Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/8997 K.2023/3007

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 22.07.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 30.06.2017 - 10.01.2019 tarihleri arasında tutuklu kalması sebebiyle oluşan zararının karşılığı olarak 100.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 19.09.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Dava süresinde açılmamıştır. Davacı hakkında yasalara aykırı bir işlem yapılmamıştır. Talep edilen tazminat miktarları fahiştir. Maddi zararın ayrıca ispatlanması gerekmektedir. Mükerrer dava açılıp açılmadığı, mahsup yapılıp yapılmadığı, davacının davaya muvafakatinin olup olmadığı araştırılmalıdır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.11.2019 tarihli ve 2019/201 Esas, 2019/283 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.01.2020 tarihli ve 2020/14 Esas, 2020/69 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 22.11.2021 tarihli ve 2020/36882 sayılı, esastan ret görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, avukatlık ücreti ve cezaevi harcamalarının maddi tazminat hesabına dahil edilmemesine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı (sanık) hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan dolayı 30.06.2017 tarihinde tarihinde tutuklandığı, yapılan yargılama neticesinde Erzincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 10.01.2019 tarih ve 2017/261-2019/8 sayılı kararıyla beraatine ve tahliyesine dair karar verildiği, anılan kararın 13.05.2019 tarihinde kesinleştiği ve davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde davaya konu koruma tedbiri nedeniyle tazminat davasını açtığı anlaşılmıştır.

Davacının maddi zararının tespiti hususunda yazılı olarak belge veya bilgi sunulmadığından net asgari ücret tarifesi dikkate alınarak hesaplama yapılmış ve davacının 28.320,98 TL maddi zararı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından; davacı vekilinin talebinin kısmen kabulü ile 28.320,98 TL maddi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı maliye hazinesinden tahsiline karar verilmiştir.

Davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süre, sosyal ve ekonomik durumu ve konumu nazara alınarak davacı lehine takdiren 40.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı maliye hazinesinden tahsiline ilişkin karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 2017, 2018 ve 2019 yılında belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplanan toplam 28.295,31 TL maddi tazminatın 30.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken hesap hatası yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi, hukuka aykırı bulunduğundan; gerekçe ve hükümdeki maddi tazminat miktarına ilişkin "28.320,80 TL" ibaresi çıkarılarak yerine "28.295,31 TL" ibaresinin yazılması, suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Erzincan 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/261 E., 2019/8 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 30.06.2017 - 10.01.2019 tarihleri arasında 559 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 13.05.2019 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye dava açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden; 1.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

2.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından; kararda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3.Davacının cezaevi harcamalarına ilişkin talebinin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesi yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (1) numaralı paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.01.2020 tarihli ve 2020/14 Esas, 2020/69 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,