Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7339 K.2024/950

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: Davanın niteliğine göre, davacı vekilinin duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 299. maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 191.019,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 8.444,00 TL maddi, 20.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının manevi tazminatın eksik olduğundan 40.000,00 TL'ye yükseltilerek düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin haksız yere gözaltında ve tutuklu kaldığını, davacının ceza evi masraflarının, ailesinin ceza evi geliş gidiş masraflarının, tutuklama nedeniyle oluşan diğer masrafların maddi tazminat olarak verilmesi gerektiğini, maddi tazminatın hatalı hesaplandığını, silahına haksız el konulduğundan silah bedelinin tazminat olarak ödenmesi gerektiğini, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamında verilmesi gerektiğini, bilge adliye mahkemesinin vekalet ücretini arttırması gerektiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/10279 Soruşturma - 2018/6031 Karar sayılı ceza dosyasında TC Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs, FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma, anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından 17.07.2016 -19.07 2016 tarihleri ve 23.07.2016 - 02.03.2017 tarihleri arasında toplam 224 gün gözaltı ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 15.03.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile tebliğ edilmediği,

tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, UYAP'tan bakıldığında davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı tarihlerin mahsubuna ilişkin herhangi bir kararın olmadığı, davacıya ait CMK 141 vd. maddeleri gereğince açılmış başkaca bir tazminat davasının olup olmadığı, davacının 16.07.2016 ile 24.08.2016 tarihleri arasında görevden uzaklaştırıldığı,

davacının görevden uzaklaştırılmasının idari işlem olduğu ve ilgili idarenin takdirinde olduğu dolayısıyla davacının bu donemde maaşında kesilen ücretinin CMK 141 ve devamı maddeleri kapsamındaki Koruma tedbirleri nedeni ile tazminata konu olmadığı, bu dönemlere icin maddi tazminat talebinin reddine, yine davacnın vekalet ücreti ve diğer masraf taleplerinde bulunmuş isede avukat vekalet ücreti makbuz tarihinin 08.05.2018 olduğu ve sonradan düzenlendiğinin anlaşıldığı,

davacının çalışmadığı dönemde elde edemediği gelirler ile kira, geliş gidiş masraflarının tespitine ilişkin dosyada yazılı belge sunulamadığı gibi, bu taleplerin hukuki niteliği gereği CMK 141 ve devamı maddelerinin kapsamında kalmadığı anlaşılmakla bu taleplerinin reddine karar verildiği, davacının 24.08.2016- 31.12.2016 tarihleri arasında 130 gün tutuklu kaldığı, bu dönemde aylık net asgari ücret miktarı üzerinden hesaplama yapıldığı,

davacının üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre gözetilmek suretiyle, zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak davacı yararına maddi ve manevi tazminata hükmedildiği, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının, davacıya hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğundan 40.000,00 TL'ye yükseltilmesi gerektiğinden bu kısımların düzeltilmesi suretiyle 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

UYAP'tan yapılan kontrolde kamuda aktif çalışan olarak görünen davacının geriye dönük maaş alacaklarının idare tarafından kendisine ödenmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının görevine iade edilip edilmediği araştırılarak iade edilmesi halinde maddi kaybı bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekmekte ise de, bu husus temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamış ve davacı vekilinin maddi tazminatın hatalı hesaplandığına yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin, haksız tutuklamadan doğan ve belgelenebilen tüm zararların kabul edilmesi gerektiğine ilişkin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

1. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

2. 5271 Sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde "Eşyasına veya diğer mal varlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer mal varlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,...." kişilerin tazminat isteyebileceklerinin hüküm altına alındığı, bu düzenleme nazara alınarak davacının el konulan silahıyla ilgili nasıl bir işlem tesis edildiği araştırılıp, UYAP'tan yapılan SGK sorgulamasında davacının halen aktif çalışan olarak göründüğü de değerlendirildiğinde görevine iade edilip edilmediği, edilmiş ise;

silahının söz konusu düzenleme kapsamında kendisine iade edilip edilmediği araştırılarak el koyma nedeniyle 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci maddesinin (j) bendindeki tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadan eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması,

3.Avukatlık ücretinin davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayanması nedeniyle davacı tarafça sunulan serbest meslek makbuzunda belirtilen miktarın maddi zarar miktarının tayininde esas alınamayacağı, ancak; tazminat talebinin dayanağı olan soruşturma dosyasında davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği dikkate alınarak, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde ceza soruşturması evresinde takip edilen işler için belirlenen vekalet ücreti olan 660,00 TL'nin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar tarihinden faizi ile birlikte maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,

Kabul ve uygulamaya göre de;

5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı dikkate alınarak, davacı lehine hükmedilen tazminat miktarına göre hesaplanan vekalet ücretinin ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olduğu anlaşılmakla, istinaf mercince tazminat miktarı arttırılmasına rağmen vekalet ücretinin arttırılmaması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,