Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9185 K.2023/2800

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 02.10.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yürütülen soruşturma sonucunda 30.08.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 8 gün gözaltında kaldıktan sonra Sulh Ceza Hakimliğince adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığını, Van 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/17 Esas, 2017/20 Karar sayılı ilamı ile 12.10.2017 tarihinde beraatine karar verildiğini ve 20.10.2017 tarihinde bu kararın kesinleştiğini belirterek haksız gözaltı nedeniyle 200.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 500.000,00 TL tazminatın gözaltı tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... hazinesinden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 06.11.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılıp açılmadığının ve davacının davaya muvafakati olup olmadığının araştırılması gerektiğini, tazminat koşullarının oluşmadığını, zararın delillendirilmediğini, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, gözaltından faiz talep edilemeyeceğini ve davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir.

3. Van 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.02.2019 tarihli ve 2018/36 Esas, 2019/82 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 07.05.2020 tarihli ve 2019/1353 Esas, 2020/536 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 20.11.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; eksik maddi ve manevi tazminata hükmolunduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Van 6. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davacı ... hakkında Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan yürütülen soruşturma sonucunda 30/08/2016 tarihinde gözaltına alındığı, akabinde adli kontrol şartıyla Sulh Ceza Hakimliğine sevkinin yapıldığı, Van 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin 05/09/2016 tarih 2016/413 sorgu sayılı kararı ile 05/09/2016 tarihinde adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasına karar verilerek serbest bırakıldığı, Van 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/17 esas 2017/20 karar sayılı ilamı ile 12/10/2017 tarihinde beraatine karar verildiği, verilen kararın 20/10/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

...

Yapılan değerlendirmede; davacının süresi içerisinde dava açtığı, tazminat isteminin CMK'nın 142 maddesindeki koşulları taşıdığı anlaşılmıştır.

Van 5. Ağır Ağır Ceza Mahkemesinin dosyasında davacının gözaltında kaldığı sürenin başka bir dosyadan mahsup edilmediği anlaşılmıştır.

Maddi tazminat miktarı belirlenirken, aylık net gelirini resmi bir belge ile ispat edemeyen davacının, vasıfsız bir işçi olduğu değerlendirilerek, tutuklulukta kaldığı dönemdeki net asgari ücret nazara alınıp, tutuklandığı ilk gün hesaba katılmak ve tahliye edildiği gün dikkate alınmamak suretiyle, haksız tutuklulukta geçen sürelerin ay ve günü üzerinden hesaplanan (2016 yılında net asgari ücretin 1.177,46 TL olduğu, davacının gözaltında kaldığı 30/08/2016- 31/08/2016 tarihleri arası (2 gün) için 1.177,46/31X2=75,96 TL; 01/09/2016- 05/09/2016 tarihleri arası (4 gün) için 1.177,46/30X4=157,00 TL olmak üzere toplam ) 232,96 TL maddi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle hesaplanan 450,00 TL manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminat miktarının 258,83 TL'ye yükseltilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan Van 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/17 Esas – 2017/20 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 30.08.2016 - 05.09.2016 tarihleri arasında 6 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 20.10.2017 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, davacı vekilinin bu hususlara ilişkin temyiz talebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 07.05.2020 tarihli ve 2019/1353 Esas, 2020/536 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,