016 tarih, 2014/100 Esas, 2016/37 Karar sayılı kararı ile beraatine karar verilmiştir. Müvekkilin hakkındaki asılsız suçlamalar nedeniyle zamanında terfi edememesi sebebiyle oluşan maddi zararının karşılığı olarak 50.400,00 TL maddi tazminatın, manevi zararının karşılığı olarak 350.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 09.03.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın süresinde açılıp açılmadığının incelenmesi ile süresinde açılmadığının tespiti halinde reddine karar verilmesi gerekmektedir. Talep edilen tazminat miktarı fahiştir. Güvenlik tedbiri uygulama kararına ait hizmet kusurunun varlığının ve derecesinin tespiti için inceleme yapılması gerekmektedir. Yukarıda belirtilen ve resen saptanacak nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.03.2018 tarihli ve 2017/41 Esas, 2018/81 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 21.11.2018 tarihli ve 2018/1324 Esas, 2018/2803 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 03.10.2021 tarihli ve 2019/2067 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; eksik inceleme neticesinde hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna, maddi tazminata ilişkin taleplerin kabul edilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mesleğinde üstün başarı belgeleri bulunan davacının, haksız gözaltı ve haksız suçlanması nedeniyle, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Personel Kanunu ve Subay Sicil Yönetmeliği hükümleri uyarınca, bulunduğu subay rütbesine, emsallerinden geç terfi ettirildiği ve davacının, zamanında terfi etmesi halinde alması gereken subay maaşı farkının dava tarihi itibariyle 2.298,56 TL olduğu, maaş farkının ödenmesine ilişkin olarak davacının bağlı bulunduğu kuruma yaptığı bir başvuru veya açılmış idari bir dava bulunmadığı ve davacıya ödenmediği;

davacının bu yöndeki maaş farkının davacının haksız olarak gözaltına alınıp, beraat ettiği dosyadaki haksız işlemin bir sonucu olduğu ve yine Yargıtay içtihatlarına göre de bu yönde açılması gereken tazminat davasının 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddelerinde düzenlenen koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası olması gerekmesi nedeniyle de davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.298,56 TL maddi tazminatın, davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebi doğrultusunda dava tarihi olan 02.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Gözaltına alındığı tarihte TSK bünyesinde teğmen rütbesiyle Personel Şube Müdürü olarak görev yapmakta olan davacının, gözaltına alındığı ve haksız yere suçlanıp beraat ettiği süreçteki işi, geliri, sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçların niteliği, yargılandığı davanın basın-yayın organlarında sürekli yer alması, davacının işyeri kariyerinin olumsuz olarak etkilenmesi, işyerinde ve çevresinde sosyal statüsünün zarar görüp lekelenmesi, sosyal ilişkilerinin bozulması nedenleriyle davacının kişilik haklarının ve değerlerinin ağır şekilde ihlal edildiği;

manevi tazminat davasında amacın, Devlet organları aracılığıyla haksızlığa uğrayanların kişilik hakkını korumak, haksız tecavüzün doğurmuş olduğu olumsuz sonuçların giderilmesini sağlamak olduğu gözetilerek; davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davacı vekilinin dava dilekçesindeki talebi doğrultusunda dava tarihi olan 02.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 12.03.2018 tarih, 2017/41 Esas, 2018/81 Karar sayılı kararı 5271 sayılı Kanun'un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ortadan kaldırılarak;

Her ne kadar ... 5. Ağır Ceza Mahkemesince geç terfi nedeniyle davacı lehine 2.298.56 TL maddi tazminata hükmedilmiş ise de; dosya içerisinde bulunan ... İl Jandarma Komutanlığının yazısında davacının yargılandığı ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas sayılı dosyası kapsamında herhangi bir açığa alma, tutuklama veya görevden uzaklaştırma işleminin gerçekleştirilmediğinin bildirildiği, gözaltında kalınan süre ile ilgili olarak herhangi bir maaş kesintisinin yapılmadığı,

davacının gözaltına alınmasına ve yargılanmasına neden olan olay nedeniyle meydana geldiğini belirttiği terfi kayıpları nedeniyle oluşacak muhtemel maaş kayıplarının maddi tazminat hesabında dikkate alınamayacağı, davacının asılsız suçlamalar nedeniyle geç terfi ettirilmesi nedeniyle eksik ödenen özlük hakları nedeniyle, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 33 üncü maddesinde terfi ve rütbe kıdemliliklerinde maaş farkı ödenmesi yapılamayacağının belirtilmiş olması nedeniyle davacının geç terfiden kaynaklandığı belirtilen maddi kayıplarına ilişkin maddi tazminat talebinin tamamen reddine karar verilmiştir.

Yine ...

5. Ağır Ceza Mahkemesince davacı lehine 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş ise de; manevi tazminat miktarı belirlenirken objektif bir kriter olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak, zenginleşme sonucu doğurmayacak, ... ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşır bir şekilde,

hak ve nefaset kurallarına uygun olarak tayin edilmesi gerektiğinden 1.000,00 TL manevi tazminatın talep doğrultusunda dava tarihi olan 02.02.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsiline karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas – 2016/37 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma ve açıklanması yasaklanan gizli belgeleri temin etmek suçlarından 06.07.2012 - 07.07.2012 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden 1.Manevi tazminata ilişkin temyiz isteği yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak; bölge adliye mahkemesince takdir edilen manevi tazminat miktarı yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Maddi tazminata ilişkin temyiz isteği yönünden; Bölge adliye mahkemesi tarafından; ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas sayılı dosyası kapsamında davacı hakkında herhangi bir açığa alma, tutuklama veya görevden uzaklaştırma işleminin gerçekleştirilmediği, gözaltında kalınan süre ile ilgili olarak herhangi bir maaş kesintisinin yapılmadığı, davacının gözaltına alınması ve yargılanması sonucunda meydana geldiğini belirttiği terfi kayıpları nedeniyle oluşacak muhtemel zararının maddi tazminat hesabında dikkate alınamayacağı göz önüne alınarak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 21.11.2018 tarihli ve 2018/1324 Esas, 2018/2803 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,