Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2022/5560 K.2026/940

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi,

Davanın niteliğine göre, davacının duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı Kanun'un 299'uncu maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede; gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacının haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle, kanuna aykırı tutuklandığı, arama kararının ölçüsüz gerçekleştirildiği, haksız elkoyma ve tutuklama kararına karşı kanun yoluna başvuru imkanından yararlandırılmadığı nedeniyle 5271 sayılı CMK'nın 141/1-a, e, i, j, k. maddeleri uyarınca 10.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacının temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz sebepleri; hakkında maddi ve manevi tazminat verilmesi gerektiğine, dava dilekçesinde diğer taleplerinin değerlendirilmediğine ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Erzurum 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/322 Esas, 2018/220 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 7.07.2016-10.10.2017 tarihleri arasında 450 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 25.05.2022 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacıya tebliğ edilmediği, yapılan yargılamada 5271 sayılı CMK 142/1. maddede belirtilen koşulların oluşmadığı, gerek davanın açıldığı tarihte gerekse hüküm tarihinde davacı hakkındaki beraat kararının henüz kesinleşmediği, istinaf incelemesinde olduğu, bu nedenle dava şartının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

İlk Derece Mahkemesince reddedilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE VE KARAR

1.Davacının 5271 sayılı CMK'nın 141/1-a, i, j, k. maddelerine ilişkin tazminat talepleri yönünden; asıl davada hüküm verilmesinin veya verilen hükmün kesinleşmesinin beklenmesine gerek bulunmadığı, zira bu hususa ilişkin tazminat taleplerinin asıl davanın sonucunu etkileyici veya asıl davanın sonucuna bağlı olmadığından davacının talepleri hakkında ilgili delillerin toplanarak gerekçeli kararda kanunda belirtilen koşulların oluşup oluşmadığına ilişkin gerekçelendirme yapılmadan eksik araştırma ve değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması,

2.Davacının 5271 sayılı CMK'nın 141/1-e maddesine ilişkin tazminat talebi yönünden; tazminat davasının hükmün kesinleşmesinden itibaren açılmasını öngören CMK'nın 142/1. maddesi, tazminat istemeye hak sahibi olan kimsenin soruşturma ve kovuşturmanın akıbetini ve kesin sonuca bağlanışını takip ederek dava hakkını gecikmeden kullanması öngörülerek düzenlenmiştir. Dava açma süresi en fazla kararın kesinleşmesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süreye bağlanmıştır.

İncelenen dosya kapsamına göre, dava açıldığında ve hüküm kurulduğunda henüz dava açma süresi başlamamış ise de, açılan davanın temyiz incelemesi sırasında, tazminat davasına konu Erzurum 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/3 22... /220 Karar sayılı kararın temyizde onanarak 25.05.2022 tarihinde kesinleştiği, dolayısıyla hükmün kesinleşmesine ilişkin dava şartının yargılama aşamasında gerçekleştiği anlaşıldığından,

"davaların en az giderle ve mümkün olan süratle sonuçlandırılması"nı yargıya bir görev olarak yükleyen Anayasa'nın 141/son maddesi hükmü uyarınca yargılamaya devamla, bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Ankara 1.Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,