Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/8068 K.2023/1507

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebebine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 01.06.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; öğretmen albay olan müvekkilinin suç işlemek amacı ile kurulan örgüte üye olmak ve hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydetmek suçlarından yargılandığı, 13.06.2012 tarihinde gözaltına alındığını, 15.06.2012 tarihinde serbest bırakıldığını, evinde arama yapıldığı,

el koyma tedbiri uygulandığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiğini, Fetö/Pdy örgütünün amacını yerine getirmek amacıyla devlet organlarında çalışan devlet memurlarının karalayıcı ve aşağılayıcı şekilde kurgulanan kumpas sonucunda haksız yargılandığını, yakın çevresi tarafından dışlandığını, pasif göreve getirdirildiğini, ruh ve beden sağlığını kaybettiği gerekçeleri ile müvekkili lehine 250.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 17.07.2017 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılıp açılmadığı hususunun resen araştırılması gerektiği, süreden ret kararı verilmesi gerektiğini, yetkili mahkemede açılıp açılmadığı araştırılması gerektiğini, davacının gözaltı süresi yasal süreyi geçmediğini, talep edilen tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, manevi tazminat davalarında faiz uygulanmasının yasal dayanağının bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini, reddedile kısım üzerinden de vekalet ücretinin verilmesi gerektiğini, öne sürmüştür.

3.... 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.11.2017 tarihli ve 2017/219 Esas, 2017/392 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 10.12.2019 tarihli ve 2018/2217 Esas, 2019/4613 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 28.10.2021 tarihli tebliğnamesi ile davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi;

Davacının Fetö/Pdy örgütünün amacını yerine getirmek amacıyla devlet organlarında çalışan devlet memurlarının karalayıcı ve aşağılayıcı şekilde kurgulanan kumpas sonucunda haksız gözaltına alındığını, evinde arama yapıldığını, eşyalarına el konulduğunu, gerçek dışı sistematik haber ve karalama ile müvekkilinin onur şeref ve saygınlığının zedelendiğini, yakın çevresi tarafından dışlandığını, pasif göreve getirdirildiğini, ruh ve beden sağlığını kaybettiği, örgüt mensuplarının kanuna aykırı eylem ve fiillerini tespit edemeyen ve engellemeyen devletin, söz konusu fiil ve eylemler nedeniyle madden ve manen sorumlu olacağından hükmedilen manevi tazminatın eksik olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Tazminat talebinin esasını oluşturan ...

5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas, 2016/37 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının suç işlemek amacı ile kurulan örgüte üye olmak ve hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydetmek suçlarından yargılandığı, 13.06.2012 - 15.06.2012 tarihleri arasında gözaltında kaldığını, yapılan yargılama üzerine beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, davacının haksız gözaltına alınması,

subay oluşu, dosyaya yansıyan mali ve sosyal durumu değerlendirilerek 5.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin ve davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; davacının Kuleli Askeri lisesinde öğretmen binbaşı olarak görev yapmakta ve kendi beyanına göre 3.000 TL maaş almakta iken,.

Askeri lisesine tayin olduğu dönemde, kamuoyunda ... askeri casusluk davası olarak bilinen davanın soruşturma aşamasında 13.06.2012 günü saat 17:00'de göz altına alındığı, savcılık tarafından ifadesi alındıktan sonra 15.06.2012 tarihinde serbest bırakıldığı,

davanın yapılan yargılaması sonucunda atılı suçtan beraatına karar verildiği maddi olay nedeniyle hükmedilecek manevi tazminatın, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçların niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre, haksız gözaltı ve tutuklamanın başlangıç tarihi olan 13.06.2012 tarihinden itibaren faize hükmedilmesinden dolayı tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ile benzeri hususlarda gözetilerek,

zenginleşme sonucunu doğurmayacak biçimde hak ve nesafet kurallarına uygun makul ve makbul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği halde 2 gün süre ile gözaltında kalan davacı yararına bu ölçütlere uymayacak şekilde fazla manevi tazminata hükmolunması, kanuna ve hakkaniyete aykırı bulunmuş ve dairemizce, duruşma açılarak yeniden yapılan yargılama sonucunda, yukarıda açıklanan gerekçe ve ölçütlere göre, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabul ve kısmen reddi ile 2.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas, 2016/37 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının suç işlemek amacı ile kurulan örgüte üye olmak ve hukuka aykırı kişisel verileri kaydetmek suçlarından yargılandığı, 13.06.2012 - 15.06.2012 tarihleri arasında 2 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama üzerine beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

A. Davacı vekilinin temyiz sebepleri

1. Hükmedilen manevi tazminat miktarı yönünden; Yargıtayın görevi ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve benzer olaylarda aynı çözüm tarzının oluşturulmasıdır. Bu görev yerine getirilirken hukukun genel ilkeleri, ülkedeki pozitif hukuk normları ve uluslararası temel insan haklarına ilişkin kural ve kabullere uygun bir yorum ve uygulama benimsenmelidir.

Bu ilke yalnızca denetim mahkemeleri için değil, hüküm mahkemeleri için de geçerlidir. Hukuk devletinin en belirgin özelliği hiçbir kurum ve makam ayrımı gözetilmeden herkesin hukuk kurallarına uymasıdır.

Dairemizin yerleşik kararlarında da vurguladığı üzere, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği anlaşıldığından davacı vekilinin manevi tazminatın eksik olduğuna yönelik temyiz talebinin reddine karar verilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 10.12.2019 tarihli ve 2018/2217 Esas, 2019/4613 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 8. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,