Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9574 K.2023/4789

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, ilk derece mahkemesi hükmünü istinaf etmeyen davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi tarafından aleyhine verilen hükme ilişkin gerekçeli kararla birlikte davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kendisine 30.12.2019 tarihinde tebliğinin ardından 10.01.2019 tarihinde verdiği temyiz dilekçesinin katılma yoluyla temyiz olduğu,

aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 23.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; " müvekkilinin suç işlemek amacıyla örgüte üye olma ve ihaleye fesat karıştırma suçlarından 06.01.2009 tarihinde gözaltına alındığını, 07.01.2009 tarihinde tutuklandığını, 12.02.2013 tarihinde tahliye edildiğini, yargılama sonucunda beraatine karar verildiğini belirterek haksız tutuklama tedbiri nedeniyle 250,996 TL maddi ve 250,000 TL manevi tazminatın gözaltına alındığı tarihten tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.

2.Davalı vekili 11.07.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; " davanın süresinde açılıp açılmadığının tespiti gerektiğini, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 18/07/2018 tarih ve 2018/243 Esas 2018/519 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin 18.03.2019 tarihli 2019/251 Esas 2019/343 Karar sayılı kararı ile " davacının 06.01.2009-07.01.2009 tarihleri arasında gözaltında kaldığı halde buna ilişkin belgenin denetime olanak verecek şekilde dosya içerisinde bulundurulmaması, davacı ile ilgili sanık olarak yargılandığı Konya 5.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 E. 2017/387 K. sayılı kararının çok fazla sayfadan oluşması nedeniyle bir kısmının dosyada bulunduğu denetime olanak verecek şekilde CD olarak temin edilip dosyaya konulmaması,

davacının 07.01.2009-12.02.2013 tarihleri arasında tutuklu kalmış olmasına göre tutukluluğun infaz görüp görmediğinin Adana F Tipi Kapalı Cezaevinden sorulduğu verilen cevapta sanığın 19.01.2010 tarihinde Adana E tipi Kapalı Cezaevine sevk edildiğinin bildirildiği ancak Adana E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan tutukluluğun infaz görüp görmediği ve tutuklulukta geçirilen sürenin başka bir suç nedeni ile verilen cezadan mahsup edilip edilmediğinin sorulması gerekirken bu hususta herhangi bir araştırma yapılmamasının kanuna aykırı olduğu " gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

5. Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.05.2019 tarih ve 2019/210 Esas 2019/292 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6.Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 2. Ceza Dairesinin 06.12.2019 tarihli ve 2019/1633 Esas 2019/1568 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 01.12.2021 tarihli, temyiz sınırı ve hükmolunan tazminat miktarına göre hükmün kesin olması nedeniyle davalı vekilinin temyiz isteminin reddine, davacı vekilinin temyiz istemi yönünden yapılan incelemede, eksik manevi tazminata hükmolunmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün bozulması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; asgari ücrete göre maddi tazminat hesabının yapılmasının hukuka aykırı olduğuna, cezaevi masraflarının maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğuna ve davanın kısmen kabul edilmesi nedeniyle davalı lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacının ceza evinde kaldığı sürece yaptığı harcamalar ve diğer kayıplarına ve giderlerine ilişkin olarak yerleşik Yargıtay Kararlarına göre maddi tazminata konu edilemeyeceğinden reddi gerektiği, davacının maddi tazminata ilişkin olarak; davacı her ne kadar tutuklanmadan evvel ...Tic. San. Ltd. Şti.'nin ortağı olduğu ve yüksek gelir düzeyine sahip olduğunu belitmiş ise de gerekli tevsik edici belgeleri sunmadığından talep edilen maddi kayba ilişkin olarak asgari ücret tarifesi baz alınarak 33.010,14 TL maddi ve 35.000 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihi olan 06.01.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; geliri ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı miktarı konusunda itibar edilebilecek herhangi bir belge ibraz edemeyen davacının, bahse konu döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplanacak “30.860,94” TL'nin gelir kaybı olarak ödenmesine karar verilmesi gerekirken bu miktarın üzerinde kalacak şekilde "33.010,14" TL olarak tayin edilmesi suretiyle fazla maddi tazminata hükmolunması,

davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarının bu ölçütlere uymayıp, fazla tayin edilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hükmün 1.maddesinde yer alan "33.010,14 TL maddi tazminat" ibaresinin hükümden çıkartılarak, yerine "30,860,94 TL maddi tazminat" ibaresinin yazılması, aynı maddede yer alan "35.000 TL manevi tazminat" ibaresinin yerine ise "33.000 TL manevi tazminat" ibaresinin yazılması sureti ile hukuka aykırılıkların düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Konya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/169 Esas ve 2017/387 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Suç İşlemek Amacıyla Örgüte Üye Olma ve İhaleye Fesat Karıştırma suçlarından 06.01.2009-12.02.2013 tarihleri arasında 4 yıl 1 ay 5 gün tutuklu kaldığı, ancak sadece Suç İşlemek Amacıyla Örgüte Üye Olma suçuna ilişkin tutuklama müzekkeresinin infaz gördüğü, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün Suç İşlemek Amacıyla Örgüte Üye Olma suçu yönünden 05.01.2018 tarihinde kesinleştiği, göz altına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Bölge adliye mahkemesinin karar tarihi olan 2019 yılı kesinlik sınırının 58.800 TL olduğu, davalı aleyhine hükmedilen tazminat miktarının 30,860,94 TL maddi ve 33.000 TL manevi olmak üzere toplam 63.860,94 TL olduğu, davalının temyiz isteminin kesinlik sınırı altında bulunmadığı, dolayısıyla hükmün davalı açısından temyizi kabil olduğu anlaşıldığından anlaşıldığından tebliğnamedeki ret öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

A.Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden 1.Davacının maddi tazminata ilişkin temyiz sebeplerine ilişkin olarak;

a. Davacı vekili davacının .... Tic. San. Ltd. Şti'nin ortağı olduğunu, aylık 5.000 TL kazancının bulunduğu belirtilmiş ise de dosya içerisindeki Ticaret Sicil Gazetesi içeriğine göre; davacının 08.04.2008 tarihli kararla hissesinin tamamını ...'ye devrederek ortaklıktan ayrıldığı 06.01.2009 tarihinde gözaltına alındığı, dolayısıyla tutuklandığı dönemde anılan şirkette ortaklığı bulunmadığı,

davacı vekili davacının tutuklandığı dönemde çiftçilikten elde ettiği gelirinden de mahrum kaldığını beyan etmiş ise de dava dilekçesinde bu hususa ilişkin herhangi bir talebi olmadığı gibi davacının tutuklu kaldığı dönemde mahrum kaldığını iddia ettiği gelirin kaynağına ilişkin çiftçi kayıt belgesi vb herhangi bir belge sunmadığı anlaşılmakla;

tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

b. Davacının ceza evinde yaptığı harcamalara ilişkin giderlerin 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında olmadığından bu hususlara ilişkin olarak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Davacının manevi tazminata ilişkin temyiz sebeplerine ilişkin olarak; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltı ve tutukluluk süresi, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği anlaşıldığından davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

B.Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden 1.Davalının maddi tazminata ilişkin temyiz sebeplerine ilişkin olarak; Tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış olup, davalı vekilinin hükmedilen maddi tazminatın yüksek olduğuna ilişkin temyiz nedeni yerinde görülmemiştir.

2.Davalının manevi tazminata ilişkin temyiz sebeplerine ilişkin olarak; Yukarıda (A-2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin manevi tazminatın yüksek olduğuna ilişkin temyiz nedeni yerinde görülmemiştir.

3.Davalının vekalet ücretine ilişkin temyiz sebeplerine ilişkin olarak; Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmamış olup, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz nedeni yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Konya Bölge Adliye Mahkemesinin 2. Ceza Dairesinin 06.12.2019 tarihli ve 2019/1633 Esas 2019/1568 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,