Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7708 K.2023/1623

Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun'un 42 nci maddesi ile değişik 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca kesin olduğu belirlenmiştir.

Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden; İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Kanun'un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 28.04.2018tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dosyası kapsamında, uyuşturucu veya uyarıcı madde yapma veya sağlama suçundan 12.02.2008 - 19.04.2010 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalması sebebiyle oluşan 200.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi zararının haksız koruma tedbiri uygulanan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekâleten arz ve talep ederim" şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 29.03.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın hak düşürücü süre ve yetki yönünden reddine karar verilmesi gerekmektedir. Davacının uğradığını iddia ettiği zarar somut belgelere dayandırılmamıştır. Talep edilen tazminat miktarı fahiştir. Davacıya uygulanan koruma tedbiri haksız değildir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 12. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.05.2019 tarihli ve 2018/832 Esas, 2019/141 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 27.06.2019 tarihli ve 2019/2720 Esas, 2019/1196 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 15.10.2021 tarihli ve 2019/92334 sayılı, ret, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1. Davacı vekilinin temyiz istemi; bölge adliye mahkemesi tarafından manevi tazminat miktarının düşürülmesine, ilişkindir.

2. Davalı vekilinin temyiz istemi; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, hükmedilen tazminat miktarlarının fazla olduğuna, hükmedilen manevi tazminata faiz uygulanmasına ve faiz başlangıç tarihine, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı hakkında uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediğinden bahisle ...

Ağır Ceza Mahkemesine dava açıldığı, dava sürecinde davacının 12.02.2008 - 15.02.2008 tarihleri arasında 3 gün gözaltında kaldığı, 15.02.2008 - 19.04.2010 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine karar verildiği, bu kararın temyiz edilmeksizin 02.03.2018 tarihinde kesinleşmiş olduğu, kesinleşme şerhinin davacı ve vekiline tebliğ edilmediği ancak davacı tarafın yasal süresi içinde bu davayı açmış olduğu, bilirkişi tarafından düzenlenen rapor kapsamı ile; davacının gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süre bakımından 12.635,22 TL maddi gelirden mahrum kaldığı sübuta ermekle;

bu doğrultuda davacı taraf lehine 12.635,22 TL maddi tazminata hükmedilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davacının şahsi ve sosyal hali ile gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süre bilgileri, manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağı hususu dikkate alınarak 52.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine, fazlaya ilişkin tazminat taleplerinin reddine, talep dikkate alınarak gözaltı tarihinden itibaren davacı lehine yasal faiz yürütülmesine, karar tarihinde yürürlükte bulunan tarife uyarınca takdir edilen 5.450,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçların niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre, faiz başlangıç tarihi, tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlarda gözetilerek,

zenginleşme sonucunu doğurmayacak şekilde hak ve nesafet kurallarına uygun makul ve makbul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği, tazminat miktarının mahkemece bu kıstaslar gözetilerek takdir edilmesi gerektiği, 798 gün süre ile gözaltında ve tutuklu kalan davacı yararına bu ölçülere uymayacak miktarda fazla manevi tazminata hükmolunmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle yerinde bulunduğu anlaşılmakla;

hükmün ikinci maddesinde manevi tazminat miktarı olarak belirtilen "52.000,00" ibaresi hükümden çıkartılarak yerine "40.000,00" ibaresinin yazılması suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/35 E., 2017/178 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 12.02.2008 - 19.04.2010 tarihleri arasında 797 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 02.03.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltında alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A. Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden

Karar tarihi itibarıyla temyiz kesinlik sınırının 58.800,00 TL olduğu; “uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama” suçundan 12.02.2008 - 19.04.2010 tarihleri arasında 797 gün gözaltında ve tutuklu kalan davacı lehine hükmedilen tazminat miktarının 52.635,22 TL olması nedeniyle davalı açısından hükmün kesin olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine karar verilmesi gerektiği belirlenmiştir.

B. Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A. Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden

Gerekçe bölümünün (A) paragrafında açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 27.06.2019 tarihli ve 2019/2720 Esas, 2019/1196 Karar sayılı kararına yönelik davalı vekilinin temyiz isteminin, 5271 sayılı Kanun'un 298 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Davacı vekilinin temyiz istemi yönünden

Gerekçe bölümünün (B) paragrafında açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 27.06.2019 tarihli ve 2019/2720 Esas, 2019/1196 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... 12. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,