Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/2679 K.2025/7207

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız yakalama, gözaltı, arama, el koyma, tutukluluk ve adli kontrol nedeniyle 500.000,00 TL maddi tazminat ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile maddi tazminat talebinin reddine ve 10.500,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde;

hükümdeki manevi tazminata ilişkin yer alan ''10.500,00 TL" ibaresi yerine ''14.000,00 TL" yazılması ve vekalet ücretinin 2.100,00 TL olarak düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; maddi tazminat kapsamında ölçüsüz yapılan arama, usulsüz elkoyma nedeni ve ölçüsüz uygulanan adli kontrol tedbiri nedeni ile ödeme yapılması gerektiğine, tutuklama ve adli kontrolün neden olduğu harcamaların maddi tazminatın takdirinde mahkemece dikkate alınmadığı, verilen manevi tazminatın uğranılan zararla orantılı olmadığı, istinaf gerekçelerinin kararda karşılanmadığı ve bu nedenlerle hükmün bozulması gerektiğine ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Karaman Cumhuriyet Başsavcılığının 2020/844 sayılı soruşturma dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 26.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı ve 29.07.2016 tarihinde tutuklandığı ve 26.07.2016-05.01.2017 tarihleri arasında 163 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, bu kararın 26.02.2020 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı,

davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının görevine iade olması nedeniyle, Sarıveliler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce davacının ihraç olduğu sürelere ilişkin maaş hesaplaması yapılarak maaş iadelerinin kendisine yapıldığı, ayrıca Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları kapsamında, davacının tutuklu kaldığı dönem için maddi zararları hesaplanırken cezaevi harcamaları, cezaevi ziyaretçilerinin harcamaları ve benzeri giderler CMK'nın 141. vd. maddeleri kapsamında maddi zarar hesabına dahil edilemeyeceğinden bu yönlerden herhangi bir araştırma yapılmadığı ve maddi tazminat hesabına dahil edilmediği,

(Emsal nitelikte Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2018/6102 E., 2018/12245 K.) ayrıca davacının eşyaları ile diğer mal varlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulması şeklinde koruma tedbirinin söz konusu olmadığı, bu sebeple hesaplanan tazminatta el koyma koruma tedbirinin uygulanmasına ilişkin meydana gelen sonuçlar tazminat hesabına dahil edilmediği hususları birlikte nazara alındığında davacının maddi zararına ilişkin maddi tazminat talebinin reddine karar verildiği,

davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltında kaldığı süre, olayın cereyan tarzı ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenecek bir miktarın manevi tazminat olarak verilmesi gerektiği gerekçesi ile kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul ve kısmen reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından manevi tazminat miktarının ve vekalet ücretinin değiştirilmesi sureti ile istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Gerekçeli karar başlığında, ''Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat" olan dava adının ''Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat talebi'' olarak yazılması mahalinde düzeltilebilir yazım hatası olarak kabul edilmiştir.

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b. maddesi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,