Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/7809 K.2023/1635

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin 23.10.2019 tarihinde tebliği üzerine davalı vekilinin 25.10.2019 tarihinde verdiği dilekçesinde hükme ilişkin temyiz sebeplerini bildirerek katılma yolu ile temyiz isteminde bulunduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu,

294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 22.10.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin terör örgütüne üye olma suçundan 21.04.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 176 gün tutuklu aldıktan sonra hakkında yapılan yargılama neticesinde beraat kararı verildiğini, haksız tutuklama tedbiri nedeniyle 50.000 TL maddi, 60.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 08.01.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.01.2019 tarihli ve 2018/411 Esas 2019/51 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 16.09.2019 tarihli ve 2019/1446 Esas 2019/2681 Karar sayılı kararı ile davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 21.10.2021 tarihli, davacı ile davalı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davanın süresinde açıldığını, verilen kararın hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz istemi; vekalet ücretine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; ... Anadolu 2. Ağır Ceza Mahkemesi ile yapılan yazışmada, davacının 2016/254 Esas sayılı dosyasında yargılandığı, 22.04.2016-13.10.2016 tarihleri arasında tutuklu kaldığı, gözaltı süresine rastlanılmadığı yönünde bilgi verilerek davacı hakkındaki gerekçeli karar, İstinaf ilamı ve kesinleşme şerhinin gönderildiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede sanığın beraatine dair kararın 13.10.2016 tarihinde verildiği, ilgili kararın istinaf incelemesinden geçtiği ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi tarafından 02.02.2017 tarihli 2017/84 Esas, 2017/149 sayılı Kararı ile "istinaf Başvurusunun Esastan Reddine" dair kesin olarak karar verildiği, hükmün 02.02.2017 tarihli İstinaf Kararı ile kesinleştiğine dair Kesinleşme Şerhinin 15.02.2017 tarihinde düzenlendiği görülmüştür.

5271

sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun "Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat" başlıklı yedinci bölümünde yer alan tazminat isteminin koşullarını düzenleyen 142/1. maddesinin "Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir." hükmüne haiz olduğu,

davacı vekilinin dilekçesinde müvekkili hakkındaki beraat kararı ve kesinleşme şerhinin kendilerine 22.10.2018 tarihinde tebliğ edildiğini ve davanın süresinde açıldığını belirttiği ancak yukarıda belirtildiği üzere tazminat davasının her halükarda karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde açılabileceğinin Kanun'un amir hükmü olduğu, davacı hakkındaki beraat kararının İstinaf ilamı ile 02.02.2017 tarihinde kesinleştiği, davacı vekilinin ise ... bu tazminat davasını 22.10.2018 tarihinde açtığı görülmekle;

kesinleşme tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde açılmayan davanın süresinde açılmadığı anlaşıldığından CMK'nın 142/1 maddesi gereğince davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; Mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusunda bulunan davalı ve davacı vekillerinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi ve CMK'nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... Anadolu 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/254 Esas, 2016/264 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 22.04.2016-13.10.2016 tarihleri arasında 5 ay 22 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 02.02.2017 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tâbi olduğu anlaşılmıştır.

A. Davacı vekilinin temyiz sebeplerine yönelik olarak

5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 142 nci maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir...

Hükmü uyarınca tazminata esas beraat hükmünün istinaf incelemesi sonucunda onanmak suretiyle 02.02.2017 tarihinde kesinleştiği, davanın ise hak düşürücü bir yıllık süre geçtikten sonra 22.10.2018 tarihinde açılması karşısında davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Davalı vekilinin temyiz sebeplerine yönelik olarak

05.08.2017 tarihli 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik, 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınmadan,

davanın tümüyle reddi nedeniyle davacı tarafından talep edilen 110.000 TL tazminat miktarı üzerinden hesaplanan miktar gözetilerek davalı lehine ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu vekalet ücreti takdir edilmesi yerine sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (B) paragrafında açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 16.09.2019 tarihli ve 2019/1446 Esas 2019/2681 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi gereği hüküm fıkrasının ikinci paragrafında yer alan "1.056,00 TL nisbi" ibaresinin çıkarılarak yerine "5.450,00 TL maktu" ibaresinin eklenmesi suretiyle, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 11. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,