Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7654 K.2024/1726

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, tutuklama nedeniyle 21.500,00 TL maddi ve 500.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile maddi tazminatın reddine, 20.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; müvekkilinin haksız tutuklama nedeniyle manevi zarar gördüğünü, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, maddi tazminatın kabul edilmesi gerektiğini, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin ödenmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğunu, belirtmiştir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Rize Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/233 Esas, 2018/200 Karar sayılı dosyasında davacının FETÖ silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 02.03.2017 - 28.12.2017 tarihleri arasında 301 gün gözaltında ve tutuklu kaldığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, kararın 30.04.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş kararın davacı asile 30.06.2018 tebliğ edildiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı,

davacının Çayeli Çaykur ...Çay Fabrikasında Tarım Kısım Müdürü olarak görev yaparken 07.03.2017 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı ve 13.07.2018 tarihinde görevine iade edildiği, dava dilekçesinden anlaşıldığı üzere görevine iade edildikten sonra geriye dönük olarak alamadığı maaş ödemelerinin eksiksiz olarak kendisine ödendiği, dolayısıyla maaş yönünden herhangi bir maddi kaybının bulunmadığı, her ne kadar cezaevi giderleri cezaevi ziyaretleri için yapılan yol masrafların maddi tazminat olarak talep edildiği belirtilmiş ise de.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere, yargılama sürecinde yapılan konaklama ve yol masrafları ile cezaevinde yapılan harcamaların maddi tazminata dahil edilemeyeceği, her ne kadar davacının kovuşturma aşamasında kendisini müdafi ile temsil ettirdiğinden bahisle maddi tazminat olarak verilmesi talep edilmiş ise de; davacının tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle lehine maktu vekalet ücretine hükmolunduğu takdirde maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı,

bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği, kampanya primi, giyim eşyası yardımından yoksun bırakıldığından bahisle bunların maddi tazminat olarak verilmesi talep edilmiş ise de;ek ödeme tutarlarının CMK'nın 141 vd. Maddeleri kapsamında maddi zarar hesabına dahil edilemeyeceğinden maddi tazminatın reddine, davacı hakkında açılan kamu davası nedeniyle yargılama sürecinde terör örgütüne üye olmak suçunu işlediği iddiasıyla "sanık" sıfatını taşıdığı,

uygulanan gözaltı ve tutuklama tedbirleri nedeniyle ailesinden ve çevresinden ayrılmak zorunda kaldığı gibi onlar nazarında suçlu olarak görüldüğü, bu suretle tutuklu kaldığı suçun niteliği, sosyal ve ekonomik durumu, yaşadığı ruhsal sıkıntılar, ailesine ve çevresine uzak olması nedeniyle duyduğu acı ve üzüntüler, kendisine atılı suç nedeniyle toplum nazarında aleyhine oluşan önyargılar, topluma uyum sağlamasındaki zorluklar dikkate alınarak manevi tazminata hükmedildiği, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin, maddi tazminatın kabulü gerektiğine, tazminata esas dosyada ödenen vekalet ücretinin ödenmesi gerektiğine ve sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Trabzon 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,