Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6793 K.2023/601

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, davalı vekiline davacı vekilinin temyiz dilekçesinin 20.05.2019 tarihinde tebliği üzerine 29.05.2019 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin itirazlarını bildirerek verdiği temyiz dilekçesinin katılma yoluyla temyiz olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu,

294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 14.02.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının ... Dağ Komanda Tugay Komutanlığı Mayın ve El Yapımı Patlayıcı İnceleme Taburunda görevli olduğu sırada 12.07.2012 tarihinde işyerinde gerçekleştirilen aramada dijital materyallerine el konulduğu, yurt dışına çıkma yasağına dair adli kontrol altına alındığı ve ...

2014/100 Esas sayılı dosyasından casusluk suçlamalarıyla yargılanıp beraatine karar verildiğini, gerçekleşen bir yargılama ve yurt dışına çıkış yasağı sebebiyle yabancı uyruklu olan nişanlısıyla görüşemediğini, yurt dışı görevlendirmelerine katılamadığını, yeterlilik muayenesi yapıldığı halde paraşüt kursunu çağrılmayarak aylık alabileceği ek ödemeden mahrum kaldığını, istemi dışında uzmanlığıyla ilgisi olmayan bir birime tayin edildiği dolayısıyla alacağı tazminatında düşüş olduğunu, davaya gitmek için yol masrafı yaptığını belirterek bu kayıpları için 10.000,00 TL maddi,

soruşturma ve yargılamayı yapan hakim ve savcıların haksız fiilleri nedeniyle kamuoyunda askeri casusluk olarak bilinen kumpas davasında yargılanarak rencide edildiği ve kariyerinin zarar görmesi ile çektiği üzüntü nedeniyle 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince 1.000.000,00 TL manevi tazminatın davalından alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 07.03.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği maddi kayıpların henüz doğmamış muhtemel kayıplar niteliğinde olup maddi tazminata konu edilemeyeceğini, talep edilen miktarların çok yüksek olup sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Kırklareli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.07.2018 tarihli ve 2017/33 Esas, 2018/221 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.04.2019 tarihli ve 2018/3336 Esas, 2019/1179 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11.10.2021 tarih, 2019/65863 sayılı tebliğnamesi ile davacının evinde gerçekleştirilen aramanın ölçüsüz şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti bakımından aramaya ilişkin tutanakların dosya arasına alınması gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Davacı vekilinin temyiz istemi, dava dilekçesiyle talep ettiği maddi kayıpları nedeniyle maddi tazminata da hükmedilmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna yöneliktir. 2-Davalı vekilinin temyiz istemi, verilen kararın eksik araştırmayla tahsis edildiğine, hukuka aykırı olduğuna, manevi tazminatın objektif kriterlerden uzak abartılı ve zararın tazmininden ziyade zenginleşmeye neden olacak miktarda olduğuna, davalı lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine yöneliktir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının maddi kayıpları olarak belirtilen hususlara ilişkin; dava dilekçesinde dava sebebiyle mesleki hak kayıplarının bulunduğuna yönelik iddiaların araştırılması için Genelkurmay Başkanlığına müzekkere yazıldığı 05.06.2017 tarih ve 137069 sayılı yazı cevabında, geçirmiş olduğu yargılama ile ilgili olarak hak kaybına uğramadığının belirtildiği, davaya katılmak amacıyla yaptığı masraflara ilişkin belgelerin ibraz edilmediği ve davacının gözaltında veya tutuklu kalmaması nedeniyle için 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesi hükmüne göre tazminat koşullarının oluşmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince duruşmalı yapılan inceleme sonrasında 5271 sayılı Kanunun 280 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davacı hakkında kamuoyunda askeri casusluk olarak bilinen dava kapsamında soruşturma başlatılıp bu soruşturma kapsamında davacının evinde arama yapıldığı, bilgisayarına ve bazı eşyalarına el konulduğu, davacının atılı suçlardan beraat etmesi dikkate alındığında, evinde yapılan arama ve el koyma kararı haksız olarak nitelendirildiği,

bu sebeple davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanaatine ulaşılarak davacının sosyal statüsü, hakkında uygulanan koruma tedbiri, açılan davanın niteliği, davanın ulusal gazetelerde ve televizyonlarda sürekli yer alması nedeniyle davacının itibarında meydana getirmiş olduğu tahribat dikkate alınıp, davacı lehine 5.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, davacının bu dava nedeniyle gözaltına alınıp tutuklanmaması ve maddi tazminata konu olabilecek ispatlanmış bir zararın bulunmaması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100-2016/37 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma ve devletin savaş imkanlarının tehlikeye sokulması suçlarından yürütülen soruşturma sırasında yapılan arama sonrası dijital materyallerine el konulduğu, yargılama sırasında 01.03.2013-04.07.2014 tarihleri arasında yurt dışına çıkışı yasaklanarak adli kontrol altına alındığı, yapılan yargılama sonucunda beraatine hükmedildiği, hükmün 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği, koruma tedbirlerinin tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı tespit edilmiştir.

5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) maddesinde, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında; hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, devletten isteyebileceklerinin belirtildiği, ancak davacının talebinin aramanın ölçüsüz olarak gerçekleştirildiğine yönelik olmayıp dijital materyallerine el konulması, haksız şekilde yargılanması,

adli kontrol altına alınması sebebiyle hakim ve savcıların haksız fiil niteliğindeki eylemlerine dayandırıldığı anlaşıldığından tebliğnamede aramanın ölçüsüz olup olmadığının saptanmasına yönelik araştırma yapılması gerektiğinden bahisle bozma öneren görüşe iştirak edilmemiş, hukuka aykırı deliller üretilerek yargılanan, hakkında adli kontrol kararı verilen, arama ve el koyma işlemi yapılan davacı hakkında hükmedilen manevi tazminatın 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince hukuka uygun olduğu, dolayısıyla kararın sonucu itibariyle doğru olduğu değerlendirildiğinden,

haksız arama gerekçesiyle manevi tazminata hükmedilmesi bozma nedeni yapılmamıştır.

A. Davacı vekilinin temyiz istemine yönelik olarak

Davacının talebine konu maddi zarara ilişkin paraşüt kursuna katılamaması, başka bir birime tayin edilmesi nedeniyle eksik aldığı tazminat farkı, yargılama nedeniyle yaptığı yol masraflarının maddi tazminat olarak talep edilebilecek gerçek zarar kapsamında kabul edilemeyeceği, kaldı ki davacı hakkında maddi tazminat talep etme koşullarının gerçekleşmediği anlaşıldığından, maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olduğu kanaatine varıldığından tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

B. Davalı vekilinin temyiz istemine yönelik olarak

Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarı, davacının sosyal ve ekonomik durumu ile hak ve nesafet ölçüleri, tazminat hukukun genel ilkeleri çerçevesinde Dairemiz uygulamalarına göre makul görüldüğünden Bölge Adliye Mahkemesinin kabul ve takdirinde isabetsizlik görülmemiş, verilen karar hukuka uygun bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 10.04.2019 tarihli ve 2018/3336 Esas, 2019/1179 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Kırklareli 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,