Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7269 K.2024/823

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 150.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 2.500,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin haksız yere gözaltı, tutuklama ve adli kontrol tedbiri uygulandığını, ölçüsüz adli kontrol hükümleri uygulandığını, konutunda arama yapıldığını bu nedenle hükmedilen tazminat miktarının eksik olduğunu, Davalı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğunu, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, davalı lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, davanın süresinde açılmadığından reddi gerektiğini, belirtmiştir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Trabzon 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/64 Esas – 2018/225 Karar sayılı dava dosyasında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yargılandığı, 29.07.2016 – 09.09.2016 tarihleri arasında 42 gün gözaltı ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 17.07.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile tebliğinin yapılmadığını, davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı,

davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı sürelerin bir başka cezasına mahsup edilmediğinin anlaşıldığı, davacının öğretmen olduğu, çalıştığı kurumdan ihraç edildiği, tutuklu ve göz altında kaldığı süre boyunca tam maaşını aldığı, bu anlamda maddi bir zararı olmadığı gibi davacının dilekçesi de incelendiğinde maddi tazminat talebinin saklı tutulmasını talep ettiği, sadece manevi tazminat talebinin olduğu görülmüş, böylece davacının ekonomik ve sosyal durumu, üzerine atılı suçun niteliği, göz altında ve tutuklu kaldığı olayla ilgili olayın cereyan tarzı ve beraat gerekçesi göz önüne alınarak talep değerlendirilmiş,

manevi tazminat istemi ile ilgili olarak; davacının tutuklulukta ve göz altında kaldığı süre içerisinde duyduğu ızdırap, toplumda tutuklanması nedeniyle duyduğu üzüntü ile düştüğü durum, davacının ekonomik ve sosyal durumu, üzerine atılı suçun niteliği, kaldığı süre ve beraat gerekçesi ile benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet kurallarına uygun makûl bir miktar olarak tayin ve tespit edilerek değerlendirme yapıldığı,

yine tazminat sınırlandırması yapılırken de davacıyı adeta göz altına yada tutuklanmasına sevindirecek, iyi ki oldu dedirtecek ve sebepsiz zenginleşmesine yol açacak miktarda manevi tazminata hükmolunamayacağı da gözetilerek ceza adaletine ve hakkaniyete uygun olması gerektiği, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

A. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Karar tarihi itibariyle temyiz kesinlik sınırının 58.800,00 TL olduğu ve silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 29.07.2016 – 09.09.2016 tarihleri arasında 42 gün gözaltı ve tutuklu kalan davacının 150.000,00 manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesince 2.500,00 TL manevi tazminat takdir edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi nedeniyle kabul edilen toplam 2.500,00 TL tazminata ilişkin hükmün davalı açısından kesin olduğu görülmekle; davalı vekilinin temyizinin katılma yolu ile yapılmadığı dikkate alınarak,

6100 sayılı HMK’nın 24.11.2016 tarih ve 6763 sayılı Kanun'un 42. maddesi ile değişik 362. maddesinin 1/a bendinde yer alan temyiz sınırı ve kabul edilen tazminat miktarına göre hükmün kesin olması nedeniyle, davalı vekilinin temyiz istemin CMK'nın 298. maddesi gereğince isteme aykırı olarak REDDİNE;

B. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,