Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7029 K.2023/482

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekilinin 26.05.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "davacının ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/5990 soruşturma numaralı dosyası kapsamında Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Ticareti Yapma ve Sağlama suçundan 10.06.2015 tarihinde gözaltına alındığını, 11.06.2015 tarihinde tutuklandığını, 08.10.2015 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama neticesinde ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/242 Esas sayılı kararıyla atılı suçtan beraatine karar verildiğini, kararın 11.01.2017 tarihinde kesinleştiğini, davacının haksız olarak 3 ay 28 gün gözaltında ve tutuklu kaldığını belirterek 3.933,00 TL maddi tazminat ile 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2.Davalı vekilinin 10.01.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, davacının tutuklamaya kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, maddi ve manevi zarar koşullarının oluşmadığını, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu, haksız açılan davanın reddine karar verilmesi" gerektiğini belirtmiştir.

3.... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.04.2018 tarihli ve 2017/184 Esas, 2018/100 Karar sayılı kararı ile " davacının davasının kısmen kabulü ile 3932,78 TL maddi tazminat ile 6.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihi olan 11/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

4.... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 03.07.2018 tarih 2018/1959 Esas 2018/2116 Karar sayılı kararıyla "tazminat davasının dayanağı olan ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/242 E., 2016/248 K. sayılı dosyasının incelenmesinde; sanığın ...

Sulh Ceza Hakimliğinin 2015/230 sorgu numaralı kararı ile 11.06.2015 tarihinde tutuklandığı, 08.10.2015 tarihli ilk celsede tahliye edildiği, 22.11.2016 tarihli celsede de beraatine karar verildiği, suç vasfında değişiklik nedeniyle de kullanmak amacı ile uyuşturucu madde bulundurmak suçundan mahkumiyetine ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının itiraz merciine yapılan itiraz neticesinde 11.01.2017 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığı,

uyuşturucu madde ticareti suçundan tutuklama kararı verilip de yargılama sonucunda eylemin vasıf değiştirerek TCK'nın 191.maddesi kapsamında (uyuşturucu madde kullanmak veya bulundurmak) kaldığı kabul edilerek davacı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen durumlarda, henüz verilen bir beraat kararının bulunmadığı,

denetim süresi sonunda denetimin gereklerine uygun davranılıp davranılmamasına göre davacının tazminat talep etme hakkının olup olmadığının belirlenebileceği gözetilerek bu aşamada açılan tazminat davasnın reddine karar vermek yerine kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırılık oluşturduğu ve istinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görüldüğünden 6100 sayılı HMK'nın 353/1. maddesinin a-6. bendi ile CMK'nın 280/1-d. maddeleri uyarınca hükmün bozulmasına" karar verilmiştir.

5.... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.11.2018 tarihli ve 2018/235 Esas, 2018/257 Karar sayılı kararı ile "davanın reddine" karar verilmiştir.

6.... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin 01.04.2019 tarih 2018/4581 Esas 2019/989 Karar sayılı kararıyla "davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

7.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 10.10.2021 tarihli tebliğnamesi ile "davacı vekilinin temyiz isteminin CMK'nın 302/1 maddesi uyarınca esastan reddi ile hükmün onanmasını" talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacı hakkında uyuşturucu madde ithal etmek suçundan dolayı tutuklama kararı verildiğini ve bu suçtan dava açıldığını, yapılan yargılama neticesinde suçun vasıf değiştirmesi nedeniyle davacı hakkında uyuşturucu madde bulundurmak suçundan mahkumiyetine karar verildiğini, CMK'nın 141. maddesinde belirtilen koşulların oluştuğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince "davacı ...'in uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan yargılandığı ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/242 esas, 2016/248 karar sayılı dosyasında sanığın ... Sulh Ceza Hakimliğinin 2015/230 sorgu numaralı kararı ile 11.06.2015 ile 08.10.2015 tarihleri arasında tutuklu kaldıktan sonra mahkemece suç vasfının uyuşturucu ticareti değil kullanmak amacıyla uyuşturucu bulundurmak olarak değerlendirilip hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedildiği, davacı hakkında verilmiş beraat kararı mevcut olmadığı, dava ve karar tarihi itibariyle tazminatı gerektiren, beraatle sonuçlanan bir tutuklama tedbirinin varlığından söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine" karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince "Mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu, istinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi ve CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/5990 soruşturma sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu ve uyarıcı madde ithal etme suçundan 10.06.2015 gözaltına alındığı,10.06.2015 tarihinde tutuklandığı, 08.10.2015 tarihinde tahliyesine karar verildiği, ...

1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.11.2016 tarihli 2015/242 Esas, 2016/248 Karar sayılı hükmü ile davacı hakkında TCK'nın 188/1 maddesi gereğince uyuşturucu ve uyarıcı madde ithal etme suçundan açılan kamu davasında sanığın eyleminin TCK'nın 191/1 maddesinde düzenlenen kullanmak amacı ile uyuşturucu madde bulundurmak suçunu oluşturduğundan bahisle 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 21.02.2017 tarihinde kesinleştiği, bu suretle davacının 10.06.2015 - 08.10.2015 tarihleri arasında 120 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı,

tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının 3.933,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesi talebine ilişkin söz konusu davada, dairemiz incelemesi sırasında denetim süresinin dolduğu gözetilerek, mahkeme kararında belirtilen 5 yıllık denetim süresi sonunda davanın düşmesine ya da beraatine karar verilmesi halinde tazminat şartlarının değerlendirilmesinin mümkün olduğu,

bu kapsamda davacı hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına ilişkin 5 yıllık denetim süresinin sonucunda ne şekilde karar verildiği araştırılıp, düşme kararı verilmiş ise, davacının 120 gün gözaltı ve tutuklulukta geçirmiş olduğu sürenin, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen dosyadaki 1 yıl 8 ay hapis cezası miktarından az olduğundan davacının tazminata hak kazanamayacağı, davacının beraatine karar verildiğinin anlaşılması halinde ise tutuklu kaldığı süreye ilişkin maddi ve manevi tazminata hak kazanacağının gözetilmesi gerektiğinden yazılı şekilde hüküm tesisi hukuka aykırı bulunmuş olup,

açıklanan nedenle tebliğnamedeki davacı vekilinin temyiz itirazlarının esastan reddini isteyen görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 01/04/2019 tarihli ve 2018/4581 E. 2019/989 K. sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.02.2023 tarihinde karar verilmiştir.