Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2021/9611 K.2023/3048

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 22.01.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin 6136 sayılı Yasaya Muhalefet suçundan 15.04.2009 tarihinde gözaltına alındığını, 16.04.2009 tarihinde tutuklandığını, 05.08.2009 tarihinde tahliye edildiğini, yargılama sonucunda beraatine karar verildiğini belirterek haksız tutuklama tedbiri nedeniyle 40.200 TL maddi, 40.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 15.02.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. Patnos Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.05.2019 tarihli ve 2019/23 Esas 2019/118 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 02.07.2020 tarihli ve 2019/2420 Esas 2020/916 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 01.12.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacının kahvecilik yaptığı anlaşılmış ise de kazancına ilişkin herhangi bir delil dosyaya sunmadığı gözetilerek davacının tutuklu kaldığı 15/04/2009 - 05/08/2009 tarihi ile tüm dosya kapsamı dikkate alındığında tutuklu kaldığı dönemler için belirlenen asgari ücret günlük net tutarından maddi tazminat hesabı yapılmasının gerektiği,

Ağrı Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce dosyamıza sunulan 2009 yıllarındaki asgari ücret tablosuna göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun ilgili dönemlerde 16 yaşından büyükler için belirlediği asgari ücret dikkate alınarak tutukluluk süresindeki toplam kaybın 2.008.743 TL olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla.

2.008.743 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 15/04/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; davacıya ait olan hizmet dökümüne göre, gözaltı ve tutuklulukta kaldığı sürede, maaşından kesinti yapılmadığının tespiti üzerine, davacının maddi kaybının bulunmaması gerekçesiyle maddi tazminat talebinin reddi yerine kısmen kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle hüküm fıkrasındaki maddi tazminata ilişkin 1. bendinin tamamen çıkartılarak yerine, "1. maddi tazminat talebinin reddine" ibaresinin eklenmek suretiyle istinaf incelemesine tabi hükmün düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Ağrı 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2009/144 Esas - 2017/420 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının İzinsiz Olarak Ateşli Silah ve Mermileri Ülkeye Sokma İmal Etme Nakletme Satma suçundan 15.04.2009-05.08.2009 tarihleri arasında 3 ay 21 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 05.12.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

Dosya kapsamındaki davacıya ait Sigortalılık Tescil ve Hizmet Kaydı Tespit Belgesine göre davacının gözaltı ve tutukluluk süresini kapsayan döneme ilişkin sigorta primlerinin yatırıldığı görülmekte ise de sigorta statüsünün 1479 sayılı Kanunun 4/1-b kapsamında olduğunun anlaşılması karşısında; tutuklandığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat olarak verilmesi gerekirken Bölge Adliye Mahkemesince davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 02.07.2020 tarihli ve 2019/2420 Esas 2020/916 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 303 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi gereği hüküm fıkrasındaki maddi tazminata ilişkin 1. bendinin tamamen çıkartılarak yerine, "Davanın kısmen kabulü ile.

1.952,39 TL maddi tazminat 15.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" ibaresinin eklenmesi suretiyle, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,