Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/2622 K.2025/932

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Ürgüp Asliye Ceza Mahkemesi'nin 02.10.2019 tarihli ve 2019/302 E., 2019/743K. sayılı ilamıyla sanık hakkında yürütülen yargılama neticesinde kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiş, karara karşı o yer Cumhuriyet savcısı, üst Cumhuriyet savcısı ve katılan vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile duruşmalı yapılan yargılama neticesinde; ilk derece mahkemesi hükmü kaldırılarak sanık hakkında 2863 sayılı Kanunun 65/1, 5237 sayılı TCK'nın 62, 52/2-4, 51, 53 maddeleri uyarınca 1 yıl 8 ay hapis 1.660 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına,

hapis cezasının ertelenmesine, 2 yıl denetim süresi belirlenmesine karar verilmiş, karara karşı katılan vekilinin temyiz başvurusunda bulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Dairemize tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan vekilinin temyiz isteği; sanık hakkında alt sınırdan ceza verilerek erteleme hükümleri uygulanmasının hukuka aykırı olduğuna ve resen gözetilecek nedenlere ilişkindir.

III.OLAY VE OLGULAR

18.12.2018 günü Nevşehir İli, Ürgüp İlçesi, Ağıl Mahallesi, 239 ada,49 parsel nolu taşınmaz, Mülga Nevşehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 12.11.1999 gün ve 1123 sayılı kararı ile belirlenen 1. derece doğal sit alanı içinde kalan sanığa ait taşınmazda yapılan tespitte sanığın izinsiz inşai faaliyette bulunduğu tespit edilmesi üzerine sanık hakkında başlatılan soruşturma işlemleri kapsamında aldırılan 21.05.2019 tarihli arkeolog ve mimar bilirkişi raporuna göre taşınmaz üzerinde 1 katlı yığma kargir taşıyıcı sistemli, düz toprak damlı, demir ve ahşap kapı doğramalı,ahşap ve pvc plastik pencere doğramalı,

zemini şap kaplamalı duvarları sıvalı yaklaşık 18-20 yıllık yıpranma oranlı yapı olduğunun, belirtildiği, (davaya konu edilmeyen) 240 ada 17 parsel nolu taşınmaz üzerindeki yapının yeni yapı olduğu ve izinsiz uygulamanın 2863 sayılı Yasa kapsamında kaldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Taşınmaza ait tapu kaydına göre davaya konu taşınmazın sanık tarafından 13.02.2012 tarihinde satın alındığı, ve tapuda taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığına dair 17.02.1994 ile 07.05.2019 tarihli şerhlerin bulunduğu anlaşılmıştır.

Sanığın yargılama sürecindeki savunmalarında davaya konu yapıları 2009 ila 2010 yıllarında yaptığını beyan ettiği, İlk Derece Mahkemesince dinlenen tanık ...'ın sanığı doğrular mahiyette beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Yerel Mahkemece yürütülen yargılama neticesinde; "..suça konu ... bakımından suç tarihinin 2011 yılı öncesi olarak kabul edilmek suretiyle yapılan incelemede; sanığın üzerine atılı 2863 Sayılı Yasaya muhalefet suçunun suç tarihi itibarıyla cezanın üst sınırı ve alt sınırı itibari ile 5237 sayılı TCK'nın 66/1-e maddesine göre 8 yıllık olağan zaman aşımına tabi olduğu, atılı ... nedeniyle 24/05/2019 tarihinde sanığın ifadesinin alındığı, iddianamenin 28/05/2019 tarihinde düzenlendiği, bundan başkaca zamanaşımını kesen herhangi bir olay veya olgunun bulunmadığı, bu haliyle 8 yıllık olağan zaman aşımı süresinin dolduğu" gerekçesiyle 2863 Sayılı yasanın 65/1 ve TCK 66/1-e maddeleri gereğince zamanaşamı nedeniyle kamu davasının düşürülmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılarak yürütülen yargılama sırasında istinabe yoluyla yaptırılan keşif sonrası düzenlenen 29.06.2020 tarihli arkeolog-mimar bilirkişi raporuna göre; dava konusu Nevşehir İli, Ürgüp İlçesi, Ağıl Mahallesi, 239 ada, 49 parsel nolu taşınmaz, Mülga Nevşehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 12.11.1999 gün ve 1123 sayılı kararı ile belirlenen 1. derece doğal sit alanı içinde kaldığı, davaya konu izinsiz yapıların 11.08.2011 tarihli uydu görüntülerinde mevcut olmayıp 15.08.2013 tarihli uydu görüntülerinde mevcut olduğu dolayısıyla yapıların 11.08.2011 ila 15.08.2013 tarihleri arasında inşa edildiği, görüntü kirliliği oluşturduğu ve geri dönüşümü halinde doğal dokuya zarar vermeyeceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesince yürütülen yargılama neticesinde;" Her ne kadar sanık taşınmazı 2007 yılında aldığını ve yapıları da 2009 ile 2010 yıllarında yaptığını söylemiş ve tanık ...

Artık ... olmamakla birlikte sanığın yapıyı 8-9 yıl önce inşa ettiğini, ahşap yağmurluğun ise ne zaman yapıldığını bilmediğini beyan etmiş ise de, tapu kaydına ve 29.06.2020 tarihli bilirkişi raporuna göre suça konu yapının savunmada geçtiği gibi 2009 ile 2010 yıllarında arasında yapılmadığı, sanık lehine yapılan değerlendirmeyle bile en erken 11.08.2011 yılında yapılmış olabileceğinin tespit edildiği,

dosya kapsamına göre sanık hakkında 28.05.2019 tarihli iddianame ile dava açılmakla eylemin zamanaşımına da uğramadığı" gerekçesiyle Yerel Mahkemenin düşme hükmü kaldırılarak sanığın 1. derece doğal sit alanında kalan taşınmazda izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunduğu sabit görülerek mahkumiyetine dair hüküm tesis edilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde dosyaya sunulan 29.06.2020 tarihli arkeolog-mimar bilirkişi raporuna göre; yalnız uydu görüntüleri dikkate alınarak davaya konu izinsiz yapıların 11.08.2011 ila 15.08.2013 tarihleri arasında inşa edildiğinin belirtilmesi tapu kayıtlarına göre ise sanığın bağ niteliğindeki taşınmazı 13.02.2012 tarihinde edindiğinin tespiti karşısında ;suç tarihinin tereddüte mahal bırakmayacak şekilde belirlenmesi yönüyle taşınmaza ait (elektrik su) abonelik bilgileri de temin edilerek,

Mahkemece arkeolog, çevre ve inşaat mühendisinden oluşan üç kişilik bilirkişi heyetinin katılımı ile mahallinde yeniden keşif icra edilip davaya konu yapılardaki malzemelerin cinsi, yıpranma durumu, renk solmaları gibi teknik verilerde dikkate alınmak suretiyle yapım tarihi (suç tarihi) tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra müdahalelerin nitelikleri (basit – esaslı) ile sanığın eylemi neticesinde sit alanının zarar görüp görmediği araştırılarak zararın varlığı halinde, 2863 sayılı Kanunun 65/1-1.cümlesi uyarınca cezalandırılması,

zarar mevcut olmayıp fiilin “basit müdahale” kapsamında kaldığının ya da “esaslı müdahale” kapsamında kalmakla birlikte, taşınmazı içeren yerleşim biriminin bağlı olduğu idarenin (belediye - il özel idaresi-büyükşehir belediyesi) bünyesinde suç tarihi itibariyle koruma uygulama ve denetim bürosu bulunduğunun tespiti halinde, aynı Kanunun 65/4. maddesi;

yine zarar mevcut olmayıp fiilin “esaslı müdahale” kapsamında kaldığının ve taşınmazı içeren yerleşim biriminin bağlı olduğu idarenin bünyesinde suç tarihi itibariyle koruma uygulama ve denetim bürosu bulunmadığının tespiti halinde ise, 65/1-2. cümlesi uyarınca sanığın mahkumiyetine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin,eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle katılan vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesinin kararının açıklanan nedenlerle 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, tebliğnameye uygun olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2 maddesi uyarınca Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,