Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/6827 K.2023/5181

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 28.02.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 19.10.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 25.10.2016 tarihinde tutuklandığını, 28.12.2017 tarihinde tahliyesine karar verildiğini, yargılama sonucunda beraatine hükmedildiğini, tutukluluk nedeniyle işinden olduğunu, maaş kaybı yanında SGK primi, işyeri tarafından sağlanan sosyal imkânlar ile ikramiyelerden mahrum kaldığını, cezaevinde masraf yaptığını, elkonulan cep telefonunun iade edilmediğini belirtmiş, bu kapsamda davacının uyğramış olduğu maddi ve manevi zarara karşılık 35.000,00 TL maddi ve 800,000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 17.04.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; bilirkişi tarafından hesaplanan gelir kaybının hatalı olduğunu ve davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

3. Salihli Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.05.2018 tarihli ve 2018/49 Esas, 2018/112 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 24.06.2019 tarihli ve 2018/2976 Esas, 2019/2698 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 08.10.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddini talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; gelir kaybına ilişkin maddi tazminatın hatalı hesaplandığına, cezaevi harcamalarının maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine, elkonulan cep telefonuna ilişkin değerlendirme yapılmadığına ve eksik manevi tazminata hükmolunduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Salihli Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davacının ... 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/552 Esas 2017/186 karar sayılı dosyasında, 19.10.2016-25.10.2016 tarihleri arasında gözaltında kaldığı, silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği iddiasıyla ... 1. Sulh Ceza Hakimliği’nin 2016/444 sorgu numaralı kararıyla 25/10/2016 tarihinde tutuklanmasına karar verildiği, 28.12.2017 tarihli kararla beraatine karar verildiği, beraat kararının 05.01.2018 tarihinde istinaf edilmeden kesinleştiği, tazminat davasını yasal süresi içerisinde açıldığı ve mahkemenizin yetkili olduğu, davacının aynı dosyaya ilişkin başka bir tazminat davasının bulunmadığı anlaşılmıştır.

...

Mahkememizce davacı hakkında gelir kaybına ilişkin alınan 10.04.2018 tarihli bilirkişi raporunda, dosya kapsamındaki bordrolar esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda, gözaltı süresi içerisinde 631,32 TL; tutuklu kaldığı süre içerisinde 34.643,83 TL gelir kaybının bulunduğunun belirtildiği, alınan 09.05.2018 tarihli ek raporda, asgari ücret esas alınarak yapılan hesaplamada davacının gözaltı süresi içerisinde 346,93 TL, tutuklu kalınan süre içesinde 20.171,66 TL olmak üzere toplam 20.518,59 TL kaybının olduğu belirtildiği görülmüştür.

Davacının henüz 5 günlük bir çalışan olması, açığa alınması ve sözleşmesinin feshedilmesi nedeniyle alamadığı maaşına ilişkin alacağının idareye karşı açacağı tam yargı davasına konu olabileceği gözetilerek asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama esas alınmakla, Davacı ...'in ...

14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/552 Esas 2017/186 Karar sayılı dosyasından açmış olduğu tazminat davasının kısmen kabulüne, davacıya çalışamamasından dolayı oluşan gelir kaybı nedeniyle, gözaltında kaldığı süre için 346,93 TL maddi tazminatın gözaltı tarihi olan 19.10.2016'dan itibaren işletilecek yasal faizi ile, tutuklulukta kaldığı süre için 20.171,66 TL maddi tazminatın tutuklama tarihi olan 25.10.2016'dan itibaren işletilecek yasal faizi ile, 18.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 19.10.2016'dan itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir." denilmektedir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince "Sözleşmeli er olarak görev yapmakta iken silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 19/10/2016 tarihinde göz altına alınıp 25/10/2016 tarihinde tutuklanan ve 28/12/2017 tarihinde tahliye edilen davacının sözleşmenin feshedildiği tarih olan 29/01/2017 tarihi ile tahliye tarihi olan 28/12/2017 tarihleri arasındaki 333 gün üzerinden yapılan hesaplamaya göre maddi kaybının 15.586,06 TL olduğu halde,

mahkemece hatalı olarak ayrı ayrı maddi tazminata hükmedilmesi ve buna bağlı olarak hüküm tarihinde yürürlükte olan 694 sayılı K.H.K'nın 144. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 142/9. maddesine göre 4.030,20 TL nispi vekalet ücreti yerine 4.360,00 TL vekalet ücretine hükmedildiği" gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 numaralı bendinde yer alan "346,93 TL maddi tazminatın gözaltı tarihi olan 19.10.2016'dan itibaren işletilecek yasal faizi ile,

tutuklulukta kaldığı süre için 20.171,66 TL maddi tazminatın tutuklama tarihi olan 25.10.2016'dan itibaren işletilecek yasal faizi ile" ibarelerinin hükümden çıkartılarak yerine "15.585,06 TL maddi tazminatın 19/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte" ibaresinin eklenmesi ve vekalet ücretinin 4.030,20 TL olarak değiştirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan ... 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/552 Esas – 2017/186 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahı örgüt suçundan 19.10.2016 - 28.12.2017 tarihleri arasında 435 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 05.01.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Sözleşmeli er olarak görev yapan davacının sözleşmesi 29.01.2017 tarihinde feshedilmiş ise de, en son maaşın 15.08.2016 tarihinde ödendiği ve davacının bu tarihten sonra gözaltına alınarak tutuklandığı anlaşılmakla, maddi tazminatın gözaltında ve tutuklu kalınan sürenin tamamı için 19.815,11 TL olarak belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde davacı aleyhine eksik maddi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

3. 5271 Sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde "Eşyasına veya diğer mal varlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer mal varlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,...." kişilerin tazminat isteyebileceklerinin hüküm altına alındığı,

davacının dava dilekçesiyle cep telefonuna el konulmasına rağmen iade edilmediğinden bahisle de tazminat talep ettiği anlaşılmakla, el konulan eşyaların davacıya iade edilip edilmediği araştırılarak iade edilmemesi halinde davacının bu konuda maddi bir zararı olup olmadığı tespit edildikten sonra bu hususta da tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı hakkında değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeden eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hukuka aykırı bulunmuştur.

4. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (2-3-4) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 24.06.2019 tarihli ve 2018/2976 Esas, 2019/2698 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Salihli Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,