Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/3322 K.2023/968

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 23.05.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının "silahlı terör örgütüne üye olma" suçlamasıyla 17.06.2017 tarihinde gözaltına alındığını, 20.06.2017 tarihinde tutuklandığını, 13.09.2017 tarihinde tahliye edildiğini, müvekkili hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 20.09.2018 tarihli kararı ile kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini, davacıya 50.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 14.06.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve yersiz açıldığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.12.2019 tarihli ve 2019/295 Esas, 2019/518 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 15.03.2021 tarihli ve 2020/138 Esas, 2021/460 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 31.05.2022 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin kabulü ile hükmün bozulması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi;

1.Maddi tazminata ceza yargılaması boyunca avukata ödenen vekâlet ücretinin de dahil edilmesi gerektiğine, davacının asgari ücretten daha yüksek miktarda para kazandığına,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,

3.Hükmedilen tazminat miktarlarına gözaltına alınma tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının 17.06.2017 tarihinde gözaltına alındığı, 20.06.2017 tarihinde tutuklandığı, 13.09.2017 tarihinde adli kontrol şartı ile tahliye edildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 20.09.2018 tarihli kararı ile kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği ve davanın 23.05.2019 tarihinde süresinde açıldığı tespit edilmiştir.

Davacının dosyaya yansıyan sosyal ve ekonomik durumu, uğramış olduğu kazanç kaybı ve bu maddi zararın hukuka uygun gelirine ilişkin olması sebebiyle zarar ile haksız işlem arasında uygun illiyet bağının bulunması, davacının özgürlüğünden yoksun kalması nedeni ile uğradığı manevi zarar, gözetim altında ve tutuklu kaldığı süre içinde duyduğu elem, keder, ıstırap ve ruhsal sıkıntılar, kapalı mekanda kalması nedeni ile yaşadığı kısıtlı yaşam, kişinin sosyal çevresinde itibarının sarsılması, takdir edilecek tazminatın zenginleşme-fakirleşme aracı olmaması hususları değerlendirilerek,

dosya kapsamına uygun olan ve bilirkişinin belirlediği 4.108,92 TL maddi ve 8.730,00 TL manevi tazminatın, faiz başlangıç tarihi belirtilmediği için dava tarihi olan 23.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı süreye ilişkin olarak Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen net asgari ücret miktarı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda belirlenecek miktarın maddi tazminat olarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

mahkemece manevi tazminata hükmedilirken nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre, olayın cereyan tarzı ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar yasal faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nasafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken,

belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda manevi tazminata hükmolunması ve buna bağlı olarak hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ne göre vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekçeleriyle maddi tazminatın 4.492,99 TL'ye çıkarılması, manevi tazminatın 6.000,00 TL'ye indirilmesi ve vekalet ücretinin 1.259,15 TL olarak belirlenmesi suretiyle hükmün düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/33209 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 17.06.2017-13.09.2017 tarihleri arasında 88 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 23.04.2017 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

1. Maddi Tazminata Ceza Yargılaması Boyunca Avukata Ödenen Vekâlet Ücretinin Dahil Edilmesi Gerektiğine, Davacının Asgari Ücretten Daha Yüksek Miktarda Para Kazandığına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere , vekâlet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekâlet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekâlet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetildiğinde vekâlet ücretinin maddi zarar kapsamında değerlendirilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Davacının 17.06.2017-13.09.2017 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplama yapılarak tespit edilen miktarın maddi zarar olarak kabul edilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

3. Hükmedilen Tazminat Miktarlarına Gözaltına Alınma Tarihinden İtibaren Faiz İşletilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden; Davacının dava dilekçesinde talep ettiği tazminat miktarlarına gözaltı tarihinden itibaren yasal faiz talebinde bulunmasına rağmen hükmolunan maddi ve manevi tazminat miktarlarına dava tarihinden itibaren yasal faize hükmolunması, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (2,3) numaralı paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 15.03.2021 tarihli ve 2020/138 Esas, 2021/460 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca takdîren ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,