Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/8764 K.2023/859

Dairemizce verilen bozma kararı üzerine Mahkemece kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu,

karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 22.05.2015 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin ... Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında Erkek Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismarı ile Cebir ve Tehdit veya Hile Kullanarak Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma suçlarından dolayı 14.12.2011 tarihinde gözaltına alındığı, 15.12.2011 tarihinde tutuklandığını, 08.05.2012 tarihinde tahliye edildiğini, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/511 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini, hükümlerin temyiz incelemesinden geçerek 26.02.2015 tarihinde kesinleştiğini, haksız tutuklama tedbiri uygulanması nedeniyle; 238.460,97 TL maddi tazminat ve 150.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 25.06.2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; " davanın süresinde açılmadığını, davacının kendi ihmali ve kusuru işleme sebebiyet verdiğini, talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.12.2015 tarihli ve 2015/305 Esas, 2015/455 Karar sayılı kararı ile "davanın kısmen kabulü ile 10.993,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline" karar verilmiştir.

4. Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 15.10.2018 tarihli 2018/5075 Esas 2018/9667 Karar sayılı ilamıyla " yıllık gelir beyannamesi dikkate alınarak davacının net karı üzerinden maddi tazminatın hesaplanması gerektiği gözetilmeden, brüt kar üzerinden hesaplama yapılarak belirlenen 10.993 TL’nin maddi tazminat olarak fazla tayini, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı,

tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı lehine belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda fazla manevi tazminata hükmolunması, Dairemizce yapılan temyiz incelemeleri sırasında aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı olarak birden fazla davanın açıldığının tespit edildiğinin anlaşılması karşısında;

hazine zararına yol açan mükerrer davalara ilişkin ödemelerin önlenmesinin temini ve kamu kaynaklarının etkili, verimli ve hukuka uygun kullanılması bakımından, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı açılmış dava olup olmadığının ilgili birimlerden sorulup, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden de araştırılarak tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

gerekçeli karar başlığında, ''Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat'' olan dava türü yerine ''Kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kişilere tazminat verilmesi'', ''Dava tarihi: 22.05.2015'' yerine ''Suç tarihi/saati: 11.06.2015'' yazılması ile ''Suç yeri: ...'' ibaresine yer verilmesi" gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

5. ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.09.2019 tarihli 2019/6 Esas 2019/310 Karar sayılı kararıyla "davanın kısmen kabulü ile 3.444,14 TL maddi ve 3.400,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline " karar verilmiştir.

6.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 04.11.2021 tarihli, davacı ile davalı vekilinin temyiz isteminin reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz isteği; davacının tutuklanmadan önce tekel bayisi işlettiğini, maddi zararına ilişkin dosyaya sunulan belgelerin dikkate alınmadığını, maddi ve manevi tazminat miktarının eksik belirlendiğine, hükme esas alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmediğine, eksik araştırmayla hüküm tesis edildiğine ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen tazminat miktarının yüksek olduğuna ve davanın reddedilen kısmı için davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

İlk Derece Mahkemesince; ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/511 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; suçun çocuğun nitelikli cinsel istismarı, cebir, tehdit veya hile kullanılarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, katılanın Emirhan Tetik, katılanın Zekiye Tetik, sanığın ... olduğu, suç tarihinin Mayıs 2010 olduğu, sanık ...'ın gözaltı tarihinin 14.12.2011, tutuklama tarihinin 15.12.2011 olduğu, tahliye tarihinin 08.05.2012 olduğu, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 11.09.2012 tarih ve 2012/293 karar sayılı ilamı ile ...'ın üzerine atılı müsnet suçlardan dolayı beraatine karar verilmiş olduğu, beraat kararının kesinleşme tarihinin 26.02.2015 olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda davacının uğradığı maddi zararın tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve alınan raporda davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı sürelere ilişkin olarak net kar üzerinden yapılan hesaplamaya göre 146 gün karşılığı 3.444,14 TL gelir kaybı hesaplanarak maddi tazminat miktarı tespit edilmiştir.

Dosyada toplanan tüm deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde CMK'nın 141 ve 142. maddelerdeki tazminat şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda; davacının gözaltı ve tutuklu kaldığı 146 güne karşılık, bilirkişi raporu da dikkate alınarak 3.444,14 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.

Manevi tazminat miktarı belirlenirken objektif bir kriter olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklulukta kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nasafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekmektedir.

Mahkememizce bu kriterler nazara alınarak davacının gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreler karşılığı 3.400,00 TL manevi tazminata hükmedilmiş, maddi ve manevi tazminatın haksız tutuklama tarihi olan 15.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine bu gerekçeyle fazlaya ilişkin isteminde reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/511 Esas 2012/293 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında; davacı hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığının Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismarı ile Cebir ve Tehdit veya Hile Kullanarak Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma suçlarından yürüttüğü soruşturma kapsamında davacının Çocuğun Nitelikli Cinsel İstismar suçundan 15.12.2011 - 08.05.2012 tarihleri arasında 4 ay 24 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda her iki suçtan ayrı ayrı beraatine karar verildiği,

beraat hükümlerinin temyiz incelemesinden geçerek 26.02.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmakla;

A- Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Hükmedilen maddi tazminat miktarı yönünden; Davacı vekilince temyize konu hükme esas alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmediği ileri sürülmüş ise de raporun Dairemizin 15.10.2018 tarihli bozma ilamından önce yapılan yargılama aşamasında alındığı anlaşılmakla davacı vekilinin raporun tebliğ edilmediğine ilişkin temyiz itiraz yerinde görülmemiş olup; davacının bahse konu döneme ilişkin olarak Yıllık Gelir Beyannamesi dikkate alınarak davacının net karı üzerinden üzerinden hesaplanan maddi tazminata hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

2.Manevi Tazminat Talebi Yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği anlaşıldığından hükmedilen tazminat miktarında bir isabetsizlik görülmemiştir.

B- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Hükmedilen tazminat miktarının yüksek olduğuna ve davanın reddine karar verilmesi gerektiğine yönelik temyiz talebi yönünden; Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ve devamı maddelerine göre, maddi ve manevi tazminat hakkı bulunduğundan, davalı vekilinin, davacının tazminat talebinin reddi gerektiğine ve yüksek olduğuna yönelik temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.Karşı vekalet ücreti istemi yönünden; Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.09.2019 tarihli 2019/6 Esas 2019/310 Karar sayılı kararında davacı vekili ile davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,